Осиё бозорлари қайта очилди: доллар янги тарифлар можароси фонида қадрсизланди

Бугун, 24 феврал куни Осиё бозорлари АҚШ президенти Доналд Трампнинг тариф сиёсати атрофидаги янги беқарорликнинг глобал савдога таъсирини баҳолар экан, доллар қадрсизланди, деб хабар берди «Reuters».

Хитой ва Япония бозорлари байрамлардан кейин қайта очилган бир пайтда доллар йўқотишларини сақлаб қолди. Трамп эса Олий суд унинг фавқулодда тарифларини бекор қилганидан сўнг мамлакатларни яқинда тузилган савдо келишувларидан чекинишдан огоҳлантирди.

«Nikkei» газетасининг ёзишича, ўтган ойда АҚШ расмийлари Япония валютасини қўллаб-қувватлаш мақсадида бозордаги «ставка текширувлари»ни ўтказишда етакчи бўлган. Шундан сўнг иена бир оз заифлашган.

Вашингтоннинг сўнгги тариф таҳдидлари глобал савдо истиқболини янада хиралаштирмоқда. Олий суд Трампнинг 1977 йилдаги фавқулодда қонундан фойдаланиб, тариф жорий этиш ваколатидан ошиб кетгани ҳақида қарор чиқарган эди.

«Энди биз яна жуда ноаниқ муҳитга қайтдик. Келажакдаги савдо манзараси қандай бўлиши номаълум. Бу эса кўплаб давлатлар савдо келишувларини имзолаган ёки имзолаш арафасида турган пайтга тўғри келмоқда», – деди «National Australia Bank»нинг валюта стратегияси раҳбари Рэй Аттрилл NAB подкастида.

Долларнинг бошқа валюталардаги қиймати

Долларни бир нечта валюталар саватчасига нисбатан ўлчайдиган доллар индекси 97,69 даражада ўзгаришсиз қолди. Аввалги савдо сессиясида у 0,45 фоизгача пасайган эди. Евро 0,07 фоизга ошиб, 1,1793 долларга етди. Иена эса долларга нисбатан 0,03 фоизга заифлашиб, бир доллар учун 154,71 иенага тенг бўлди.

Австралия доллари долларга нисбатан 0,1 фоизга мустаҳкамланиб, 0,7061 долларга етди. Янги Зеландиянинг «киви»си эса 0,08 фоизга ошиб, 0,5961 долларга кўтарилди.

Криптовалюталар бозорида биткоин 0,6 фоизга ошиб, 64 961,86 долларга етди, эфир эса 0,2 фоизга ўсиб, 1 866,88 долларга кўтарилди.

Божлар билан «ўйин ўйнайдиган»ларга таҳдид

Трамп 21 феврал куни АҚШнинг барча давлатлардан импорт қилинадиган маҳсулотларига нисбатан вақтинчалик 10 фоизлик тарифни 15 фоизгача оширишини айтди. Бу қонунга кўра рухсат этилган энг юқори даража ҳисобланади. 23 феврал куни эса у ижтимоий тармоқларда Олий суд қарори ортидан «ўйин ўйнайдиган» мамлакатларга янада юқори божлар жорий этилишини маълум қилди.

«The Wall Street Journal»нинг ёзишича, Трамп маъмурияти йирик аккумуляторлар, чўян ва темир қуйма маҳсулотлари, пластик қувурлар, саноат кимёвий моддалари, электр тармоғи ва телекоммуникация ускуналари каби соҳаларга миллий хавфсизликка оид янги тарифлар жорий этишни кўриб чиқмоқда.

23 феврал куни Европа парламенти Европа Иттифоқи ва АҚШ ўртасидаги савдо келишуви бўйича овоз беришни янги импорт божи туфайли кейинга қолдиришга қарор қилди.

Япония ҳукумати маълум қилишича, савдо вазири Рёосей Аказава 23 феврал куни АҚШ савдо вазири Ҳовард Латник билан музокара ўтказиб, Токионинг янги тариф чоралари доирасидаги шароитлари ўтган йилги келишувдан ёмон бўлмаслигини сўраган.

Япония узоқ дам олиш кунларидан кейин ишга қайтган бир пайтда, «Nikkei» хабаридан сўнг иена бироз заифлашди. Хабарда айтилишича, АҚШ январ ойида Токионинг сўровисиз бозорда ставка текширувларини ўтказган ва иенани қўллаб-қувватлаш учун қўшма интервенцияга тайёр бўлган.

Юқори инфляциядан хавотир

Янгиланган савдо ноаниқликлари сунъий интеллектга йўналтирилган улкан сармояларнинг барқарорлигига доир шубҳалар ортиб бораётган бир пайтга тўғри келмоқда. Шунингдек, Федерал захира тизими расмийлари юқори инфляциядан хавотир билдирмоқда.

АҚШ Марказий банки камида июн ойигача фоиз ставкаларини ўзгаришсиз қолдириши кутилмоқда. Фед губернатори Кристофер Валлер 23 феврал куни айтишича, агар феврал ойидаги меҳнат бозори маълумотлари 2025 йилдаги заиф кўрсаткичлардан сўнг бозор «янада мустаҳкам пойдеворга ўтгани»ни кўрсатса, март ойидаги йиғилишда ставкаларни ўзгаришсиз қолдиришга очиқ.

Трейдерлар, шунингдек, геосиёсий кескинликнинг кучайишига ҳам эътибор қаратмоқда.

23 феврал куни Давлат департаменти юқори мартабали манбага таяниб билдиришича, Эрон билан эҳтимолий ҳарбий можаро хавфи ортиб бораётгани сабабли АҚШ Байрутдаги элчихонасидан зарур бўлмаган давлат ходимлари ва уларнинг оила аъзоларини чиқармоқда.