Фаворитлар рейтинги: Жаҳон чемпионатида ким ғолиб бўлади?

11 июн куни қирқ саккизта терма жамоа чемпионлик илинжида мусобақага киришган эди, ҳозирга келиб эса фақат тўртта мамлакатнинг умиди сақланиб қолган. ФИФА рейтингида кучли тўртликдан жой олган ва шу кунгача жами саккиз марта жаҳон чемпиони бўлган бу жамоалар 19 июл, якшанба куни Ню-Ёркдаги Ню-Жерси стадионида бўлиб ўтадиган финал йўлланмаси учун сешанба ва чоршанба кунлари ўзаро куч синашади.

«Al Jazeera» нашрига кўра, чемпионликка давогарлар рейтинги қуйидагича:

4. Аргентина

Амалдаги чемпионлар аутсайдерми?

Жазоир, Австрия, Иордания, Кабо-Верде, Миср ва Швейцарияни мағлуб этиб, ҳал қилувчи паллага етиб келиш мусобақа тарихидаги энг енгил йўллардан бири бўлиши мумкин. Аммо «Ла Албиселесте» бу йўлда унчалик ишончли ўйин кўрсата олмади.

Плей-офф босқичида Кабо-Верде ва Миср терма жамоалари уларни анча тер тўкишга мажбур қилди, якунда эса аргентиналиклар драматик тарзда ғалаба қозонишди. Шанба оқшомида Канзас-Ситида Швейцарияга қарши кечган баҳсда ҳам шунга ўхшаш ҳолат кузатилди: Алексис Мак Аллистернинг тезкор голидан сўнг, улар қарийб 90 дақиқа давомида рақиб дарвозасига аниқ зарба бера олишмади.

Уларнинг ёши ўтиб қолган таркиби жазирама иссиқда ўтган 120 дақиқалик курашдан сўнг барибир устун келди. Агар Швейцария майдонда тўлиқ таркибда қолганида, вазият бошқача тус олиши мумкин эди. Бироқ амалдаги чемпионлар ўзларининг энг яхши формасида бўлмаса-да, яна бир бор ғалабага эришди.

Англияга қарши ўйинда ҳам шундай ўйин билан натижага эришиб бўлармикин?

Чорак финал баҳсларида Харри Кейн ҳам, Лионел Месси ҳам ўз имкониятларидан анча паст даражада ўйнашди.

Миср устидан иродали ғалаба қозонилган ўйин якунида Мессининг ҳис-туйғуга берилиши, уч карра жаҳон чемпионлари мусобақа билан хайрлашишга қанчалик яқин келганини кўрсатиб қўйди. Англия билан кечадиган эҳтиросларга бой баҳсда туйғулар янада жўшиши ва ўйин сўнгида қайсидир томоннинг кўз ёш тўкиши аниқ.

Агар Аргентина ва фаолиятида илк бор «Уч шерлар»га қарши майдонга тушадиган Месси аввалги жозибасини қайтариб, азалий рақибларини кетма-кет учинчи марта плей-офф босқичида мусобақадан чиқариб юбора олса, финал олдидан уларнинг руҳий ҳолати ва шиддати жуда юқори бўлади.

Бироқ Қўшма Штатлардаги ўйинлари уларнинг финалда муваффақиятга эришишига катта умид бермаяпти. Бордию шундай бўлган тақдирда ҳам, бу Европа чемпиони Испания ёки «Қатар-2022» мусобақасининг финали учун қасос ўтида ёнадиган Францияга қарши баҳсда устунлик қилишга етарли бўладими — бу бошқа масала.

3. Англия

Англия ушбу турнирда ўз имкониятларининг чегарасини намойиш этдими?

Эҳтимол, йўқ. Шундай бўлса-да, жамоа ўз тарихида бор-йўғи тўртинчи марта ярим финалга чиқди. Норвегия устидан қозонилган ғалаба на чиройли, на ишончли бўлди. Бош мураббий Томас Тухел кейинги босқичга чиқишларида омад кулиб боққанини тан олди. Бунда асосан Жуд Беллингемнинг бир неча муҳим вазиятда масъулиятни ўз бўйнига олгани катта рол ўйнади.

Наҳотки ярим ҳимоячи «Олтин бутса»ни қўлга киритса?

У олтита гол билан Месси ва Килиан Мбаппедан бор-йўғи иккита тўпга ортда қолмоқда.

Англия Хорватияга қарши кечган ва 4:2 ҳисобида якунланган дастлабки ўйиннинг иккинчи бўлимидаги 20 дақиқалик ёрқин ҳаракатларни ҳисобга олмаганда, ҳали бирор рақиб устидан тўлиқ устунлик қила олгани йўқ. Улар «Азтека» ўйингоҳидаги қайноқ муҳитда Мексикага қарши кечган нимчорак финалдаги тарихий баҳсда ҳам қарши ҳужумларга таяниб, 3:2 ҳисобидаги устунликни сақлаб қолишга мажбур бўлишди.

Жамоа намойиш этган энг асосий жиҳат — бу кучли ирода. Агар улар 60 йиллик орзуга етиб, Жаҳон чемпионати кубогини иккинчи марта қўлга киритмоқчи бўлса, бу ирода ҳали кўп бор асқотади.

Аргентинага қарши ўйин шунчаки 11 га 11 форматидаги баҳсдан анча каттароқ аҳамиятга эга: ҳар икки жамоа билан бирга футбол тарихининг унутилмас лаҳзалари ҳам майдонга тушади, атрофдаги шов-шув ва босим эса жуда юқори бўлиши аниқ.

Англия учун бир нечта ижобий ҳолат бор: улар мусобақадаги асосий вазифани бажариб бўлишди — дунё рейтингида тўртинчи ўринда бўла туриб, кучли тўртликка киришди. Бундан буёғига эришиладиган ҳар қандай натижа қўшимча ютуқ ҳисобланади. Ҳеч ким уларни дунёнинг энг кучли икки жамоасидан бири деб ҳисобламаяпти, бу эса кутилмалар билан боғлиқ босимни бироз енгиллаштириши мумкин.

«Мехико»нинг баланд тоғли шароити ҳамда Майамининг дим ва ўта иссиқ ҳавосидан сўнг, инглизларнинг 1/16 финалда Конго Демократик Республикасини мағлуб этган жойи — ҳарорат 22 даражада мўтадил ушлаб туриладиган Атлантага қайтиши улар учун айни муддао бўлади.

Шунингдек, жамоада янги дисквалификациялар йўқ: фақат Жарелл Куанса икки ўйинлик жазонинг қолган қисмини ўтайди. Рис Жеймс эса Норвегияга қарши баҳсда майдонга тушишга улгурди. Инглизлар Деклан Райснинг касалликдан сўнг тўлиқ соғайиб кетишига умид қилмоқда, сабаби у сўнгги бор 45 дақиқа ўйнаганида формада эмаслиги яққол кўриниб қолган эди.

Ёши ўтиб бораётган Аргентина терма жамоаси ўтган учта босқичда Кабо-Верде, Миср ва Швейцариянинг тезкор ҳаракатлари ҳамда айёрликларига қарши чинакамига қийналди. Букайо Сака, Энтони Гордон ва ҳатто Маркус Рэшфорд каби футболчилар бундан унумли фойдаланиш учун жуда яхши имкониятга эга.

Мессидан ташқари, Аргентина ҳужумда унчалик хавф туғдира олгани йўқ. Бироқ Хулиан Алвареснинг Швейцария дарвозасига йўллаган қойилмақом зарбаси у учун Жаҳон чемпионатининг чинакам бошланиши бўлиши мумкин.

Барча омилларни ҳисобга олганда, Англиянинг финалга чиқишини кутиш мумкин, аммо Франция улар учун жуда жиддий тўсиқ бўлиши эҳтимоли юқори. Ҳатто Европа-2024 финалидаги мағлубият учун қасос олиш истаги бўлишига қарамай, Испания тўсиғидан ўтиш ҳам улар учун ўта мураккаб вазифа бўлиб қолади.

2. Испания

Испания — ушбу турнирда ҳали ўз имкониятларининг чўққисига чиқмаган учинчи ярим финалчидир (агар уларнинг 1/16 финалда Австрияга қарши кечган бир томонлама ўйинини ҳисобга олмасак).

«Қизил фурия»нинг мустаҳкам мудофааси шу ёзда илк бор чорак финалда Белгия томонидан бузиб ўтилди. Аммо ўша голгача бўлган 649 дақиқа Жаҳон чемпионатлари тарихидаги энг узоқ «қуруқ серия» бўлди. Испанияликлар шу пайтгача ўтказилган олтита ўйинда ўз дарвозалари томон бор-йўғи еттита аниқ зарба берилишига йўл қўйди, холос.

Гарчи гол ва ассистлар статистикаси буни тўлиқ акс эттирмаса-да, Ламин Ямал апрел ойидаги мавсумни эрта якунлашга мажбур қилган жароҳатидан сўнг, аста-секин ўзининг энг яхши ҳолатига қайтаётганини кўрсатмоқда. Испаниянинг тезкор ҳужумчилари шу кунгача барча олтита ўйинда рақиб ҳимоячиларига етарлича муаммо туғдирди. Микел Мерино эса Португалия ва Белгияга қарши ўйинларнинг сўнгги дақиқаларида киритган ғалаба тўплари билан ўз номини тарихга муҳрлади.

Тўртта гол билан жамоанинг энг яхши тўпурари бўлиб турган Микел Оярсабал сўнгги икки ўйинда бироз сустлашди ва унинг Франция ҳимоя чизиғини жиддий ваҳимага солиши даргумон.

Ёш ҳимоячи Пау Кубарси майдонда ўзини эркин ҳис қилаётган бўлса-да, у ҳали Килиан Мбаппе, Майкл Олисе ва Усмон Дембеле каби ҳужумчилар келтириб чиқарадиган ҳақиқий синовларга дуч келгани йўқ.

Агар улар финалга чиқса, Испания чемпионлик учун асосий давогар бўлади. Улар бунгача кучли тўртликка кирган ягона ҳолатда Жаҳон чемпионатида зафар қучган эди. Бироқ Францияни сўнгги икки учрашувда мағлуб этганига қарамай, кетма-кет учинчи ғалаба улар учун имконсиз вазифа бўлиши мумкин.

1. Франция

Марокашга қарши чорак финал баҳсидан олдин Франция ҳужумдаги даҳшатли тўртлиги ҳамда бешта ўйинда бор-йўғи иккита гол ўтказиб юборган ҳимояси билан майдондаги энг кучли жамоа экани айтилганди.

Энди бу кўрсаткични олтита ўйинда иккита гол деб янгилаш мумкин.

Килиан Мбаппе Марокаш дарвозасига киритган чиройли голи орқали «Олтин бутса»ни қўлга киритиш ва Жаҳон чемпионатлари тарихидаги энг яхши тўпурар бўлиш имкониятини янада мустаҳкамлади.

Олисе, Дембеле, Дезире Дуэ ва Брэдли Баркола эса майдоннинг исталган нуқтасида дунёдаги бошқа ҳеч бир жамоа уддалай олмайдиган даражада хавф туғдиришда давом этмоқда.

Испания ва хусусан, унинг мудофааси бутунлай бошқача қийинчилик туғдиради. Шу пайтгача ортиқча зўриқишсиз ҳаракат қилган Франция ҳимоя чизиғи бу сафар жиддий синовга дуч келиши аниқ. Сабаби Оярсабал атрофида Дани Олмо, Алекс Баэна, Ферран Торрес ва Фабиан Руис каби футболчилар хавфли вазиятлар яратади, захирадан майдонга тушиб ўйин тақдирини ҳал қилувчи Мерино ҳақида эса гапирмаса ҳам бўлади.

«Al Jazeera» нашрининг баҳолашича, кимки Францияни мағлуб этса, шубҳасиз, Жаҳон кубогини боши узра баланд кўтаради, бироқ турнирда қолган жамоаларнинг ҳеч бири «Les Bleus» ҳужумчиларининг шиддатига тенглаша олмайди. Испания улар учун энг қийин рақиб бўлиши кутилаётган бўлса-да, Диде Дешам шогирдлари бу тўсиқдан ўтишига ишониш мумкин. Айниқса, сўнгги икки йил ичида Европа чемпионати-2024 ва Миллатлар Лигаси ярим финалида «Қизил фурия»дан учралган мағлубиятлар уларга қўшимча куч ва иштиёқ бағишлаши аниқ.