Deyarli yakunlangan kelishuv: Xitoy «Meta» bitimini oxirgi daqiqada blokladi
Pekin texnologiyalarning AQSHga chiqib ketishidan xavotirlanib, 2 mlrd dollarlik kelishuvni to‘sib qo‘ydi. Xodimlar ko‘chirilgan, pul o‘tkazilgan – ammo bitim baribir bekor qilindi.
© Foto: cyprianfrancis.comXitoy hukumati Amerikaning «Meta Platforms Inc.» korporatsiyasiga «Manus» startapini 2 milliard dollarga sotib olishni rasman taqiqladi. Bu qaror Pekinning ilg‘or texnologiyalar AQSHga chiqib ketishi ehtimoli va texnologik sektor ustidan davlat nazoratini kuchaytirish borasidagi xavotirlari fonida qabul qilingan. Bu haqda bugun, 27-aprel kuni «Bloomberg» xabar berdi.
Kutilmagan qaror va kelishuv maqomi
Milliy taraqqiyot va islohotlar komissiyasi (NDRC) bitimni bekor qilishni buyurdi va buni amaldagi qonunlar hamda me’yoriy hujjatlarga rioya qilish zarurati bilan izohladi. «Meta Platforms Inc.» vakillari hozircha izoh berishdan tiyilib turibdi.
Vaziyatning murakkabligi shundaki, kelishuv deyarli yakunlangan edi. «Manus» xodimlari «Meta»ga o‘tgan, kapital o‘tkazilgan, startap rahbarlari esa amerikalik kompaniya ishlab chiquvchilar jamoasiga qo‘shilgan. «Manus» jamoasi hozir Singapurdagi «Meta» ofisida ishlamoqda, avvalgi investorlar esa o‘z to‘lovlarini olishga ulgurgan.
Bunday bitimni huquqiy va moliyaviy jihatdan qanday qilib bekor qilish masalasi hozircha noaniq bo‘lib qolmoqda.
«Manus» rivojlanish xronologiyasi va AQSH tomonidan qiziqish
«Manus» startapi 2025-yil mart oyida ishga tushirilgan. Uning bosh kompaniyasi «Butterfly Effect» bo‘lib, u SI-yordamchilarni ishlab chiqadi. Bu tizimlar murakkab ko‘p bosqichli vazifalarni mustaqil bajarishga qodir: masalan, «S&P 500» indeksini tahlil qilish yoki tijorat takliflarini tayyorlash.
Yuridik jihatdan kompaniya Singapurda ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lsa-da, asoschilar Xitoydan chiqqan mutaxassislar hisoblanadi. 2025-yil aprelda startap AQSHdagi Kremniy vodiysi venchur fondi «Benchmark» boshchiligida 75 million dollar investitsiya jalb qilib, 500 million dollar bahoga yetdi. Bu moliyalashtirish AQSH moliya vazirligi tomonidan tekshiruv boshlanishiga sabab bo‘ldi.
Iyul oyida kompaniya Xitoydagi xodimlarini Singapurga ko‘chirib, Xitoydagi o‘nlab ish o‘rinlarini qisqartirdi. Dekabrga kelib esa «Meta Platforms Inc.» startapni 2 milliard dollarga sotib olishini e’lon qildi.
Bu kelishuv Mark Sukerberg uchun SI sohasida tezroq liderlikka chiqish va «Microsoft», «Alphabet Inc.» (Google), «OpenAI» va «Anthropic» kabi raqobatchilarga yetib olish imkoniyati bo‘lgan.
