Теҳрон устидаги заҳарли «қора ёмғир» Марказий Осиё томон ҳаракатланмоқда

Теҳрон атрофидаги нефт омборларининг ёниши натижасида атмосферага улкан миқдорда углеводородлар, олтингугурт диоксиди ва азот оксидлари тарқалди.

«The New York Times» нашрининг хабар беришича, ушбу кимёвий моддалар ёмғир суви билан аралашиб, ўта хавфли коррозия хусусиятига эга бўлган «қора ёмғир»ни ҳосил қилмоқда. Эрон расмийларининг огоҳлантиришича, бундай ёғингарчилик терининг куйиши ва ўпканинг оғир шикастланишига олиб келиши мумкин.

Шаҳрон ва бошқа нефтни қайта ишлаш заводларидан чиқаётган қуюқ қора тутун қуёш нурини тўсиб қўйиб, шаҳарнинг айрим қисмларида «ядровий қиш» эффектини юзага келтирган. Теҳрон кўчалари, уй томлари ва балконлари ёғли қора суюқлик ва куйик билан қопланган. Бу нафақат инсон саломатлигига, балки тупроқ ва маҳаллий сув тизимларига никел ҳамда ванадий каби оғир металларнинг сизиб кириши орқали узоқ муддатли экологик хавф туғдирмоқда.

Марказий Осиё учун экологик хавф

Мутахассисларнинг фикрича, атмосферадаги ҳаво оқимлари ушбу заҳарли булутларни шимоли-шарққа — Марказий Осиё минтақасига қараб бошламоқда. Бу заҳарли моддаларнинг «кислотали ёмғир» кўринишида бошқа Осиё давлатлари ҳудудига ёғиши хавфини юзага келтиради.

Бундай ёмғирлар қишлоқ хўжалиги экинларини нобуд қилиши, сув ҳавзаларини заҳарлаши ва фуқаролик иншоотларига зарар етказиши мумкин.

Экологик гуруҳлар, шунингдек, Форс кўрфази орқали учиб ўтадиган кўчиб юрувчи қушлар учун катта хавф мавжудлигидан огоҳлантирмоқда. Заҳарли тутун ва нефт билан тўйинган ёмғир қушларнинг ички органларини шикастлайди ва патларининг иссиқлик сақлаш хусусиятини йўқотиб, уларнинг оммавий қирилишига сабаб бўлади.

Эҳтиёт чоралари

Эрон Қизил ярим ой жамияти аҳолини очиқ ҳавода қолишдан тийилишга ва озиқ-овқат маҳсулотларини ёғли куйик зарраларидан ҳимоя қилиш учун ёпиқ ҳолда сақлашга чақирмоқда. Ёмғир суви ўта коррозив бўлгани сабабидан, у биноларнинг ташқи қисмига ва техникаларга ҳам жиддий шикаст етказиши мумкин.

2026 йил 9 март ҳолатига кўра, минтақа давлатлари Эрондаги экологик ҳалокат оқибатларининг ўз ҳудудларига таъсирини мониторинг қилишни бошлаши кутилмоқда. Исроил ва Эрон ўртасидаги ҳарбий низо эндиликда трансчегаравий экологик инқирозга айланиб, бутун Осиё қитъаси учун жиддий хатар туғдирмоқда.

«UzHydromet» прогнози

«ЎзГидромет» прогнозига кўра, 9-мартда республика ҳудудига яна нам ҳаво кириб келиши кутилмоқда. Республика ҳудуди бўйича (шимолий ҳудудлардан ташқари) баъзи жойларда ёмғир ёғади, Навоий вилояти чўл ҳудудида ёғингарчилик (ёмғир, қор) бўлади. Айрим жойларда шамол тезлиги 15-20 м/с гача кучайиши мумкин.

Пойтахт Тошкент шаҳрида 9-мартда куннинг иккинчи ярмида ёмғир ёғади. Ҳарорат кечаси +8…+10 даража илиқ, кундузи +14…+16 даража илиқ бўлади.