Қирғизистон меҳнат мигрантлари учун пенсия тизимини ўзгартирмоқда

Қирғизистонда расмий меҳнат шартномасисиз хорижда ишлаётган фуқароларнинг пенсия таъминоти механизми ишлаб чиқилмоқда. Бу ҳақда «Биринчи радио» эфирида Ижтимоий фонднинг жамоатчилик билан ишлаш бошқармаси раҳбари Женишбек Мукамбетов маълум қилди.

Мукамбетовнинг айтишича, масала асосан хориждаги бандлиги расман қайд этилмайдиган фуқароларга тааллуқли. Расмий иш ўрни йўқлиги сабабли улар суғурта бадалларини тўламайди, иш стажини тўпламайди ва келажакда пенсия тайинланишида муаммоларга дуч келиши мумкин.

Хорижда ишлаётган қирғизистонликлар

Унинг маълум қилишича, 2025-йил 1-сентябр ҳолатига кўра, Қирғизистондан ташқарида расман 880 мингга яқин фуқаро бўлган, уларнинг тахминан 612 минг нафари Россияда ишлайди.

«Кўпчилиги Россия фуқаролигини олган ва у ерда доимий яшайди. Лекин вақтинча яшаб, меҳнат қилаётган шахсларнинг ижтимоий суғурта ва пенсия таъминоти масаласи ҳали ҳам қўшимча ишлаб чиқишни талаб қилади», – деди у.

Қирғизистон ҳукумати бундай фуқароларни ижтимоий суғурта тизимига жалб қилиш вазифасини қўйган. Кўриб чиқилаётган вариантлардан бири – ихтиёрий суғурта бадалларини шахсий суғурта ҳисоб рақамига ўтказиш. Бу инсонга расман ишламаса ҳам ва даромади қайд этилмаса ҳам иш стажини тўплаш имконини беради, деб тушунтирди Мукамбетов.

Чора-тадбирлар

Унинг қўшимча қилишича, ҳозир вазирлик ва идоралар хориждаги қирғизистонликлар ягона идентификация тизимида қандай рўйхатдан ўтиши, булутли электрон имзо олиши ва суғурта бадалларини халқаро каналлар орқали ўтказиши масаласини ишлаб чиқмоқда.

«Пул ўтказиш каналлари ҳам кўриб чиқилади, чунки маълумки, баъзи давлатлардаги карталар ишламайди. Шунингдек, мобил операторлар билан боғлаш масаласи ҳам бор. Барча ушбу жиҳатлар ишчи гуруҳ доирасида муҳокама қилинмоқда», – деди Ижтимоий фонд вакили.

Пенсия учун суғурта стажи

Қирғизистонда пенсияга чиқиш учун талаб қилинадиган суғурта стажи аста-секин қатъийлаштирилмоқда. 2024-йилда умумий тартибда пенсия ёшига етган фуқаролар учун минимал стаж 5 йилга туширилган. 2026-йилдан бу 6 йил бўлади, кейин эса 2045-йилгача босқичма-босқич 20 йилгача оширилади. Пенсия ёши эса ўзгармаган: эркаклар учун 63 ёш, аёллар учун 58 ёш.

Ижтимоий фондда тушунтирилишича, минимал суғурта стажи пенсия тайинлашда суғурта тамойилларини кучайтириш ва тизимнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш учун жорий этилган. Илгари стажга доир талаб бўлмагани сабабли, ҳатто бир ойлик иш стажи билан ҳам пенсияга чиқиш мумкин эди, аммо бундай ҳолатларда тайинланадиган пенсия миқдори жуда кам бўлган.

VAQT.UZ олдинроқ Ўзбекистондаги пенсия тизими ҳақида ҳам ёзган эди.