Эрон Ҳўрмуз бўғозини яна ёпди. Бир нечта кемалар ўққа тутилди
Эрон жума куни Ҳўрмуз бўғози очилганини эълон қилганди, шанба куни эса уни яна ёпди.
Эрон Қуролли кучлари шанба куни Вашингтон билан музокаралар доирасида қабул қилинган ушбу стратегик муҳим сув йўлини очиш қарорини бекор қилиб, Ҳўрмуз бўғози устидан «қаттиқ назорат» тикланганини эълон қилди.
Давлат телевиденияси орқали намойиш этилган баёнотда ҳарбийлар Вашингтон Эрон портларига келаётган ва улардан кетаётган кемаларнинг денгиз қамалини давом эттириб, ваъдасини бузганини маълум қилди.
«АҚШ Эронга кирувчи барча кемалар учун сузиш эркинлигини тикламагунча, Ҳўрмуз бўғозидаги вазият қаттиқ назорат остида қолади», - дейилади баёнотда.
Бугун, 18-апрел куни Доналд Трамп журналистларга Эрон раҳбарияти яна Ҳўрмуз бўғозини ёпиб қўймоқчи эканини тасдиқлади.
«Бироқ «АҚШ ўзини шантаж қилишларига йўл қўймайди», - деди у.
Трампнинг сўзларига кўра, Қўшма Штатлар бу масалада қаттиқ позицияни эгалламоқда. У Эрон билан «жуда яхши музокаралар» олиб борилаётганини қўшимча қилди, лекин Теҳрон «охирги 47 йил давомида бўлгани каби бир оз айёрлик» қилаётганини таъкидлади.
«Кун охиригача Эрон бўйича қандайдир маълумот пайдо бўлади», деб ваъда берди Трамп, лекин низо ҳақидаги тўғридан-тўғри саволларга жавоб бермади.
Эрон Ҳўрмуз бўғози очилганини, Трамп эса қамал давом этишини эълон қилди
Теҳрон ва Вашингтон ўртасидаги сулҳ муддати чоршанба куни, 22 апрелда тугайди.
«Эҳтимол, мен уни узайтирмасман, лекин қамал қолади», — деди Трамп аввалроқ «Air Force One» бортида журналистларнинг сулҳ узайтирилиши ҳақидаги саволига жавобан.
АҚШ Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) маълумотларига кўра, 13 апрел куни бошланган қамал давомида 21 та кема Эронга қайтиб кетишга мажбур бўлган.
Ҳўрмуз бўғозидаги кемалар ўққа тутилгани ҳақида хабар бермоқда
Британия денгиз савдо операциялари бошқармаси (UKMTO) маълумотларига кўра, Ҳўрмуз бўғози ёпилганидан кўп ўтмай, у ерда бўлган танкер Эрон Ислом инқилоби соқчилари корпусига тегишли иккита катер томонидан ўққа тутилгани ҳақида хабар берган. Воқеа Уммондан тахминан 20 денгиз мили (37 км га яқин) шимоли-шарқда содир бўлган. UKMTO маълумотларига кўра, кема ва экипаж хавфсизликда.
«Танкер капитанининг хабар беришича, унга Ислом инқилоби соқчилари корпусининг иккита катери яқинлашган, улар алоқага чиқмасдан танкерга қарата ўт очган. Танкер ва экипаж хавфсизликда экани хабар қилинмоқда. Ҳукумат текширув ўтказмоқда», — дейилади Гринвич вақти билан 09:20 да эълон қилинган хабарда.
Бундан ташқари, «Reuters» агентлигининг учта манбасига кўра, камида иккита савдо кемаси бўғозни кесиб ўтишга уринганда ўққа тутилганини билдирган.
Кемачилик соҳасидаги манбаларнинг сўзларига кўра, баъзи кемалар Эрон Ҳарбий-денгиз кучларидан Ҳўрмуз бўғози яна ёпилгани ва у орқали ўтиш барча кемалар учун тақиқлангани ҳақида билдиришнома олган.
Асосий келишмовчиликлар
Бугун, 18-апрел куни Покистон расмийлари армия бош қўмондони Осим Мунир Теҳронга уч кунлик ташрифини якунлаганини хабар қилди. У урушни тўхтатиш ҳаракатлари доирасида Эрон раҳбарияти билан учрашган.
Хабар қилинишича, фелдмаршал президент, ташқи ишлар вазири, парламент спикери ва ҳарбий қўмондонлик раҳбари билан учрашган. Ташриф Покистоннинг «низони музокаралар йўли билан ҳал қилишга кўмаклашиш ҳамда тинчлик, барқарорлик ва фаровонликни илгари суришдаги қатъий қарорини» намойиш этди.
Ўтган дам олиш кунлари АҚШ ва Эрон делегациялари Исломободда Покистон воситачилигида тинчлик музокараларини ўтказган эди. Биринчи раунд муваффақиятсиз тугаганига қарамай, урушни тугатиш бўйича дипломатик ҳаракатлар давом этди.
Яқин орада томонларнинг Покистон пойтахтида яна учрашиши кутилмоқда, бироқ Эрон ҳукумати шанба куни учрашув санаси ҳали белгиланмаганини маълум қилди.
«AFP» қайд этишича, АҚШ ва Эрон ўртасида ҳали ҳам жиддий келишмовчиликлар мавжуд. Трамп журналистларга Эрон Ҳўрмуз бўғозидан ўтаётган кемалардан «бож ундирмаслигини» айтди — аввалроқ Теҳрон буни талаб қилган эди.
Бундан ташқари, Трамп Вашингтон ва Теҳрон тинчлик келишуви доирасида Эронда сақланаётган бойитилган уранни биргаликда АҚШга олиб чиқиб кетишини даъво қилди, бироқ Эрон Ташқи ишлар вазирлиги уран захиралари ҳеч қаерга кўчирилмаслигини билдирди.
АҚШ Россия нефтига нисбатан санкциялар тўхтатилишини узайтирди
Кеча, 17-апрел куни тунда АҚШ президенти маъмурияти санкция остидаги Россия нефти ва нефт маҳсулотларини сотиб олишга имкон берувчи истиснолар муддатини узайтирди.
Вашингтон шу йўл билан АҚШ-Исроилнинг Эрон билан уруши ва Ҳўрмуз бўғози ёпилиши фонида кескин кўтарилган энергия ресурсларининг жаҳон нархларини жиловлашга интилмоқда.
АҚШ Молия вазирлиги жума куни ҳолатига кўра кемаларга юкланган нефтни 16 майгача сотиб олишга рухсат берди — бу 11 апрелда муддати тугаган дастлабки 30 кунлик рухсатнинг узайтирилишидир.
Бунда истисно Эрон, Куба ва Шимолий Корея иштирокидаги битимларга тааллуқли эмас.
АҚШнинг бу ҳаракатлари Ғарбнинг Россияни Украинадаги урушдан келадиган даромадлардан маҳрум қилиш ҳаракатларини қийинлаштириши ва Вашингтон ҳамда унинг иттифоқчилари ўртасида келишмовчиликларга олиб келиши мумкин.
Еврокомиссия раиси Урсула фон дер Ляйен аввалроқ ҳозир Россияга қарши санкцияларни юмшатиш вақти эмаслигини айтган эди.
