АҚШда нефт нархи 200 долларга чиқиши эҳтимоли ўрганилмоқда

АҚШ президенти Доналд Трамп маъмурияти нефт нархи баррелига 200 долларгача кўтарилган тақдирда глобал иқтисодиёт қандай оқибатларга дуч келишини ўрганмоқда. «Bloomberg» нашрининг вазиятдан хабардор манбаларига кўра, Оқ уй мулозимлари кескинлик даврида бундай моделлаштиришни мунтазам ўтказиб боради. Гарчи бу расмий прогноз ҳисобланмаса-да, маъмурият барча мумкин бўлган сценарийларга шай туришни мақсад қилган.

Яқин Шарқдаги уруш бошланишидан аввалроқ Молия вазири Скотт Бессент зиддият нефт нархини осмонга чиқаришидан хавотир билдирган эди. Вазирлик ходимлари бир неча ҳафта давомида ўз хавотирларини Оқ уйга етказиб туришган. Расмий Вашингтон ҳозирда энергия бозоридаги ҳар қандай тебранишларни миллий хавфсизлик ва иқтисодий барқарорлик нуқтаи назаридан таҳлил қилмоқда.

Оқ уй матбуот котиби Куш Десаи маъмурият турли сценарийларни баҳолашини тасдиқлади, бироқ нефтнинг 200 долларга чиқиш имкониятини ҳозирча инкор этди. Унинг сўзларига кўра, Бессент «Epic Fury» (Шиддатли ғазаб) ҳарбий амалиёти натижасида юзага келадиган қисқа муддатли тебранишлардан «хавотирда» эмас. Шунга қарамай, иқтисодий блогнинг бундай «қора сценарий» устида ишлаётгани вазият нақадар жиддий эканидан далолат беради.

Инфляция ва иқтисодий пасайиш

«Bloomberg» таҳлилчиларининг қайд этишича, ҳатто нефт нархи бир неча ой давомида 170 доллар атрофида сақланиб қолиши ҳам АҚШ ва Европада инфляциянинг кескин ортишига олиб келади. Бу эса глобал иқтисодий ўсишнинг секинлашишини англатади. Ҳозирнинг ўзидаёқ АҚШда бензиннинг чакана нархлари 30 фоизга ошгани ички бозорда кучли босимни юзага келтирган.

Энергия ресурсларининг қимматлаши нафақат транспорт, балки ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш соҳаларида ҳам нархлар занжирини бузади. АҚШ маъмурияти стратегик захиралардан фойдаланиш ва санкцияларни вақтинча юмшатиш орқали бозорни тинчлантиришга уринмоқда. Бироқ Яқин Шарқдаги геосиёсий ноаниқлик нархларни жиловлаш бўйича кўрилаётган чоралар самарадорлигини пасайтириши мумкин.

Стратегик тайёргарлик ва хатарлар

Оқ уй иқтисодчилари нефт нархининг ошиши нафақат АҚШ, балки унинг иттифоқчилари бўлган Европа давлатлари иқтисодиётини ҳам рецессияга туширишидан хавотирда. Шу сабабли, Трамп жамоаси энергия мустақиллигини мустаҳкамлаш ва ички қазиб олишни кўпайтириш устида ишламоқда.

Яқин Шарқдаги ҳарбий амалиётларнинг чўзилиши ва Ҳўрмуз бўғозидаги қамал шароитида 200 долларлик нефт сценарийси тобора ҳақиқатга яқинлашиб бораётгандек туюлмоқда. АҚШ ҳукумати учун ҳозирги асосий вазифа — ҳарбий ғалабага эришиш билан бир қаторда, мамлакат иқтисодиётини энергетик ҳалокатдан қутқариб қолишдир.