Rossiya va Xitoy dunyo «o‘rmon qonunlariga» qaytish xavfi ostida ekanini aytdi

Rossiya Prezidenti Vladimir Putin va Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Jinping Pekinda bo‘lib o‘tgan qo‘shma sammitda AQSH Prezidenti Donald Trampning «Oltin gumbaz» raketaga qarshi mudofaa qalqoni rejalarini hamda Vashingtonning «mas’uliyatsiz» yadroviy siyosatini qoraladi. Bu haqda ikki yetakchining muzokaralari yakunlari bo‘yicha e’lon qilingan qo‘shma bayonotda ma’lum qilindi.

Bayonotda ta’kidlanishicha, Trampning yer va koinotga asoslangan raketalarni tutib qolish tizimi loyihasi global strategik barqarorlikka tahdid soladi. Si Jinping o‘z nutqida bir tomonlamalik va gegemonizm chuqur xavf tug‘dirayotganini hamda dunyo «o‘rmon qonunlariga» qaytish xavfiga duch kelayotganini bildirdi. Ushbu uchrashuv Si Jinping o‘tgan hafta AQSH Prezidenti Donald Trampni qabul qilganidan so‘ng amalga oshirildi.

Global xavfsizlik masalalarida bir ovozdan fikr bildirgan ikki yetakchi, shunga qaramay, Moskva uzoq vaqtdan beri kutayotgan yirik iqtisodiy loyiha — «Sibir quvvati-2» yangi gaz quvuri shartnomasi bo‘yicha sezilarli yutuqqa erisha olmadi. Rossiyaning Xitoyga tabiiy gaz yetkazib berish hajmini ikki baravardan ko‘proq oshirish imkonini beruvchi ushbu loyihada narx, moliyalashtirish va shartnoma muddatlari bo‘yicha asosiy kelishmovchiliklar hanuzgacha hal etilmay qolmoqda. Kreml tomonlar loyiha parametrlari bo‘yicha «umumiy tushunchaga» erishganini ma’lum qilgan bo‘lsa-da, aniq muddatlar belgilanmadi.

Sammit davomida yadro xavfsizligi, Tayvan masalasi va atrof-muhitni muhofaza qilish kabi keng qamrovli mavzularni o‘z ichiga olgan qo‘shma bayonot va deklaratsiyadan tashqari, sanitariya me’yorlari, davlat axborot vositalari hamda yadro energetikasi sohalariga oid yana 20 ta hujjat imzolandi. 2026 yil 20-may kuni choy ustidagi suhbat bilan yakunlangan muzokaralardan so‘ng Vladimir Putin Pekinni tark etdi.