Мутахассислар олтинни захира қилиш кераклигига ишора қилмоқда

23 феврал куни «Comex» савдо залларида тажрибали трейдерлар «харидорларнинг сокин саросимаси» деб атайдиган муҳит ҳукм сурди. Электрон таблоларда апрел шартномалари бўйича олтин фючерслари нархи бир троя унцияси учун 5 161,5 доллар этиб қайд этилгач, 2026 йилги жаҳон молия бозори архитектураси бутунлай ўзгаргани аён бўлди.

5 150 долларлик довоннинг забт этилиши — бу шунчаки навбатдаги техник ютуқ эмас. Бу анъанавий валюта захираларига билдирилган ишончсизлик вотуми ҳамда глобал етказиб бериш занжирларини ларзага солишда давом этаётган «тариф шоки»нинг тўғридан-тўғри оқибатидир.

Сўнгги ҳафталарда олтин тор, аммо безовта оралиқда ҳаракатланиб турди. Бироқ АҚШ маъмуриятининг божхона сиёсатини қаттиқлаштириб, божларни 15 фоизгача ошириш ҳақидаги қарори қимматбаҳо металлни ушбу «тинч ҳолат»дан чиқарган асосий туртки бўлди.

«Биз «сифат сари қочиш» (flight to quality) деб аталадиган классик ҳолатни кузатяпмиз. Савдо урушлари туфайли инвесторлар логистика харажатлари ёки ишлаб чиқариш маржаси қандай бўлишини олдиндан айта олмаганда, кредит хавфи бўлмаган ва ҳукумат қарорларига боғлиқ бўлмаган активга қайтади», — дейди «BlueBay Asset Management» компаниясининг хомашё бозори бўйича стратеги Марк Хендрикс.

Биргина тунги сессияда котировкаларнинг 0,61 фоизга ўсиши аҳамиятсиздек кўриниши мумкин, аммо жорий нархлар контекстида бу чуқур таркибий ўзгаришлардан далолат беради. Таҳлилчилар ушбу жараённи қўллаб-қувватлаётган бир нечта омилларни ажратиб кўрсатмоқда.

Биринчидан, доллар ҳукмронлигининг заифлашиши кузатилмоқда: гарчи доллар индекси волатиллик намойиш этаётган бўлса-да, «БРИКС+» мамлакатлари марказий банклари захираларни диверсификация қилиш сиёсатини агрессив тарзда давом эттирмоқда. Жаҳон олтин кенгаши маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи чорагида регуляторлар томонидан олтин харид қилиш ҳажми ўтган йилги кўрсаткичлардан 12 фоизга ошиб кетган.

Иккинчидан, инфляция кутилмалари ортмоқда. Марказий банкларнинг қатъий баёнотларига қарамай, бозорлар уларнинг иқтисодий ўсишга зарар етказмасдан инфляцияни жиловлай олишига шубҳа билан қарамоқда. Бу вазиятда олтин ўзига хос «суғурта полиси» вазифасини ўтаяпти.

Учинчидан, Яқин Шарқдаги муҳим транспорт тугунлари атрофидаги кескинлик олтин нархига «ҳарбий устама» қўшилишига сабаб бўлди. «Goldman Sachs» ҳисоб-китобларига кўра, ушбу қўшимча қиймат бир унция учун тахминан 400–450 долларни ташкил этмоқда.

Техник таҳлил нуқтаи назаридан, 5 150 долларлик даражанинг ёриб ўтилиши 5 300 долларлик тарихий максимални синаб кўришга йўл очади. Бироқ экспертлар бозор ҳаддан ташқари қизиб кетгани ва эҳтимолий коррекция ҳақида огоҳлантирмоқда.

«Capital Economics» компанияси вакили Элен Вудснинг фикрича, ETF фондлари орқали чакана инвесторларнинг оқиб келиши кўпинча маҳаллий чўққидан далолат беради. Аммо йирик институционал инвесторлар фойдани қайд этишни бошламас экан, юқорига йўналтирилган тренд сақланиб қолади.

Активларни бошқарувчилар учун олтин энди дивиденд келтирмайдиган «ўлик юк» ҳисобланмайди. Облигацияларнинг реал даромадлилиги нол даражасида турган даврда, олтин диверсификация қилинган портфелнинг асосий таркибий қисмига айланмоқда.

Агар 2024 йилда стандарт «60/40» портфелида олтин улуши ўртача 5 фоизни ташкил этган бўлса, 2026 йил февралига келиб йирик хеж-фондлар орасида бу кўрсаткич 12–15 фоизгача кўтарилган.

Ҳозирда «Comex» доирасида норасмий суҳбатларда муҳокама қилинаётган асосий савол шундан иборатки, жорий нарх «пуфак»ми ёки янги иқтисодий меъёр?

Агар геосиёсий кескинлик пасаймаса ва савдо божлари ўз кучида қолса, экспертлар 5 500 долларлик марра ёз бошигача забт этилишини башорат қиляпти.

Глобаллашувнинг эски қоидалари ишламай қолган дунёда олтиннинг ялтираши капитал учун ягона ишончли мўлжал бўлиб қолмоқда.