Ўзбекистоннинг барча халқаро аэропортларида «tax free» ишга туширилади
2026-йил 1-апрелдан хорижий сайёҳлар харид қилган товарлар учун ҚҚСни аэропортларда қайтариб олиш имкониятига эга бўлади.
Ўзбекистонда чет эл фуқароларига қўшилган қиймат солиғини қайтариш тизими янада кенгайтирилди. Президентнинг 2026-йил 5мартдаги ПҚ–78-сон қарорига мувофиқ, 1-апрелдан бошлаб мамлакатнинг барча халқаро аэропортларида «tax free» механизми ишга туширилади. Ушбу тизим орқали хорижий фуқаролар Ўзбекистонда харид қилган товарлари учун тўланган ҚҚСнинг бир қисмини қайтариб олиш имкониятига эга бўлади.
Янги тартибга кўра, чет эл фуқароларига ҚҚСни қайтариш икки хил усулда амалга оширилади. Биринчи усул — нақд пул кўринишида қайтариш. Бунда тўланган ҚҚС суммасининг 85 фоизи тўғридан-тўғри харидорга берилади, қолган 15 фоиз эса «tax free» тизими операторининг хизмат ҳақи сифатида ушлаб қолинади. Бу механизм сайёҳлар учун харид жараёнини янада жозибадор қилишга қаратилган.
Иккинчи усул — маблағни банк картасига ўтказиш. Қарорга мувофиқ, чет эл фуқароларига ҚҚСни банк картасига қайтариш товарлар мамлакатдан олиб чиқиб кетилган кундан кейин уч иш кунидан кечиктирилмаган ҳолда амалга оширилади. Бу эса ҳисоб-китоб жараёнини тезлаштириш ва шаффофликни таъминлашга хизмат қилиши кутилмоқда.
Шунингдек, ҚҚСни қайтариш учун минимал харид қиймати ҳам белгиланди. Унга кўра, чет элликлар томонидан амалга оширилган харид суммаси ҚҚСни ҳисобга олган ҳолда камида 300 минг сўм бўлиши керак. Бу талаб кичик харидлар бўйича маъмурий жараёнларни камайтиришга хизмат қилади.
Янги қарор доирасида «tax free» тизими татбиқ этиладиган товарлар рўйхати ҳам қайта кўриб чиқилди. Илгари амалда бўлган чекланган рўйхат бекор қилиниб, озиқ-овқат маҳсулотларидан ташқари деярли барча товарлар бўйича ҚҚСни қайтариш имконияти яратилди. Ҳукумат бу орқали 2026–2027 йилларда хорижий фуқаролар томонидан амалга ошириладиган харидлар ҳажмини 10 бараварга оширишни мақсад қилган.
Аввалги тартиб
Аввал Ўзбекистонда чет эл фуқароларига ҚҚСни қайтариш (tax free) тизими чекланган тарзда амал қилган. Тизим 2023 йилдан бошлаб тажриба тариқасида жорий этилган бўлиб, Тошкент, Самарқанд, Бухоро, Фарғона ва Урганч халқаро аэропортларидагина ишлаган. У фақат айрим товар турларига татбиқ этилган ва минимал харид суммаси 1 млн сўмдан кам бўлмаслиги талаб қилинган.
