Logo

Пизишкиён АҚШ билан тузилган меморандум матнини эълон қилди

Бугун 19:465 дақиқа

Эрон президенти Масъуд Пизишкиён «Х» ижтимоий тармоғида АҚШ президенти Доналд Трамп томонидан имзоланган меморандум нусхасини жойлаштирди. Пизишкиён ушбу ҳужжатни тарихий деб атади ва «тинчликка ўзаро ҳурмат соясида эришилади», дея таъкидлади.

Пизишкиён АҚШ билан тузилган меморандум матнини эълон қилди

Меморандум лойиҳаси 14 та бандни ўз ичига олади.

1. Америка Қўшма Штатлари ва Эрон Ислом Республикаси, шунингдек, уларнинг ушбу урушдаги иттифоқчилари мазкур Ўзаро англашув меморандумини имзолаш орқали барча фронтларда, жумладан Ливанда ҳарбий ҳаракатлар зудлик билан ва узил-кесил тўхтатилишини эълон қилади ҳамда бундан буён бир-бирларига қарши ҳеч қандай уруш ёки ҳарбий амалиётлар бошламаслик, шунингдек, бир-бирларига нисбатан куч ишлатиш ёки куч билан таҳдид қилишдан тийилиш ва Ливаннинг ҳудудий яхлитлиги ҳамда суверенитетини таъминлаш мажбуриятини олади. Якуний келишув барча фронтларда, жумладан Ливанда урушнинг узил-кесил тўхтатилишини ва ушбу банднинг бошқа қоидаларини тасдиқлайди.

 

2. Эрон Ислом Республикаси ва Америка Қўшма Штатлари бир-бирларининг суверенитети ҳамда ҳудудий яхлитлигини ҳурмат қилиш ва бир-бирларининг ички ишларига аралашишдан тийилиш мажбуриятини олади.

 

3. Эрон Ислом Республикаси ва Америка Қўшма Штатлари музокаралар олиб бориш ва ўзаро розилик асосида узайтириш имконияти билан энг кўпи билан 60 кун ичида якуний келишувга эришиш мажбуриятини оладилар.

 

4. Ушбу Меморандум имзоланганидан сўнг зудлик билан Америка Қўшма Штатлари Эрон Ислом Республикасига қарши денгиз блокадасини ва ҳар қандай тўсиқларни бекор қилишни бошлайди ҳамда 30 кун ичида ҳарбий-денгиз блокадасини тўлиқ тўхтатади. Бу даврда кемалар қатнови Эрон Ислом Республикаси томонидан тикланаётган урушдан олдинги денгиз қатнови ҳажмига мутаносиб равишда амалга оширилади. Америка Қўшма Штатлари, шунингдек, якуний келишув тузилганидан кейин 30 кун ичида ўз қўшинларини Эрон Ислом Республикаси билан чегарадош ҳудудлардан олиб чиқиб кетиш мажбуриятини олади.

 

5. Ушбу Ўзаро англашув меморандуми имзоланганидан кейин Эрон Ислом Республикаси 60 кун давомида тижорат кемаларининг фақат Форс кўрфазидан Ўмон бўғозига ва орқага хавфсиз ҳамда бепул ўтишини таъминлаш учун барча саъй-ҳаракатларини ишга солади. Тижорат кемаларининг қатнови зудлик билан бошланади, техник ва ҳарбий тўсиқларни бартараф этиш ҳамда миналардан тозалаш заруратини инобатга олган ҳолда, Эрон Ислом Республикаси томонидан ушбу чоралар 30 кун ичида кўрилади. Эрон Ислом Республикаси Ҳўрмуз бўғозида келгуси бошқарув ва денгиз хизматларини белгилаш учун Ўмон Султонлиги билан мулоқот олиб боради, шунингдек, амалдаги халқаро ҳуқуқ ва Ҳўрмуз бўғози соҳилбўйи давлатларининг суверен ҳуқуқларига мувофиқ ушбу масалани Форс кўрфазининг бошқа соҳилбўйи давлатлари билан муҳокама қилади.

 

6. Америка Қўшма Штатлари минтақавий ҳамкорлар билан биргаликда Эрон Ислом Республикасини қайта тиклаш ва иқтисодий ривожлантириш учун камида 300 миллиард доллар ажратишни назарда тутувчи якуний, ўзаро келишилган режани ишлаб чиқиш мажбуриятини олади. Ушбу режани амалга ошириш механизми 60 кун ичида, якуний келишув доирасида батамом мувофиқлаштирилади. Тегишли молиявий амалиётлар учун зарур бўлган барча лицензиялар, рухсатномалар ва розиликлар Америка Қўшма Штатлари томонидан тақдим этилади.

 

7. Америка Қўшма Штатлари Эрон Ислом Республикасига қарши барча турдаги санкцияларнинг, жумладан, БМТ Хавфсизлик Кенгаши резолюциялари, АЭХА Бошқарувчилар кенгаши резолюциялари ҳамда АҚШнинг бирламчи ва иккиламчи барча бир томонлама санкцияларининг амал қилишини якуний битим доирасида келишилган жадвал асосида тўхтатиш мажбуриятини олади. Эрон Ислом Республикаси ва Америка Қўшма Штатлари санкцияларни тўхтатиш бўйича юқорида қайд этилган масаланинг ўта муҳим эканини тан олади ҳамда бу борада ўзаро келишувга эришиш учун музокаралар давомида ушбу масалаларни зудлик билан кўриб чиқиш ниятида эканликларини билдиради.

 

8. Эрон Ислом Республикаси ядровий қурол сотиб олмаслигини ёки ишлаб чиқмаслигини тасдиқлайди. Америка Қўшма Штатлари ва Эрон Ислом Республикаси тўпланган бойитилган ядровий материаллар масаласини 7-бандда кўрсатилган жадвалга биноан, ҳар икки томон келишадиган механизм асосида, АЭХА назорати остида жойида суюлтиришни назарда тутувчи энг оддий усул орқали ҳал қилишга келишиб олди. Томонлар, шунингдек, якуний битимда келишилган меъёрий-ҳуқуқий база асосида Эрон Ислом Республикасининг ядровий эҳтиёжларига оид бойитиш ва бошқа ўзаро келишилган масалаларни муҳокама қилишга келишиб олди. Якуний битим ушбу банд қоидаларини тасдиқлайди. Америка Қўшма Штатлари ва Эрон Ислом Республикаси юқорида қайд этилган ядровий масалаларнинг ўта муҳимлигини тан олган ҳолда, улар бўйича ўзаро келишувга эришиш учун музокаралар давомида бу масалаларни зудлик билан кўриб чиқиш ниятида эканини билдиради.

 

9. Якуний келишув тузилгунига қадар Америка Қўшма Штатлари ва Эрон Ислом Республикаси мавжуд статус-квони ўзгаришсиз сақлаб туришга келишиб олди. Эрон Ислом Республикаси ўз ядровий дастурининг ҳозирги ҳолатини сақлаб қолади, Америка Қўшма Штатлари эса ҳеч қандай янги санкциялар жорий этмайди ва минтақага қўшимча кучларни жойлаштирмайди.

 

10. Америка Қўшма Штатлари ушбу Ўзаро англашув меморандуми имзоланганидан сўнг зудлик билан ва санкциялар бекор қилингунига қадар, АҚШ Молия вазирлиги Эрон хом нефти, нефт маҳсулотлари ва уларнинг ҳосилалари экспортига, шунингдек, банк операциялари, суғурта, ташиш каби барча боғлиқ хизматлар учун рухсатномалар бериш мажбуриятини олади.

 

11. Америка Қўшма Штатлари ушбу Ўзаро англашув меморандуми ижро этилиши бошланганидан кейин Эрон Ислом Республикасининг музлатиб қўйилган ёки фойдаланилиши чекланган маблағлари ва активларидан тўлиқ фойдаланиш имкониятини таъминлаш мажбуриятини олади. Эрон Ислом Республикаси ва Америка Қўшма Штатлари музокаралар давомида ушбу маблағларни озод қилиш билан боғлиқ тартиб-таомилларни ўзаро мувофиқлаштиради. Бундай маблағлар, уларнинг дастлабки ҳисобрақамда тургани ёки бошқа жойга ўтказилганидан қатъи назар, Эрон Ислом Республикаси Марказий банки томонидан белгиланган ҳар қандай якуний бенефициар фойдасига тўловларни амалга ошириш учун тўлиқ ҳажмда ишлатилиши лозим. Америка Қўшма Штатлари бунга мувофиқ барча зарур лицензия ва рухсатномаларни бериш мажбуриятини олади.

 

12. Эрон Ислом Республикаси ва Америка Қўшма Штатлари ушбу Ўзаро англашув меморандумининг муваффақиятли бажарилишини ҳамда келажакда якуний келишув шартларига риоя этилишини назорат қилиш учун ижро механизмини ташкил этишга келишиб олди.

 

13. Ушбу Ўзаро англашув меморандуми имзолангач ва унинг 1, 4, 5, 10 ҳамда 11-бандлари бажарила бошлаши, шунингдек, кўрсатилган чора-тадбирларнинг бажарилиши давом эттирилиши шарти билан Эрон Ислом Республикаси ва Америка Қўшма Штатлари якуний келишув ҳамда қолган бандлар юзасидан музокараларни бошлайди.

 

14. Якуний келишув БМТ Хавфсизлик кенгаши томонидан маъқулланиши лозим.

Теглар

Мавзуга оид