AQSHda neft narxi 200 dollarga chiqishi ehtimoli o‘rganilmoqda

AQSH prezidenti Donald Tramp ma’muriyati neft narxi barreliga 200 dollargacha ko‘tarilgan taqdirda global iqtisodiyot qanday oqibatlarga duch kelishini o‘rganmoqda. «Bloomberg» nashrining vaziyatdan xabardor manbalariga ko‘ra, Oq uy mulozimlari keskinlik davrida bunday modellashtirishni muntazam o‘tkazib boradi. Garchi bu rasmiy prognoz hisoblanmasa-da, ma’muriyat barcha mumkin bo‘lgan ssenariylarga shay turishni maqsad qilgan.

Yaqin Sharqdagi urush boshlanishidan avvalroq Moliya vaziri Skott Bessent ziddiyat neft narxini osmonga chiqarishidan xavotir bildirgan edi. Vazirlik xodimlari bir necha hafta davomida o‘z xavotirlarini Oq uyga yetkazib turishgan. Rasmiy Vashington hozirda energiya bozoridagi har qanday tebranishlarni milliy xavfsizlik va iqtisodiy barqarorlik nuqtai nazaridan tahlil qilmoqda.

Oq uy matbuot kotibi Kush Desai ma’muriyat turli ssenariylarni baholashini tasdiqladi, biroq neftning 200 dollarga chiqish imkoniyatini hozircha inkor etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Bessent «Epic Fury» (Shiddatli g‘azab) harbiy amaliyoti natijasida yuzaga keladigan qisqa muddatli tebranishlardan «xavotirda» emas. Shunga qaramay, iqtisodiy blogning bunday «qora ssenariy» ustida ishlayotgani vaziyat naqadar jiddiy ekanidan dalolat beradi.

Inflatsiya va iqtisodiy pasayish

«Bloomberg» tahlilchilarining qayd etishicha, hatto neft narxi bir necha oy davomida 170 dollar atrofida saqlanib qolishi ham AQSH va Yevropada inflatsiyaning keskin ortishiga olib keladi. Bu esa global iqtisodiy o‘sishning sekinlashishini anglatadi. Hozirning o‘zidayoq AQSHda benzinning chakana narxlari 30 foizga oshgani ichki bozorda kuchli bosimni yuzaga keltirgan.

Energiya resurslarining qimmatlashi nafaqat transport, balki ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalarida ham narxlar zanjirini buzadi. AQSH ma’muriyati strategik zaxiralardan foydalanish va sanksiyalarni vaqtincha yumshatish orqali bozorni tinchlantirishga urinmoqda. Biroq Yaqin Sharqdagi geosiyosiy noaniqlik narxlarni jilovlash bo‘yicha ko‘rilayotgan choralar samaradorligini pasaytirishi mumkin.

Strategik tayyorgarlik va xatarlar

Oq uy iqtisodchilari neft narxining oshishi nafaqat AQSH, balki uning ittifoqchilari bo‘lgan Yevropa davlatlari iqtisodiyotini ham retsessiyaga tushirishidan xavotirda. Shu sababli, Tramp jamoasi energiya mustaqilligini mustahkamlash va ichki qazib olishni ko‘paytirish ustida ishlamoqda.

Yaqin Sharqdagi harbiy amaliyotlarning cho‘zilishi va Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi qamal sharoitida 200 dollarlik neft ssenariysi tobora haqiqatga yaqinlashib borayotgandek tuyulmoqda. AQSH hukumati uchun hozirgi asosiy vazifa — harbiy g‘alabaga erishish bilan bir qatorda, mamlakat iqtisodiyotini energetik halokatdan qutqarib qolishdir.