Эронга берилаётган зарбалар уруш жинояти деб баҳоланиши мумкин – Халқаро экспертлар Трампни огоҳлантирди

АҚШ президенти Доналд Трамп Эроннинг фуқаролик иншоотларини вайрон қилиш билан таҳдид қилаётган бир пайтда, юздан ортиқ халқаро ҳуқуқ соҳаси мутахассислари бу ҳаракатлар халқаро қонунчиликка зид эканини билдирди. Нуфузли экспертлар томонидан имзоланган очиқ хатда Америка ҳарбий зарбалари БМТ Низомини бузиши ва уруш жиноятлари тоифасига кириши мумкинлигидан огоҳлантирилган.

Ҳуқуқшуносларнинг кескин эътирози

Гарвард, Йел, Стэндфорд ва Колумбия каби АҚШнинг энг етакчи университетлари профессорлари ҳамда ҳукуматнинг собиқ юридик маслаҳатчилари президент маъмуриятига мурожаат йўллади. Хатда қайд этилишича, ҳозирда давом этаётган ҳарбий ҳаракатлар халқаро инсон ҳуқуқлари ва гуманитар ҳуқуқ меъёрларига мутлақо зиддир.

Экспертлар, айниқса, Мудофаа вазири Пит Ҳегсетнинг баёнотларига алоҳида эътибор қаратган. Ҳегсет ҳарбий ҳаракатлар давомида «қонунийликдан кўра ўлим сочиш муҳимроқ» эканини айтган ва мавжуд ҳарбий қоидаларни «аҳмоқона» деб атаган эди. Мутахассисларнинг фикрича, бундай чекловларсиз ёндашув тинч аҳоли орасидаги талофатларни камайтиришга хизмат қилувчи тизимни емириб ташлайди.

Трампнинг янги таҳдидлари: Кўприклар ва электр станциялари нишонда

Пайшанба оқшомида Доналд Трамп ўзининг Truth Social тармоғидаги саҳифасида Эрон раҳбариятига навбатдаги таҳдидни йўллади.

«Бизнинг армиямиз Эронда нима қолган бўлса, ҳаммасини вайрон қилишни ҳали бошлагани йўқ. Навбатда кўприклар, кейин эса электр станциялари! Янги раҳбарият нима қилиш кераклигини билади ва буни тезроқ амалга ошириши керак!» – деб ёзди Оқ уй раҳбари.

Халқаро ҳуқуққа кўра, тинч аҳоли фойдаланадиган инфратузилма иншоотларига атайлаб ҳужум қилиш тўғридан-тўғри уруш жинояти ҳисобланади. Аввалроқ Трамп Эроннинг чучук сув чиқариш иншоотларини ҳам нишонга олиши мумкинлигини айтган эди, бу эса минтақада гуманитар инқирозни келтириб чиқариши мумкин.

Қурбонлар ва вайронагарчиликлар

Ҳарбий ҳаракатлар натижасида аллақачон жиддий талофатлар қайд этилмоқда. Жумладан, пайшанба куни Трамп Караж шаҳрини пойтахт Теҳрон билан боғловчи янги қурилган кўприкка берилган зарба видеосини улашди.

Энг даҳшатли воқеалардан бири Минаб шаҳрида юз берди. У ерда қизлар мактабига берилган ракета зарбаси оқибатида 175 киши, асосан ёш болалар ҳалок бўлди. Экспертлар ушбу ҳужум АҚШ ҳарбийлари томонидан амалга оширилганини тахмин қилмоқда.

Халқаро муносабат ва НАТОнинг позицияси

БМТ Бош котиби Антониу Гутерриш ҳам иккала томонни вазминликка чақириб, энергия инфратузилмасига ҳужумлар уруш жинояти бўлишини таъкидлади.

Келгуси ҳафтада НАТО Бош котиби Марк Рютте Вашингтонга ташриф буюриши кутилмоқда. Бу Трампнинг АҚШни НАТОдан чиқариш таҳдидлари фонида юз бермоқда. Рютте Европа давлатларини Американинг Эрондаги ҳаракатларини қўллаб-қувватлашга чақирган бўлса-да, бу позиция Европа Иттифоқи ичида кескин қаршиликларга сабаб бўлмоқда.