Sun’iy intellekt — yangi davrning «elektr energiyasi»: NVIDIA rahbari Davosda tarixiy bayonot berdi

NVIDIA kompaniyasi bosh direktori Jensen Xuang Shveysariyaning Davos shahrida o‘tkazilayotgan Butunjahon iqtisodiy forumida sun’iy intellektni (SI) zamonaviy davrning eng ulkan infratuzilmaviy qurilishi deb ta’rifladi.

Uning fikricha, mazkur soha faqatgina yuqori texnologiyalar bilan cheklanib qolmay, balki butun jahon iqtisodiyotida yangi ish o‘rinlari yaratilishiga turtki bo‘luvchi asosiy omilga aylanadi.

Besh qatlamli tizim

Xuang SI tizimini beshta asosiy qatlamga — energetika, mikrosxemalar, ma’lumotlar markazlari, SI modellari va amaliy ilovalar kabi bo‘g‘inlarga ajratib ko‘rsatdi.

Infratuzilma va yangi imkoniyatlar

Xuangning so‘zlariga ko‘ra, SI infratuzilmasining har bir bosqichi barpo etilishi va ishlatilishi zarurligi iqtisodiyotning turli tarmoqlarida — qurilish va energetikadan tortib bulutli operatsiyalargacha bo‘lgan sohalarda keng imkoniyatlar ochadi. Amaliy darajada esa sun’iy intellekt moliya, sog‘liqni saqlash va sanoatga integratsiya qilinishi natijasida katta iqtisodiy foyda keltiradi. Bu jarayon nafaqat dasturchilar, balki elektrik, payvandchi va quruvchi kabi oddiy soha vakillariga bo‘lgan talabni ham keskin oshiradi.

Mehnat bozoriga ta’sir

Investitsiyalar to‘g‘ridan-to‘g‘ri mehnat bozorining faollashishini ta’minlaydi. NVIDIA rahbari santexniklar, po‘lat quyuvchilar va tarmoq texniklari kabi mutaxassislar zamonaviy uskunalarni o‘rnatish va ularga xizmat ko‘rsatish uchun juda zarur bo‘lishini qayd etdi. U sun’iy intellekt ish o‘rinlarining qisqarishiga olib keladi degan xavotirlarni inkor etib, aksincha, SI tibbiyot kabi sohalarda ishchi kuchi yetishmovchiligini qoplashga va ma’muriy yuklarni kamaytirishga yordam berishini tushuntirib berdi.

Xususan, AQSHdagi hamshiralar yetishmovchiligi misolida SI tibbiy hujjatlarni yuritish vazifasini o‘z zimmasiga olishi mumkinligi aytildi. Bu esa tibbiyot xodimlariga o‘z vaqtini bevosita bemorlar bilan ishlashga sarflash imkonini beradi.

Davlatlar uchun strategik vazifa

Jensen Xuang har bir mamlakat sun’iy intellektga xuddi elektr energiyasi yoki yo‘llar kabi strategik infratuzilma sifatida qarashi shartligini, uni boshqarish va nazorat qilishni o‘rganish davr talabi ekanini bayon qildi.

Investitsiyalar rekord darajada

Munozaralarda ishtirok etgan BlackRock rahbari Lourens Fink ham dunyo «SI pufagi»dan yiroq ekanini va bu soha real iqtisodiy asoslarga egaligini tasdiqladi. Xuangning ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda SI sohasiga yo‘naltirilgan venchur investitsiyalar rekord darajada — 100 milliard dollardan oshib ketgan. Bu mablag‘larning asosiy qismi yangi SI startaplarini rivojlantirishga sarflanmoqda, bu esa global raqamli transformatsiya jarayoni endigina jadal pallasiga kirayotganidan dalolat beradi.