«Ўзатом» ва «Росатом» келишув имзолади
Жиззах вилояти Фориш туманидаги АЭС қурилиш майдончасида РИТМ-200Н реакторига эга кам қувватли атом электр станцияси энергоблокини барпо этиш доирасида дастлабки бетон ишлари бошланди.

Бугун, 2026-йил 24-март куни Тошкент шаҳрида ва Жиззах вилоятининг Фориш туманидаги бўлажак АЭС қурилиш майдончасида бўлиб ўтган тантанали тадбирлар доирасида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атом энергиясини ривожлантириш агентлиги («Ўзатом» агентлиги) ва «Росатом» атом энергияси бўйича давлат корпорацияси ўртасида атом ва унга ёндош соҳалардаги ҳамкорлик бўйича Йўл харитаси, шунингдек, Ўзбекистон Республикасида интеграциялашган атом электр станциясини қуриш бўйича Шартномага доир Келишув имзоланди. Ҳужжатни «Ўзатом» агентлиги директори Азим Аҳмадхўжаев ва «Росатом» давлат корпорацияси бош директори Алексей Лихачёв имзолади. Тадбир доирасида дастлабки бетон ишларига расман старт берилди.
«Ўзатом» агентлигининг маълум қилишича, йўл харитаси ўзаро ҳамкорликнинг асосий йўналишларини қамраб олади: АЭС қурилиши лойиҳасини амалга ошириш босқичлари, юқори малакали кадрларни тайёрлаш, атом энергетикасининг жамоатчилик томонидан қабул қилинишини таъминлаш, бўлажак атомчилар шаҳарчаси инфратузилмасини яратиш ва соҳани комплекс ривожлантириш.
Шунинг билан биргаликда Жиззах вилояти Фориш туманидаги АЭС қурилиш майдончасида РИТМ-200Н реакторига эга кам қувватли атом электр станцияси энергоблокини барпо этиш доирасида дастлабки бетон ишларини бошлашга бағишланган маросим бошланди. Маросимни Ўзбекистон Республикасида АЭС қурилиши дирекция директори Абдужамил Калмуратов ва «Атомстроекспорт» АЖ вице-президенти – Ўзбекистонда АЭС қурилиши лойиҳаси директори («Росатом» давлат корпорациясининг муҳандислик дивизиони) Павел Безруков тантанали равишда очиб берди.
Ҳозирги вақтда реактор биноси остига бетон асос тайёрлаш ишлари амалга оширилмоқда. Ушбу босқични 2026-йил апрел ойида якунлаш режалаштирилган. Жами 900 метр кубга яқин бетон қоришмаси ётқизилади. Ишлар якунида реактор биноси пойдевори учун гидроизоляция ва ерга улаш тизимига эга асос тайёрланади.
Шунингдек, станциянинг янгиланган конфигурациясини тасдиқловчи контрактга доир битим имзоланди:
• 3+ авлодига мансуб ВВEР-1000 реакторларига эга иккита энергоблок;
• РИТМ-200Н реакторларига эга иккита энергоблок (ҳар бири 55 МВт).
Станция тўлиқ қувват билан ишга тушгач, йилига қарийб 15,4 млрд кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқаради — бу Ўзбекистондаги умумий электр энергияси истеъмолининг 15 фоизидан ортиғини ташкил этади.
Рухсатнома олинди
«АЭС қурилиши дирекцияси» давлат корхонаси томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг РИТМ-200Н реактор қурилмаларига эга иккита АЭС энергоблогини жойлаштириш майдонидан фойдаланис учун рухсатнома олинди.
Экспертиза фаол тектоник ёриқлар, юқори сейсмиклик зоналари ёки жадал карст ҳосил бўлиш ҳудудлари каби АЭСнинг реактор қурилмаларига эга иккита энергоблогини жойлаштиришни тақиқловчи омиллар мавжуд эмаслигини тасдиқлади. Ижобий хулоса танланган майдончанинг ядровий ва радиациявий хавфсизлик талабларига, экологик меъёрлар ҳамда техник стандартларга тўлиқ мос келишини намоён этади. Ушбу ҳужжат майдончадан фойдаланиш учун асосий ҳужжат бўлиб, ҳар қандай АЭСнинг ҳаётий сиклидаги энг муҳим босқичлардан бири ҳисобланади.
У лойиҳанинг барча босқичларида максимал хавфсизликни таъминлаган ҳолда, батафсил лойиҳалаштириш, муҳандислик-тайёргарлик ва қурилишнинг кейинги босқичлари бўйича ишларни давом эттириш имконини беради.
Ўзбекистондаги биринчи атом электр станцияси лойиҳасини ривожлантиришнинг асосий босқичлари
2024-йил 27-май куни Россия Президенти Владимир Путиннинг Ўзбекистонга давлат ташрифи чоғида давлат раҳбарлари ҳузурида АЭС қурилиши соҳасида ҳамкорлик тўғрисидаги ҳукуматлараро битимга ўзгартиришлар киритиш тўғрисида баённома имзоланди. Шу куни «Ўзатом» агентлиги ҳузуридаги «АEС қурилиши дирекцияси» давлат корхонаси ва «Атомқурилишекспорт»" АЖ («Росатом» давлат корпорациясининг муҳандислик бўлими) ўртасида Жиззах вилоятида АЭС қурилиши бўйича шартнома имзоланди.
2025-йил 20-июн куни Санкт-Петербург халқаро иқтисодий форуми доирасида «Ўзатом» агентлиги ва «Росатом» давлат корпорацияси ВВEР-1000 3+ авлод реакторлари билан катта қувватли атом электр станциясини қуриш имкониятларини ўрганиш бўйича шартнома имзолади. Ушбу реакторлар аллақачон ўзининг ишончлилиги ва хавфсизлигини исботлаган: Хитойдаги «Тянван» АЭСнинг тўртта блоки бир неча бор дунёдаги энг хавфсиз деб топилган, Ҳиндистондаги «Куданкулам» АЭСнинг дастлабки иккита блоки эса юқори самарадорлик билан 100 миллиард кВт/соатдан ортиқ электр энергияси ишлаб чиқарган.
Лойиҳа ноёб комбинацияланган конфигурацияга эга: ВВEР-1000 асосидаги иккита катта қувватли энергия блоки (базавий юкламани таъминлаш учун) ва РИТМ-200Н реакторли иккита энергия блоки (ҳар бири 55 МВтдан - энг юқори юкламаларни мослашувчан қоплаш учун). Станциянинг умумий инфратузилмаси қурилиш ва эксплуатация харажатларини оптималлаштириш имконини беради. АЭС тўлиқ қувватга чиққандан сўнг, Ўзбекистоннинг электр энергиясига бўлган эҳтиёжининг 15 фоиздан ортиғини - тахминан 16-17 миллиард кВт/соатни таъминлайди.
2025-йил 13-май куни «Росатом» Машинасозлик дивизионида асосий ускуналарни ишлаб чиқариш бошланди: оғирлиги 205 тонна бўлган махсус легирланган пўлатнинг биринчи қуймаси - РИТМ-200Н реактори корпуси учун асос қуйилди.





