Yevropada gaz narxi 90 foizga qimmatlashdi
Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat Yevropa energetika bozorida bosimni kuchaytirib, gaz va neft narxlarini keskin oshirdi.
Yaqin Sharqdagi geosiyosiy keskinlik fondida Yevropa Ittifoqida tabiiy gaz narxi qariyb 90 foizga oshdi. Bu haqda Brusselda o‘tgan matbuot anjumanida Yevropa komissiyasining qonunchilikni amalga oshirish va soddalashtirish masalalari bo‘yicha komissari Per Gramenya ma’lum qildi.
Uning aytishicha, harbiy harakatlar boshlanganidan buyon neft narxi ham sezilarli darajada qimmatlashib, taxminan 40 foizga oshgan. Komissar ta’kidlashicha, neft narxining bunday tez sur’atda o‘sishi hatto Ukrainadagi urush boshlangan davrdagi dinamikadan ham yuqori bo‘lgan.
Bozorda noaniqlik kuchaydi
Energiya narxlarining oshishi Yevropa moliya bozorlariga ham ta’sir ko‘rsatdi. Gramenya ma’lumotlariga ko‘ra, mojaro boshlanganidan beri Yevropa kompaniyalari aksiyalari o‘rtacha 9 foizga arzonlashgan.
Bu holat investorlar kayfiyatiga ham salbiy ta’sir qilgan. Chunki geosiyosiy xavflar kuchayganida investorlar odatda xavfli aktivlardan chetga chiqib, xavfsizroq aktivlarga o‘tishga harakat qiladi.
Investorlar kayfiyati o‘zgardi
Yevropa komissiyasi vakili ta’kidlashicha, geosiyosiy beqarorlik boshlanishidan oldin investorlar Yevropa iqtisodiyoti istiqboliga nisbatan ijobiy fikrda edi. Shu sababli Yevropa aksiyalari va obligatsiyalariga talab yuqori bo‘lgan.
Biroq Yaqin Sharqdagi mojaro bu ijobiy tendensiyani vaqtincha sekinlashtirgan. Gramenyaning fikricha, vaziyat barqarorlashsa, bozordagi kayfiyat ham yana tiklanishi mumkin.
Gaz va neft narxi rekord darajaga chiqdi
Birja ma’lumotlariga ko‘ra, Yevropa gaz bozorida narxlar savdo boshida keskin ko‘tarilib, ming kub metr gaz uchun 800 dollargacha yetgan. Bu esa 2023 yil yanvaridan beri kuzatilmagan eng yuqori ko‘rsatkich hisoblanadi.
Shu bilan birga, jahon bozorida Brent markali neft narxi bir muddat barrel uchun 119 dollardan ham oshib ketdi. Keyinchalik narxlar biroz pasayib, may oyi fyucherslari taxminan 104 dollar atrofida savdo qilindi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Yevropa yerosti gaz omborlaridagi zaxiralar keskin kamayib, 2026 yil mart oyi boshiga kelib tarixiy minimumga yaqinlashgani haqida xabar bergan edik.
