Markaziy Osiyo energetika bozori uchun JBdan 3,2 mln dollar
Mintaqa mamlakatlari yagona elektr energiyasi bozorini yaratish yo‘lida navbatdagi qadamni tashladi: ajratilgan mablag‘lar birlashgan energotizim ishini muvofiqlashtirishga yo‘naltiriladi.
Jahon banki va «Energiya» muvofiqlashtiruvchi dispetcherlik markazi Markaziy Osiyo energetika sektorini rivojlantirish uchun 3,2 mln dollar miqdorida grant ajratish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Moliyaviy institut matbuot xizmatining xabar berishicha, ushbu mablag‘lar umumiy elektr energiyasi bozorini ishga tushirishning boshlang‘ich bosqichlariga sarflanadi.
Loyiha doirasida mintaqaviy operator tashkil etish hamda resurslarni ishlab chiqarish va uzatish sohasida mamlakatlararo hamkorlik mexanizmlarini mustahkamlash ko‘zda tutilgan.
Ushbu qo‘llab-quvvatlash Yevropa Ittifoqi, Buyuk Britaniya va Shveysariya tomonidan homiylik qilinadigan CAWEP dasturi doirasida amalga oshirilmoqda.
Toshkentda bo‘lib o‘tgan imzolash marosimida bankning mintaqaviy direktori Naji Benhassin va «Energiya» markazi rahbari Hamidulla Shamsiyev ishtirok etdi. Dastur iqlim o‘zgarishi va quvvatlar taqchilligi sharoitida mintaqaning energetik xavfsizligini ta’minlashga xizmat qiladi. Bu haqda Jahon bankining rasmiy bayonotiga tayanib, soha nashrlari xabar bermoqda.
Milliard dollarlik strategiya
2026-yil yanvar oyida Jahon banki umumiy budjeti 1 mlrd dollardan ortiq bo‘lgan REMIT tashabbusini tasdiqlab bo‘lgan edi. 2035-yilgacha mo‘ljallangan ushbu strategiya energiya tizimlarini to‘liq integratsiya qilishni nazarda tutadi. Rejaga ko‘ra, transchegaraviy savdo hajmini oshirish, tarmoqlar o‘tkazuvchanligini kengaytirish va qayta tiklanuvchi energiya manbalarini umumiy tuzilmaga joriy etish belgilangan.
Birlashgan energotizim nafaqat ichki ehtiyojlarni qondirish, balki energiya eksporti salohiyatini ham oshiradi. Integratsiya jarayoni har bir ishtirokchi davlat uchun tizimdagi avariyaviy holatlarni birgalikda bartaraf etish va resurs taqsimotini optimallashtirish imkonini beradi.
Grant mablag‘lari, shuningdek, soha mutaxassislarining malakasini oshirish va mintaqaviy operator uchun zarur bo‘lgan texnologik bazani shakllantirishga yo‘naltiriladi. Bu esa o‘z navbatida elektr energiyasi uzilishlarini kamaytirish va tariflar barqarorligini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Yangi tizimning joriy etilishi xorijiy investorlar uchun ham mintaqa energetika bozorini jozibador qiladi.
Qayd etib o‘tish kerak, Markaziy Osiyoning birlashgan energotizimi sobiq ittifoq davridan buyon mavjud bo‘lib, mustaqillik yillarida uning faoliyati turli siyosiy va iqtisodiy sabablarga ko‘ra zaiflashgan edi. Endi xalqaro moliya institutlari ko‘magida ushbu tizimni zamonaviy bozor tamoyillari asosida qayta tiklash jarayoni boshlandi.
