Макрон АҚШни Европани «бўйсундириш»га уринаётганликда айблади

20 январ куни Швейцариянинг Давос шаҳрида ўтаётган Жаҳон иқтисодий форумида Франция президенти Эмманюэль Макрон АҚШ сиёсатига нисбатан кескин баёнот билан чиқди. «Le Monde» ва «AFP» нашрларининг хабар беришича, Макрон америкаликларнинг савдо рақобати «Европани заифлаштириш ва бўйсундириш»га қаратилганини таъкидлаган.

Унинг сўзларига кўра, Европа суверенитет, мустақиллик ва БМТ устави тамойилларига содиқ қолади. Макрон жаҳонда «қоидаларсиз тартиб»га силжиш хавфи ортиб бораётганини, бу эса шафқатсиз рақобатни кучайтириб, жамоавий бошқарувни самарасиз қилаётганини айтди.

«Бу қоидаларсиз дунё томон силжиш бўлиб, халқаро ҳуқуқ топталади ва афтидан, риоя қилиниши лозим бўлган ягона қоида кучлининг қонуни бўлади ва бунда империячилик амбициялари яна бўй кўрсата бошлайди», — деди Макрон.

«Мақсад — Европани кучсизлантириш»

Франция президенти АҚШ томонидан тарифлар доимий равишда оширилаётганини қаттиқ танқид қилди. У бундай чораларни «мутлақо қабул қилиб бўлмайдиган» деб атаб, айниқса улар ҳудудий суверенитетга босим ўтказиш воситаси сифатида қўлланаётганидан огоҳлантирди.

Макроннинг таъкидлашича, Вашингтон Европа давлатларига савдо келишувларини «энг катта ён беришлар» шарти билан тиқиштирмоқда. Бу эса Европа экспорт манфаатларига путур етказади.

«Коллектив бошқарувсиз ҳамкорлик Қўшма Штатлар томонидан шавфатсиз рақобатга ўрин бўшатиб беради. Бу ҳолда уларнинг савдо битимлари бизнинг экспорт манфаатларимизга путур етказади, максимал ён беришларни талаб қилади ва пировард оқибатда Европани кучсизлантириш ва бўйсундиришга очиқ йўналтирилган», — деди Макроню.

У шу муносабат билан «кучлироқ ва автоном Европа» зарурлигини алоҳида урғулаб, «ҳурмат — қўрқитишдан устун, ҳуқуқ устуворлиги — куч ишлатишдан муҳим» эканини билдирди.

«Европанинг жавоб қайтаришга кучи етади»

Макроннинг баёнотлари АҚШ ва Европа ўртасидаги муносабатлар янада кескинлашаётган бир пайтда янгради. Бу аввало янги божлар жорий этиш таҳдидлари ҳамда Гренландия мақоми атрофидаги баҳслар билан боғлиқ. Вашингтоннинг кескин риторикаси Европа пойтахтларида хавотир уйғотмоқда ва стратегик мустақиллик масаласини яна кун тартибига чиқарди.

«Европа айни пайтда куч воситаларга эга. Бизни ҳурмат қилишлари ва ўйин қоидаларига риоя қилинмаётган бир пайтда улардан фойдаланишимиз керак», — деди Макрон.

Кузатувчиларга кўра, Макроннинг чиқиши Европа етакчилари орасида АҚШ сиёсатига нисбатан сабр-тоқат камайиб бораётганидан далолат беради. Агар савдо ва геосиёсий қарама-қаршиликлар юмшамаса, Европа Иттифоқи ўз ташқи ва иқтисодий сиёсатини қайта форматлашга мажбур бўлиши мумкин.