NASA taqdirlagan o‘zbek olimlari, vizasiz sayohat istiqbollari va bog‘chada zaharlangan bolalar — 23-fevral dayjesti

Uch hududdagi beshta kondan yangi gaz oqimi aniqlandi

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Qashqadaryo va Buxoro viloyatlaridagi jami 6 ta quduqdan sanoat miqyosida tabiiy gaz oqimi olindi. «O‘zbekneftgaz» ma’lumotiga ko‘ra, Qoraqalpog‘istonda yangi yuqori bosimli kon aniqlangan, hozirda quduqlarda gaz debiti va tarkibi bo‘yicha tahlil ishlari olib borilmoqda. Qashqadaryoda uchta, Buxoroda bitta quduqdan gaz qayd etilgan bo‘lib, quduqlardan olinayotgan gaz hajmi va sifati yakunlangach, ularni ishlab chiqarish zanjiriga ulash masalasi ko‘rib chiqiladi.

Shuningdek, Ustyurt hududidagi Shimoliy Berdaq konining 7-son qudug‘i qayta ta’mirlanib, undan ham sanoat miqyosida gaz oqimi olindi. Avvalroq yanvarda «Mo‘ynoq» koni yaqinidagi quduqdan gaz aniqlangan, sentabr oyi o‘rtalarida esa Ustyurt platosida 6,5 kilometr chuqurlikda yirik gaz koni topilgani e’lon qilingan edi. Bu topilmalar mamlakat gaz zaxiralarini oshirish va ichki ta’minot barqarorligini mustahkamlash omillari sifatida baholanmoqda.

2026 yilda 800 ta paxta terish mashinasi sotib olinadi

O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi mexanizatsiya darajasi 81 foizga yetgan bo‘lib, so‘nggi yillarda 1 756 ta paxta terish mashinasi xarid qilingan va paxta terimining mexanizatsiya darajasi 52 foizni tashkil etgan. O‘tgan mavsumda 2,1 million tonna paxta mashina yordamida yig‘ib olingan, qo‘l mehnati esa so‘nggi besh yilda 1,8 barobar qisqargan. 2026 yilda paxtani mashinada terish ulushini kamida 70 foizga yetkazish maqsadida 800 ta paxta terish mashinasi hamda jami 10 mingta yangi texnika xarid qilinib, texnika parki 292 mingtaga yetkazilishi rejalashtirilgan.

Yangi texnikalarni fermerlarga lizing asosida berish uchun xalqaro moliya institutlaridan 400 million dollar jalb etish, kreditlarni milliy valutada 10 yilga 18 foiz stavkada ajratish va stavkaning 8 foizini budjet hisobidan qoplash ko‘zda tutilgan. Shuningdek, 2026–2028 yillarda mahalliy qishloq xo‘jaligi mashinasozligini rivojlantirish, ishlab chiqarish hajmini 5 barobarga oshirish, mahalliylashtirish darajasini ko‘tarish, texnika qiymatining 15 foizini qoplash uchun 660 milliard so‘m subsidiya ajratish, shuningdek, raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt asosida bank xizmatlari va agroxizmat zonalarini yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan.

Farg‘onadagi bog‘chalarda bolalar ommaviy zaharlandi

Farg‘ona shahridagi qator davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tarbiyalanuvchilar orasida ommaviy zaharlanish alomatlari qayd etildi. Viloyat sog‘liqni saqlash boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, 21-fevral kunidan 2-, 58- va 61-sonli bog‘chalar bolalari isitma, qorin og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi va ich ketishi belgilari bilan shifoxonaga murojaat qilgan. Hozirda 62 nafar bola «o‘tkir diareya, alimentar etiologiyali» tashxisi bilan statsionarda davolanmoqda, ularning ahvoli barqaror deb baholangan. Ota-onalar farzandlarida kasallik alomatlari bog‘chadan qaytgach paydo bo‘lganini bildirib, ovqatdan zaharlanish ehtimolini ilgari surmoqda.

Bog‘chalarga ovqat yetkazib beruvchi «Garden catering Trade» MCHJ tomonidan 20-fevral kuni belgilangan menyu asosida taomlar tayyorlangan. Avvalroq ushbu korxona faoliyatini o‘rganish jarayonida xizmat ko‘rsatishda bir qator sanitariya va me’yoriy talablarga rioya etilmagani aniqlangani, Raqobat qo‘mitasi esa mazkur qarorni bekor qilishni talab qilgani qayd etilgan. Hozirda sanitariya-epidemiologik xizmat mutaxassislari bog‘chalar va ovqat yetkazib beruvchi korxonada tekshiruv o‘tkazib, taomlardan laboratoriya namunalarini olgan, natijalar keyinroq e’lon qilinishi kutilmoqda.

O‘zbekistonlik astronomlar NASA'ning xalqaro mukofoti bilan taqdirlandi

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Astronomiya instituti olimlari — Otabek Burxonov va Kamoliddin Ergashev NASAning «Group Achievement Award» xalqaro mukofoti bilan taqdirlandi. Mukofot NASAning «Double Asteroid Redirection Test» (DART) kosmik missiyasi doirasida qo‘lga kiritilgan ilmiy natijalar uchun berilgan. O‘zbekistonlik astronomlar missiyaning yerdan kuzatuvlar bo‘yicha ishchi guruhi tarkibida ishtirok etib, Maydanak Observatory teleskoplari orqali asteroid tizimini kuzatgan.

DART missiyasi insoniyat tarixida birinchi marta asteroid orbitasini maqsadli o‘zgartirishga qaratilgan sayyoraviy himoya tajribasi bo‘lib, 2022 yil 26-sentabrda kosmik kema Dimorphos asteroidiga zarba bergan. O‘zbekistonlik olimlar zarbadan oldingi va keyingi fotometrik kuzatuvlar asosida orbital davrdagi o‘zgarishni aniqlab, tajribaning muvaffaqiyatli amalga oshganini ilmiy jihatdan tasdiqlashga hissa qo‘shgan.

O‘zbekistonliklar vizasiz kira oladigan davlatlar 50 taga yetkaziladi

O‘zbekiston fuqarolari vizasiz borishi mumkin bo‘lgan davlatlar soni 2030 yilgacha 50 taga yetkazilishi rejalashtirilgan. Bu vazifa 2026 yil 16-fevralda tasdiqlangan yangi tahrirdagi «O‘zbekiston 2030» strategiyasida belgilangan. Hozirda o‘zbekistonliklar 34 ta davlatga vizasiz kirish huquqiga ega bo‘lib, joriy yilda yana ikki davlat bilan vizasiz rejim joriy etilishi orqali bu ko‘rsatkich 36 taga yetkazilishi kutilmoqda.

Strategiyaga ko‘ra, vizasiz davlatlar soni 2027 yilda 38 taga, 2028 yilda 42 taga, 2029 yilda 46 taga va 2030 yilda 50 taga chiqariladi. Shu bilan birga, soddalashtirilgan viza tartibi amal qiladigan mamlakatlar sonini 60 taga yetkazish, konsullik xizmatlari uchun mobil platformani ishga tushirish hamda foydalanuvchilar sonini 60 ming nafargacha oshirish rejalashtirilgan. 2025 yilda o‘zbekistonliklar uchun Xitoy va Iordaniyaga vizasiz kirish joriy etilgan, tashqi ishlar vazirligi esa Yevropa Ittifoqi va boshqa davlatlar bilan vizalarni yengillashtirish bo‘yicha muzokaralar olib bormoqda.