Oltin narxi keskin tiklandi: 2008 yildan buyon eng kuchli kunlik o‘sish yaqin

3-fevral kuni oltin narxi keskin o‘sib, bir kunda 5 foizdan ortiq qimmatladi va 2008 yil noyabridan beri eng kuchli kunlik o‘sishga yaqinlashdi. «Reuters» ma’lumotiga ko‘ra, shu bilan birga kumush ham 10 foizga o‘sib, qimmatbaho metallar bozorida keskin tiklanish boshlanganini ko‘rsatdi. Bu harakat so‘nggi o‘n yilliklarda qayd etilgan eng chuqur ikki kunlik pasayishdan keyin yuz berdi.

3-fevral kuni savdolarda oltin qariyb 6 foizga qimmatlab, unsiyasi 4941 dollar darajasiga chiqdi. Bir kun oldin esa, 2-fevral kuni metall 4403,24 dollargacha tushgan edi. Bu pasayish unsiyasi 5594,82 dollar bo‘lgan tarixiy maksimumdan keyin ketma-ket ikki savdo sessiyasi davomida kuzatilgan.

Kumushdagi dinamika yanada keskin bo‘ldi. 3-fevral kuni unsiyasi 87,40 dollargacha ko‘tarilib, 10 foizlik o‘sish qayd etildi. Holbuki, 30-yanvar kuni kumush tarixdagi eng yirik bir kunlik qulashni boshdan kechirib, 30 foizdan ortiq qiymat yo‘qotgan edi. 2-fevral kuni esa u yana 11 foizga arzonlagandi.

Pasayish sabablari

30-yanvar kuni AQSH prezidenti Donald Tramp Federal zaxira tizimi rahbarligiga Kevin Uorsh nomzodini ilgari surdi. MarketWatch’ning yozishicha, bu qaror pul-kredit siyosati bo‘yicha noaniqlikni kamaytirib, dollar kursini mustahkamladi. Natijada qimmatbaho metallar bosim ostida qoldi.

Ayni shu kuni oltin 12 foizga quladi — bu 1980-yillar boshidan beri eng katta kunlik pasayish bo‘ldi. Kumush esa 31 foizga arzonladi. 2-fevral kuni har ikki metall mos ravishda yana 7 va 11 foiz yo‘qotdi.

Tahlilchilar fikri

Capital.com katta bozor tahlilchisi Kayl Roddaga ko‘ra, bozorda kuzatilayotgan tiklanish narxlarni nisbatan «adolatli qiymat» darajasiga qaytarmoqda. Uning ta’kidlashicha, oltin va kumush yanvar oyining ikkinchi yarmi boshidagi darajalarga qayta boshladi, chunki bozor bir necha hafta davomida irratsional harakat qilgan.

Kayl Roddaning ta’kidlashicha, Uorsh nomzodi bozorlar tomonidan «ishonchli variant» sifatida qabul qilindi va bu dollarga qo‘llab-quvvatlov berib, qimmatbaho metallar bozoridagi «pufak»ni yorib yubordi.

«MarketWatch»ning qayd etishicha, kumushning bir kunda 30 foizdan ortiq pasayishi uni formal ravishda «ayiq bozori»ga kiritgan. Biroq «Zaner Metals» vitse-prezidenti Piter Grant buni uzoq muddatli trend o‘zgarishi deb hisoblamaydi. Uning fikricha, an’anaviy foizli mezonlar bozordagi haqiqiy holatni har doim ham aks ettirmaydi.

Grantning ta’kidlashicha, so‘nggi 12 oyda kumush narxi ikki barobardan ziyod o‘sgan, bu esa metallning «ayiq bozori»da uzoq qolmasligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, 30-yanvarga qadar ham oltin, ham kumush juda ortiqcha sotib olingan edi, shu sababli hozircha qat’iy narx tubi shakllandi, deb aytish erta.

Shu bilan birga, uzoq muddatli qarashlar ijobiyligicha qolmoqda. Grantga ko‘ra, dollardan qutilish trendi barqaror davom etayotgani qimmatbaho metallar uchun «buqa» omil bo‘lib qolmoqda. Agar markaziy banklar aynan shu pasayish paytida xaridlarni oshirsa, bu bozor uchun muhim signal bo‘ladi.

«RJO Futures» strategi Jon Karuzo ham kumushning formal «ayiq bozori»ga kirishi real manzarani to‘liq aks ettirmasligini aytmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, metall oxirgi bir yilda 170 foizdan ortiq o‘sgan va hali ham o‘tgan yilgi darajalardan ikki baravar yuqori savdolanmoqda.

Oltin bo‘yicha ham prognozlar ijobiy. «JPMorgan» tahlilchilari 2026 yil oxirigacha oltin unsiyasi 6300 dollargacha chiqishini kutmoqda. Bu joriy darajalardan taxminan 28 foiz o‘sishni anglatadi. «Deutsche Bank» ham o‘z prognozini o‘zgartirmagan holda, oltinni 6000 dollar darajasida ko‘rmoqda.