Инвесторлар эътибори Пекинда: Трамп–Си учрашуви бозорларга қандай таъсир қилади?
АҚШ президенти Доналд Трамп ва Хитой раиси Си Жинпингнинг 14–15 май кунлари бўлиб ўтадиган учрашуви глобал молия бозорлари диққат марказига айланди. Инвесторлар технология, авиация ва стратегик минераллар бўйича эҳтимолий келишувларни кузатмоқда.
© AP/Mark SchiefelbeinАҚШ президенти Доналд Трампнинг Хитой раиси Си Жинпинг билан бугун, 14-май ва эртага, 15-май кунлари бўлиб ўтадиган учрашуви Америка фонд бозори учун навбатдаги жиддий синов бўлиши мумкин, деб ёзади «Bloomberg».
«Piper Sandler» маълумотларига кўра, шу кунларда «S&P 500» индекси тахминан 0,7 фоиз атрофида тебраниши кутилмоқда. Ҳозирнинг ўзидаёқ раҳбарлари Трамп делегацияси таркибида Пекинга йўл олаётган компаниялар акциялари ўсмоқда. Масалан, «Nvidia» акциялари компания раҳбари Женсен Ҳуанг делегацияга қўшилганидан сўнг кеча, 13-май куни 2,3 фоизга қимматлашди. «Micron Technology» ва «Qualcomm» акциялари мос равишда 4,8 фоиз ва 1,4 фоизга ўсди. «Tesla» котировкалари 2,7 фоизга, «Boeing» эса 1,6 фоизга кўтарилди. Бу компаниялар раҳбарлари ҳам Хитойга учмоқда.
Инвесторларнинг оптимизми – геосиёсий ва инфляцион хавфларга қарамасдан – тарихий максимумларга чиққан АҚШ бозорини салбий янгиликларга нисбатан янада заиф қилиб қўймоқда, деб огоҳлантирмоқда «Bloomberg».
Томонлар тарифлар бўйича «тинчлик» муддатини узайтириш, Эрон инқирозини ҳал этиш, шунингдек, авиация, қишлоқ хўжалиги, стратегик минераллар ва технологиялар соҳасидаги савдо масалаларини муҳокама қилиши кутилмоқда.
«Call-опционлар савдоси ҳажми рекорд даражалар яқинида қолмоқда. Шунинг учун АҚШ–Хитой муносабатлари контекстида технология ва СИ-компаниялар учун ижобий бўлмаган ҳар қандай янгилик ёки Эрон атрофидаги кескинликнинг яна кучайиши инвесторлар томонидан салбий қабул қилинади», – деди «Piper Sandler» опциoнлар бўлими раҳбари Дэнни Кирш.
Унинг сўзларига кўра, савдо уруши билан боғлиқ янги таҳдидлар акциялар оммавий сотилишига олиб келиши мумкин.
«Boeing» ва унинг етказиб берувчилари
Хитой тахминан 500 та «Boeing 737 Max» самолётига буюртма бериши мумкин, деб аввалроқ «Bloomberg» хабар қилган эди. Саммитда иштирок этаётган авиасозлик гиганти раҳбари Келли Ортберг бу сафарни «муҳим имконият» деб атади.
«Bloomberg Intelligence» таҳлилчиси Жорж Фергусон фикрича, битим эълон қилиниши эҳтимоли жуда юқори.
«Boeing» акциялари ўсиш учун янги туртки олиши мумкин, гарчи бунинг компания ҳисоботларига таъсири тез орада сезилмаслиги ҳам мумкин», – деди у.
Фергусоннинг таъкидлашича, «Boeing» самолётларига буюртма амалда «General Electric» двигателларини сотиб олишни англатади. Бу эса RTX таркибидаги «Collins» бўлинмаси ускуналарига талабни ҳам қўллаб-қувватлайди.
Қишлоқ хўжалиги ва агротехника
Хитойнинг Америка қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сотиб олиш бўйича ҳар қандай мажбурияти АҚШ фермерлари учун қўллаб-қувватлов бўлади. Улар ўтган йилги савдо уруши даврида Хитой америкалик фермерлар маҳсулотларини камроқ харид қилгани сабабли қийинчиликларга дуч келган эди.
«Oppenheimer» таҳлилчиси Кристен Овеннинг фикрича, бундай янгиликларга энг кучли реакцияни трактор ишлаб чиқарувчи «Deere & Company» ва уруғ етказиб берувчи «Corteva» акциялари кўрсатиши мумкин.
«Bloomberg» манбаларига кўра, хитойлик амалдорлар америкалик ҳамкасблари билан маккажўхори ва соя каби қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сотиб олишни муҳокама қилмоқда. Бироқ геосиёсий кескинлик ҳар қандай келишувни барбод қилиши мумкин.
«Агар бозор кутилмаган салбий воқеага дуч келса, фермерларга босим янада кучаяди. Аммо қўшимча пасайиш хавфи нисбатан чекланган», – деди Кристен Овен.
Критик минераллар
Хитой ноёб ер металлари устидан назоратни босим воситаси сифатида қўллади. Бу эса АҚШни ўз таъминот занжирларини ривожлантиришга ундади.
Бу металларни етказиб бериш бўйича ҳар қандай келишув «MP Materials» акциялари учун хавф туғдириши мумкин, деб «JPMorgan» таҳлилчиси Билл Петерсон мижозларга йўллаган қайдномасида ёзган.
Ўтган йили АҚШ мудофаа вазирлиги компания улушини сотиб олганидан кейин унинг акциялари 100 фоиздан кўпроқ қимматлашган эди.
АҚШ ҳукумати шунингдек ноёб ер металлари ишлаб чиқарувчиси «USA Rare Earth» ҳамда стратегик минераллар билан ишлайдиган «Lithium Americas» ва «Trilogy Metals» компанияларига ҳам сармоя киритган.
Яримўтказгичлар
Хитойнинг Америка чипларига кириш имконияти ҳам музокараларнинг асосий мавзуларидан бири бўлиши мумкин.
«Nvidia» аллақачон Хитойга сунъий интеллект ҳисоб-китобларида ишлатиладиган нисбатан кучсизроқ график процессорларни етказиб бериш лицензиясини олди. «Bloomberg» ёзишича, бу дунёдаги энг йирик чип бозорига қайтиш йўлидаги кичик қадам ҳисобланади.
Атлантика кенгаши қошидаги геоиқтисодиёт маркази катта директори Жош Липскийнинг фикрича, томонлар ноёб ер металлари ва яримўтказгичларни қамраб олувчи келишувга эришиши мумкин. Бироқ унинг айтишича, янги йирик келишувлар ўрнига мамлакатлар аввал берилган маҳсулот етказиб бериш ваъдаларини шунчаки тасдиқлаб қўйиши ҳам мумкин. Бу ҳолда инвесторларга қарорларнинг ҳақиқий оқибатларини тушуниш учун вақт керак бўлади.
«Nvidia»нинг Хитойга маҳсулот сотиш имкониятларини янада кенгайтириш америкалик яримўтказгич компаниялари акциялари учун қўшимча ўсиш драйверига айланиши мумкин. Айни пайтда бу сектор акциялари рекорд даражаларда савдо қилинмоқда.
«Nvidia» прогнозларида ҳозир Хитойга сотувлар нол даражада ҳисобланган. Агар бу ўзгарса, бутун чип саноатидаги талаб истиқболларига жиддий таъсир қилади», – деди «Horizon Investments» инвестициялар бўйича директори Скот Ладнер.





