АҚШ Эрондаги қарийб барча стратегик нишонларни йўқ қилди — «Politico»

АҚШ президенти Доналд Трамп халққа йўллаган сўнгги мурожаатида Эрон учун «янги вақт ҳисоби» бошланганини эълон қилди. Унинг сўзларига кўра, бир ой давом этган шиддатли ҳаво ҳужумлари натижасида Эрон ҳарбий кучлари, мудофаа саноати базаси ва сиёсий раҳбарияти «мутлақо йўқ қилинган». Бироқ «Politico» нашрининг ёзишича, Пентагон ихтиёрида зарба бериш учун яроқли бўлган стратегик аҳамиятга эга нишонлар тугаб бормоқда, бу эса Трамп белгилаган уч ҳафталик муддатни самарали ўтказишни қийинлаштиради.

Эроннинг қолган баллистик ракета захираларини йўқ қилиш ҳозирда асосий муаммога айланган. Нашр манбаларига кўра, Теҳрон ўз ракеталарининг қолган қисмини ер остидаги мустаҳкамланган бункерларга яширган. Қуруқликдан бостириб кириш амалиётисиз ушбу объектларга ҳаводан зарба бериш орқали етиб бориш имконияти чекланган. Трамп маъмуриятининг собиқ амалдорларидан бири аноним тарзда таъкидлашича, қолган ракеталарни нишонга олиш кундан-кунга мураккаблашиб бормоқда.

Бундан ташқари, Эрон режими олиб бораётган уруш нафақат тактик, балки иқтисодий характерга эга экани вазиятни янада чигаллаштирмоқда. АҚШ ҳарбийлари Эроннинг ҳарбий инфратузилмасини заифлаштирган бўлса-да, Теҳрон Ҳўрмуз бўғозини ёпиб қўйиш орқали глобал иқтисодиётга зарар етказишда давом этмоқда. Трамп маъмурияти эндиликда фақат ҳарбий куч билан эмас, балки Эроннинг иқтисодий босимини юмшатиш йўлларини ҳам излашига тўғри келади.

Бункерлар муаммоси

Эрон йиллар давомида ўз ракета захираларини тоғлар остидаги «ракета шаҳарчалари» ва чуқур бункерларда сақлаш стратегиясини қўллаб келади. Пентагон мутахассисларининг фикрича, юқори аниқликдаги бомбалар бинолар ва очиқ майдондаги техникаларни йўқ қилишда самарали бўлса-да, ер остидаги бетон истеҳкомларга қарши курашиш учун бошқача ёндашув талаб этилади. Бу эса АҚШ ҳарбий ҳаво кучлари учун янги техник қийинчиликларни туғдирмоқда.

Шу сабабли, Трампнинг ҳали уч ҳафта давомида зарбалар берилиши ҳақидаги ваъдаси кўпроқ сиёсий босим ва Теҳронни музокаралар столига ўтиришга мажбурлаш воситаси сифатида кўрилмоқда. Ҳарбий таҳлилчиларнинг фикрича, Пентагон энди йирик стратегик объектлардан кичикроқ тактик нишонларга ва Эроннинг минтақадаги воситачи гуруҳларини қўллаб-қувватлаш тизимларига эътибор қаратиши мумкин.

Эроннинг «иқтисодий уруши»

Эрон раҳбарияти тўғридан-тўғри ҳарбий тўқнашувда АҚШга мағлуб бўлишини тушуниб, бор эътиборини Ҳўрмуз бўғози орқали ўтадиган энергия ресурслари оқимини бўғишга қаратган. Бу стратегия нефть нархининг кўтарилишига ва Ғарб давлатлари ичидаги ижтимоий норозиликларга сабаб бўлмоқда.

Ҳозир АҚШ маъмурияти олдида иккита йўл турибди: ёки Эрон билан иқтисодий имтиёзлар эвазига бўғозни очиш бўйича келишувга эришиш, ёки Ҳўрмуз бўғозини куч ишлатиб очиш учун кенг кўламли денгиз амалиётини бошлаш.

6 апрелга белгиланган музокаралар ушбу қарама-қаршиликнинг кейинги тақдирини ҳал қилувчи нуқта бўлиши кутилмоқда.