Armanistonni KXSHTdan chiqarib yuborishlari mumkin
Tashkilot mamlakatning ikki yillik qarzdorligi masalasini ko‘rib chiqmoqda. Pashinyan bu masalaga izoh berdi.
Agar a’zo davlatlar Armanistonni tashkilotdan chiqarishga qaror qilsa, biz bu qarorni inobatga olishimizga to‘g‘ri keladi. Bizning boshqa qilishimiz mumkin bo‘lgan ish yo‘q», — dedi Pashinyan.
Armaniston Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti (KXSHT)dan chiqarib yuborilishi haqidagi ehtimoliy qarorni inobatga olishini ma’lum qildi. Bu haqda mamlakat bosh vaziri Nikol Pashinyan brifing chog‘ida bayonot berdi.
Unga ko‘ra, Armaniston KXSHTga a’zo davlatlar tomonidan tashkilotdagi keyingi ishtiroki bo‘yicha qabul qilinishi mumkin bo‘lgan har qanday qarorni hisobga olishga tayyor.
Hukumat rahbarining ta’kidlashicha, KXSHT nizomida ishtirokchilarni tashkilotdan chiqarish mexanizmi mavjud. Agar a’zo davlatlar Armanistonga nisbatan ushbu mexanizmni qo‘llashga qaror qilsa, Yerevan bu qarorni qabul qilishdan boshqa choraga ega bo‘lmaydi.
«Men KXSHTdagi vaziyatga izoh bera olmayman. Menga ma’lumki, KXSHTdan chiqarish mexanizmi mavjud va u amal qiladi. Agar a’zo davlatlar Armanistonni tashkilotdan chiqarishga qaror qilsa, biz bu qarorni inobatga olishimizga to‘g‘ri keladi. Bizning boshqa qilishimiz mumkin bo‘lgan ish yo‘q», — dedi Pashinyan.
KXSHTdan uzoqlashuv
Bundan bir necha kun avval Armaniston tashqi ishlar vaziri Ararat Mirzoyan mamlakat 2025 yil uchun KXSHT a’zolik badalini to‘lamaganini ma’lum qilgan edi. Uning aytishicha, bu Yerevanning tashkilot faoliyatida ishtirok etmagani bilan bog‘liq.
Armaniston 2024 yildan boshlab a’zolik badallarini to‘xtatgan va amalda KXSHTdagi ishtirokini muzlatib qo‘ygan. O‘shanda Rossiya Tashqi ishlar vazirligi to‘lovlarni rad etish turli oqibatlarga olib kelishi mumkinligini bildirgan, biroq mamlakatning tashkilotdan chiqarilishi ehtimoli past baholangandi.
Ammo 10-iyun kuni Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov KXSHT davlatlari Armanistonning ikki yillik qarzi munosabati bilan tashkilot nizomi qoidalarini qo‘llash masalasini ko‘rib chiqishga kelishib olganini ma’lum qildi.
«Armanistonning KXSHT budjeti oldidagi qarzi ikki yildan oshdi. Bu holat Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti nizomida nazarda tutilgan. Biz bugun KXSHT nizomining tegishli moddasini ishga tushirish masalasini ko‘rib chiqishga kelishib oldik», — dedi Lavrov.
KXSHT nizomining 25-moddasiga ko‘ra, a’zolik badallari bo‘yicha ikki yillik qarzdorlik mavjud bo‘lsa, mamlakat qarzini to‘lamaguncha o‘z fuqarolarini tashkilot lavozimlariga nomzod sifatida ko‘rsatish va ovoz berish huquqidan vaqtincha mahrum qilinishi mumkin.
Shuningdek, nizomning 20-moddasi davlat tashkilot talablarini bajarmagan taqdirda uni tashkilotdan chiqarish imkoniyatini ham nazarda tutadi.
Armaniston avvalroq KXSHTdagi ishtirokini muzlatgan edi. Mamlakat bu qarorini KXSHTning Armaniston xavfsizligini ta’minlash masalasida «befarqlik» ko‘rsatgani va Tog‘li Qorabog‘ mojarosi keskinlashgan davrda Yerevanga nisbatan o‘z vazifalarini bajarmagani bilan izohlagan.
Pashinyan shuningdek, Armaniston ehtimol katta ehtimol bilan kelajakda KXSHTni tark etishini ham aytgandi. Biroq yaqinda u Armanistonning KXSHT faoliyatiga qaytishi real emasligini bildirdi. Keyinchalik Armaniston Rossiya gaz narxlarini oshirsa, nafaqat KXSHTdan, balki Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi (YOII)dan ham chiqishini ma’lum qildi.
