Қозоғистон ва Украина Украинадаги йирик фирибгарлик кол-марказларини тугатди

31-март куни Украинанинг Днипро шаҳрида Қозоғистон, Украина ва Европа Иттифоқи фуқароларига қарши тизимли равишда интернет-қаллоблик содир этиб келган учта кол-марказ фаолиятига чек қўйилди, деб ёзмоқда, Tangrinews.uz. Қозоғистон ИИВ ва икки давлат Бош прокуратуралари мувофиқлаштирувида ўтган ушбу махсус амалиёт натижасида юзлаб потенциал қурбонларнинг маблағлари ва рақамли активлари талон-торож қилинишининг олди олинди. Тергов маълумотларига кўра, жиноий гуруҳ узоқ вақт давомида сохта инвестиция компаниялари ниқоби остида фаолият юритган.

Махсус амалиёт давомида Днипро шаҳридаги 40 та манзилда бир вақтнинг ўзида тинтув ишлари ўтказилди. Натижада, Украинанинг 53 нафар фуқароси қўлга олиниб, уларнинг 8 нафари асосий гумонланувчи сифатида вақтинчалик сақлаш ҳибсхонасига жойлаштирилди. Тинтувлар давомида 100 минг доллар нақд пул, 90 та компютер техникаси, 125 та смартфон, 6 та элита тоифасидаги автомобиль ва ўқотар қуролга ўхшаш буюм ашёвий далил сифатида мусодара қилинди. Ҳозирда жиноий гуруҳнинг барча аъзоларини жавобгарликка тортиш бўйича тергов ҳаракатлари давом этмоқда.

Жиноятчилар фишинг ресурсларидан фойдаланиб, машҳур инвестиция платформалари ва криптобиржаларни имитация қилишган. Бу уларга жабрланувчиларнинг шахсий маълумотлари, банк ҳисоблари ва рақамли ҳамёнлари устидан тўлиқ назорат ўрнатиш имконини берган. Бундан ташқари, гуруҳ «романтик схемалар» ва крипто-активларга сохта инвестициялар киритиш орқали одамларнинг ишончига кириб келган.

Қозоғистон ИИВ халқаро кибержиноятчиликка қарши кураш қатъий давом эттирилишини ва фуқароларнинг ишончидан фойдаланишга бўлган ҳар қандай уриниш бешафқат жазоланишини алоҳида таъкидлади.

Жиноий схемалар

Бу икки давлат ҳуқуқ-тартибот идораларининг биринчи муваффақиятли ҳамкорлиги эмас. Маълумотларга кўра, 2025 йил сентябрь ойида ҳам Украинанинг Одесса ва Черновци шаҳарларида қозоғистонликларни алдаб келган йирик кол-марказ тугатилган эди.

Ўшанда фирибгарлар ўзларини Миллий банк, махсус хизматлар ёки полиция ходимлари деб таништириб, «шубҳали операциялар» ёки «терроризмни молиялаштириш» важи билан фуқароларни кредит олишга ва мол-мулкини сотишга мажбур қилишган.

Янги аниқланган схемаларда эса асосий урғу юқори технологик алдовга қаратилган. Жиноятчилар қурбонларнинг шахсий кабинетларига кириш имконини қўлга киритгач, нафақат нақд пулларни, балки крипто-активларни ҳам шахсий ҳисобларига ўтказиб олишган. Украина ва Қозоғистон полицияси ҳозир етказилган умумий зарар миқдорини ва жиноятнинг бошқа иштирокчиларини аниқлаш устида ишламоқда.

Киберхавфсизлик бўйича тавсиялар

Мутахассислар интернет-фирибгарлик қурбони бўлмаслик учун бир нечта муҳим қоидаларга риоя қилишни маслаҳат берадилар. Ҳеч қачон номаълум шахсларга банк картаси рақамларини, СМС-кодларни ва шахсий ҳамён калитларини бермаслик лозим. Ҳар қандай «фойдали инвестиция» таклифини расмий манбалар орқали текшириш, шубҳали ҳаволаларга кирмаслик ва ижтимоий тармоқлардаги «романтик» танишувлар орқали пул ўтказмаслик тавсия этилади.

ИИВ фуқаролардан агар уларга шубҳали қўнғироқлар бўлса ёки фирибгарлик аломатларини сезишса, зудлик билан ички ишлар органларига мурожаат қилишни сўрайди. Халқаро ҳамкорлик доирасида бундай жиноий гуруҳларни аниқлаш ва уларни жаҳоннинг қайси нуқтасида бўлишидан қатъи назар қўлга олиш тизими кучайтирилган.