AQSHda Trampga qarshi «Yo‘qolsin qirollar» namoyishlari bo‘lib o‘tmoqda

AQSHning yirik shaharlarida Donald Tramp ma’muriyatiga qarshi «Yo‘qolsin qirollar» (No Kings) shiori ostida keng ko‘lamli norozilik aksiyalari bo‘lib o‘tmoqda. Bu ushbu nom ostidagi uchinchi yirik namoyish bo‘lib, tashkilotchilarning so‘zlariga ko‘ra, avvalgi chiqishlarda millionlab insonlar ishtirok etgan. Namoyishchilar Trampning Eron bilan olib borayotgan urushi, federal darajadagi qattiq immigratsiya nazorati va mamlakatdagi inflatsiyadan norozilik bildirmoqdalar.

«Tramp bizni tiran kabi boshqarishni istaydi. Lekin bu — Amerika, hokimiyat o‘z-o‘zini qirol deb e’lon qilganlarga emas, xalqqa tegishli», — deyiladi tashkilotchilar bayonotida.

Oq uy vakili esa namoyishlarni keskin tanqid qilib, ularni «Trampdan aqldan ozish terapiyasi seanslari» deb atadi va bu faqat jurnalistlarga kerakligini iddao qildi. Shunga qaramay, shanba kuni Nyu York, Vashington va Los Anjeles kabi yirik megapolislarda namoyishlar tinchimadi. Namoyishlar barcha 50 ta shtatda bo‘lib o‘tib, aksiyada qatnashganlar soni 8 milliondan oshgan.

Vashington markazi kun bo‘yi mitinglar qurshovida qoldi, olomon Linkoln memoriali zinalari va Milliy alleyani to‘ldirdi. Namoyishchilar Tramp, vitse-prezident Vens va ma’muriyatning boshqa mulozimlarini iste’foga chiqarish va hibsga olishga chaqiruvchi shiorlarni ko‘tarib chiqishdi. Namoyishlarning keskin tus olishiga joriy yilning yanvar oyida Minnesotada federal agentlar tomonidan ikki nafar AQSH fuqarosining o‘ldirilishi ham turtki bo‘lgan.

Immigratsiya siyosati qurbonlari

Shanba kungi asosiy norozilik o‘choqlaridan biri Minnesota shtati bo‘ldi. Bu yerda yanvar oyida federal immigratsiya agentlari ikki nafar AQSH fuqarosi — Rene Nikol Gud va Aleks Prettini o‘ldirib ketgan edi. Bu fojia butun mamlakat bo‘ylab g‘azab to‘lqinini keltirib chiqardi va Tramp ma’muriyatining immigratsiya siyosatiga qarshi umummilliy noroziliklarning asosiy drayveriga aylandi.

Namoyishchilar federal kuchlarning vakolatlari oshirib yuborilganini va inson huquqlari poymol etilayotganini ta’kidlamoqdalar. Trampning immigratsiya nazoratini kuchaytirish haqidagi buyruqlari jamiyatda kuchli qutblanish va xavotir uyg‘otmoqda. Tashkilotchilarning aytishicha, Minnesotadagi voqea ma’muriyatning «tiranlik» yo‘liga o‘tganining yaqqol isbotidir.

Iqtisodiy inqiroz va urush xavfi

Iqtisodiy vaziyat va yashash tannarxining tez sur’atlarda oshishi ham namoyishchilarning asosiy talablari qatoridan joy olgan. Eron bilan bo‘layotgan harbiy mojaro neft narxini oshirib, ichki bozorda inflatsiyani kuchaytirmoqda. Bu esa oddiy amerikaliklarning turmush darajasiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda va Trampga bo‘lgan ishonchsizlikni oshirmoqda.

Namoyishlarning uchinchi to‘lqini Tramp ma’muriyati uchun jiddiy siyosiy sinovga aylandi. Agar hukumat iqtisodiy va immigratsion muammolarni hal qilish bo‘yicha murosaga kelmasa, norozilik aksiyalari yanada kengayishi bashorat qilinmoqda. Hozircha Oq uy namoyishchilarga nisbatan qattiq pozitsiyada turibdi va hech qanday yon berishni rejalashtirmayotganini bildirgan.