Fors ko‘rfazidagi urush oltin habini falaj qildi

28-fevral kuni mintaqada vaziyat keskinlashganidan so‘ng, Fors ko‘rfazi davlatlaridan amalga oshiriladigan aksariyat yo‘lovchi aviareyslari bekor qilindi. Odatda oltin aynan shu reyslar orqali tashiladi. «Financial Times» nashrining xabar berishicha, Dubaydan uchgan sanoqli laynerlar ham tez buziladigan yuklarga ustuvorlik bergan va metall tashishni to‘xtatgan.

Dubay jahon oltin savdosining asosiy markazi hisoblanib, 2025-yilda global oltin oqimining qariyb 20 foizi aynan shu amirlik hissasiga to‘g‘ri kelgan. Agar aviatashishlardagi uzilishlar uzoq davom etsa, bu Osiyo savdo maydonchalarida mahalliy narxlarning ko‘tarilishiga va kotirovkalar volatilligining oshishiga olib kelishi mumkin. Treyderlarning ta’kidlashicha, hozirda havo yo‘li orqali oltin harakati amalda to‘xtab qolgan.

Bozordagi kutilmagan burilish

Qiziq jihati shundaki, nizo boshlanganidan uch kun o‘tib, qimmatbaho metallarga bo‘lgan talab kutilmaganda pasaydi. 3-mart kuni oltin 4 foizga, kumush esa birdaniga 10 foizga arzonlashdi. «Reuters» nashriga ko‘ra, buning asosiy sababi — AQSH dollarining yana «xavfsiz go‘sha» maqomini tiklaganidir. Investorlar geosiyosiy xavflardan himoyalanish uchun metallardan ko‘ra naqd valutani afzal ko‘rmoqdalar.

5-mart holatiga ko‘ra, oltin bir troya unsiyasi uchun 5130 dollar atrofida sotilmoqda. Kumush narxi esa kun davomida tebranib, yakunda 1 foizlik pasayish bilan 82,5 dollar darajasida qayd etildi. Tahlilchilarning fikricha, oltin narxi 5400 dollardan yuqoriga ko‘tarilishi uchun hozircha yetarlicha talab mavjud emas, chunki obligatsiyalar bozori investorlar uchun jozibadorroq bo‘lib qolmoqda.

Istiqbollar va tavsiyalar

Yirik zargarlik tarmog‘i egasi, milliarder Joy Alukkas oltin narxining uzoq muddatli o‘sishini prognoz qilmoqda. Uning fikricha, kelgusi ikki-uch yil ichida geopolitika va AQSH iqtisodiyotida keskin yaxshilanish bo‘lmasa, narxlar yuqori yo‘nalishda qoladi. Biroq mahalliy nizolarning o‘zi yetarli emas — narxlarni yangi darajaga olib chiqish uchun AQSHdagi foiz stavkalari va global inflatsiya omillari hal qiluvchi rol o‘ynaydi.

Investitsion strateg Mishel Shnayderning ta’kidlashicha, investorlar oltin va kumush narxlarining nisbatiga (ratio) e’tibor qaratishlari lozim. Ushbu ko‘rsatkich 55 dan past bo‘lganda kumush sotib olish uchun qulay fursat hisoblanadi, 65 dan yuqori bo‘lganda esa boshqa aktivlarni izlagan ma’qul. Qisqa muddatli istiqbolda obligatsiyalar oltinga nisbatan asosiy raqobatchi bo‘lib qolmoqda.