Қозоғистон Францияга уран етказиб беришни режалаштирмоқда
Аввалроқ, Макрон Россия уранидан воз кечиш учун Ўзбекистон ва Қозоғистонни асосий муқобил етказиб берувчилар қаторида санаб ўтган эди.
Қозоғистон Президенти Қосим-Жомарт Тўқаев «Electricité de France» (EDF) бошқарув раиси ва бош ижрочи директори Бернар Фонтанни қабул қилди. Бу ҳақда Оқўрда хабар берди.
Суҳбатдошлар Қозоғистоннинг паст углеродли ва атом энергетикаси соҳасидаги дунё етакчиларидан бири бўлган «EDF» билан ҳамкорлигининг ҳозирги ҳолати ва ривожланиш истиқболларини муҳокама қилди.
«Биргаликда ишлаш учун кенг имкониятлар мавжудлигини қайд этиб, Қосим-Жомарт Тўқаев Қозоғистон Франция компанияси билан ўзаро ҳамкорликни мустаҳкамлашга алоҳида аҳамият беришини таъкидлади. Ўз навбатида Бернар Фонтан барқарор энергетика ва замонавий энергетика инфратузилмаси соҳасидаги муносабатларни янада кенгайтиришга интилишини билдирди», - дейилади хабарда.
Тўқаев Қозоғистоннинг халқаро шериклар, жумладан «EDF» билан шаффофлик ва тенг ҳуқуқлилик тамойиллари асосида очиқ ва ўзаро манфаатли ҳамкорликка тайёрлигини тасдиқлади.
Шунингдек, учрашувда уран етказиб бериш соҳасидаги ҳамкорлик масалалари кўриб чиқилди.
Парижнинг энергия хавфсизлиги
Эслатиб ўтамиз, 2026-йил март ойида Франция Президенти Эмманюэл Макрон Россия уранига қарамликни камайтириш зарурлигини маълум қилган эди. У муқобил етказиб берувчилар қаторида Ўзбекистон, Қозоғистон, Мўғулистон, Канада ва Австралияни санаб ўтган.
Франция дунёдаги энг йирик атом энергетикаси тизимига эга давлатлардан бири бўлиб, мамлакат электр энергияси таъминотининг асосий қисми ядро реакторлари ҳисобига тўғри келади. Сўнгги йиллардаги геосиёсий вазият ва ташқи бозорлардаги чекловлар туфайли Расмий Париж ўз энергия хавфсизлигини қайта кўриб чиқишга мажбур бўлди.
Марказий Осиё давлатлари, хусусан Қозоғистон ва Ўзбекистон дунёдаги энг йирик уран захираларига эга мамлакатлар сифатида Франция учун стратегик шерикка айланди. 2026 йил март ойида Эмманюэл Макрон томонидан эълон қилинган янги ташқи сиёсий йўналиш нафақат иқтисодий манфаатларни, балки Европанинг энергетик мустақиллигини мустаҳкамлашни кўзда тутади. Бу жараёнда Қозоғистоннинг «Қазатомпром» ва Ўзбекистоннинг «Навоийуран» корхоналари билан узоқ муддатли шартномалар имзолаш ҳамда янги хавфсиз логистика йўлакларини яратиш асосий устувор вазифа этиб белгиланган.
