«Brent» нефти май ойидан буён илк бор 100 доллардан ошди: Сабаблар ва прогнозлар

ICE биржаси маълумотларига кўра, 23 июл куни «Brent» маркали нефтнинг бир баррели 100,7 долларгача кўтарилиб, котировкалар 6,3 фоизга ўсди. «Reuters» агентлигининг қайд этишича, ушбу маркадаги нефт қаторасига бешинчи кун қимматлашмоқда.

Бу жорий йилнинг май ойидан буён қайд этилган энг юқори кўрсаткичдир. Ўшанда Эрондаги уруш оқибатида юзага келган энергетика инқирози фонида нефт нархи 110 доллардан ошиб, энг юқори чўққисида 111,8 долларга етган эди.

Ҳусийчилар ҳужуми бозорга таъсир қилди

«Reuters» нашрининг таъкидлашича, нархларнинг навбатдаги ошишига Яман ҳусийчиларининг Саудия Арабистонига тегишли нефт танкерларига уюштирган ҳужуми сабаб бўлган. Бу ҳолат Қизил денгиз ва Ҳўрмуз бўғози орқали юк ташишдаги узилишларни янада кучайтирди. Ҳусийчилар денгиз қамалини ўрнатиш ниятини эълон қилгач, Боб-ул-Мандаб бўғози орқали Саудия нефтини ташиётган кемаларни нишонга олишни бошлаган.

Агентлик маълумотларига кўра, 23 июл куни ҳусийчилар Саудиянинг иккита нефт танкерига ҳужум қилганини маълум қилган. Саудия Арабистони Транспорт бош бошқармасидаги расмий манба «ENCELIA» кемаси Қизил денгиздан ўтаётган вақтда ҳужумга учраб, ёниб кетганини тасдиқлаган.

АҚШ президенти Доналд Трамп ўзининг «Truth Social» тармоғидаги саҳифасида мазкур ҳолатга муносабат билдириб, Эронга алоқадор Ямандаги ҳусийчиларга қарата, агар кемаларга ҳужум қилиш давом этса, «кенг кўламли ҳарбий жазо» чораси кўрилишидан огоҳлантирди.

Нарх 120 доллардан ошиши мумкин

«Goldman Sachs» прогнозига кўра, агар Ҳўрмуз бўғози орқали кемалар қатновидаги узилишлар 2027 йилгача сақланиб қолса, жорий йилнинг тўртинчи чорагида «Brent» нархи баррелига 120 доллардан ошиши ва келгуси йилда ўртача 100 долларни ташкил этиши мумкин. Агар давомли узилишлар Боб-ул-Мандаб бўғози ва Сувайш каналига ҳам таъсир қилса, котировкалар бундан-да юқорилаши эҳтимоли бор.

Мутахассисларнинг айтишича, Яқин Шарқда нефт қазиб олиш ҳажмининг камайиши, ёзги саёҳатлар туфайли ёқилғига бўлган мавсумий талабнинг ортиши ҳамда стратегик захиралардан нефт сотишнинг кескин секинлашиши оқибатида глобал захиралар қисқаришда давом этади. Шу сабабли, июл ва август ойларида нефт нархи кўтарилиш суръатини сақлаб қолади.

Эрон ва АҚШ ўртасидаги уруш давом этмоқда

«The Associated Press» нашрининг эслатишича, бир неча ҳафта муқаддам «Brent» маркали нефт нархи 72 доллардан ҳам пастлаб, АҚШ ва Эрон ўртасидаги урушга қадар бўлган даражага қайтган эди.

Нашрга кўра, ўшанда нархлар Ҳўрмуз бўғозининг нефт кемалари учун тўлиқ очилишига бўлган умидлар фонида пастлаган. Бироқ ҳозирда Эрон ва АҚШ ўртасидаги зиддият шиддат билан давом этмоқда.

«Tasnim» агентлиги хабарига кўра, 23 июл куни Эрон Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси Ҳўрмуз бўғозининг жанубидаги миналаштирилган йўналиш бўйлаб ўтишга уринган учта танкердан бири портлаб кетганини, қолган иккитаси эса ортга қайтганини маълум қилди.

Худди шу куни АҚШ Қуролли кучлари Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) Х ижтимоий тармоғида Эрон бўйлаб тунги зарбаларнинг 12-тўлқини якунланганини эълон қилди.

Эслатиб ўтамиз, 22 июл куни Трамп Ҳўрмуз бўғозидаги кемаларга қилинган ҳар қандай ҳужумга жавобан Эрондаги кўприклар ва электр станцияларини вайрон қилишга ваъда берган эди.