Xitoy Hindiston rad etgan Rossiya neftini chegirma bilan ommaviy xarid qilmoqda

Xitoy neftni qayta ishlash zavodlari Rossiya xomashyosining Hindiston rad etishga majbur bo‘lgan partiyalarini faol ravishda sotib olishni boshladi. Savdo oqimlarining bu qayta taqsimlanishi hozircha Moskvaga eksport kollapsidan qochish va eng yirik dengiz orqali xaridorlaridan birini tez sur’atda yo‘qotishni qoplashga yordam bermoqda. Bu haqda «Bloomberg» xabar qildi.

Pekin hajmlarni «o‘zlashtirmoqda»

Ukrainaga qarshi to‘liq ko‘lamli urushning to‘rtinchi yilligi arafasida Rossiya uchun neftiga xaridor topish qobiliyati Kreml uchun hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda. Vaziyat shu bilan murakkablashmoqdaki, millionlab barrel neft dengizda to‘planib qolmoqda, qazib olish va burg‘ulash ko‘rsatkichlari esa jiddiy bosim ostida.

Kemalar harakatini kuzatish tizimlari ma’lumotlariga ko‘ra, fevralning dastlabki 18 kunida Rossiya neft xomashyosining Xitoy portlariga yetkazib berilishi sutkasiga 2,09 million barrelgacha sakragan. Bu ko‘rsatkich yanvardagi 1,72 million va dekabrdagi 1,39 million barrelga nisbatan keskin o‘sish bo‘lib, Nyu Dehli tomonidan talab pasayishini to‘liq qoplagan.

Shu bilan birga, Rossiya nefti importi Hindistonda so‘nggi oylarda sutkasiga taxminan 1,2 million barrel darajasida barqarorlashgan. Taqqoslash uchun, noyabrda bu ko‘rsatkich 1,78 million barrelni tashkil etgan edi, hozirgi hajmlar esa o‘tgan yil iyunda qayd etilgan tarixiy maksimumdan taxminan 40 foizga past.

Endi Hindiston xaridlarining yana qay darajada va qanday sur’atda qisqarishi AQSH va Hindiston o‘rtasidagi savdo muzokaralariga bog‘liq bo‘ladi.

Rekordli chegirmalar – Xitoy xaridini rag‘batlantiruvchi asosiy omil

Rossiya nefti eksportida Xitoyga yo‘nalish keskin ortiqcha bo‘ldi. Boltiq va Qora dengiz portlaridan hamda Arktikadan kelayotgan neft partiyalari, ayniqsa «Urals» brendi, endi dunyodagi eng yirik importyorga yo‘naltirilmoqda. Dekabr oyida Xitoyga «Urals» yetkazib berilishi sutkasiga 600 000 barrelga yetib, 2018 yildan buyongi eng yuqori ko‘rsatkichni qayd etdi. Shuningdek, 20 dan ortiq tanker hali bo‘shatilayotgani va ularning yarmi eng oxirgi manzilini ko‘rsatmagani sababli bu ko‘rsatkich yana o‘sishi mumkin.

Avgustda Hindiston xaridlarni qisqartira boshlagan paytda, Xitoy neft qayta ishlash zavodlari, jumladan «Shandong Yulong Petrochemical Co.», bu imkoniyatdan darhol foydalanib, kamida 10 ta «muammoli» yukni o‘ziga oldi. Hozirgi kunda Xitoydagi ko‘proq xususiy zavodlar Moskva tomonidan taklif qilinayotgan rekordli arzon narxlar tufayli «Urals»ga o‘tyapti. Treyderlar aytishicha, Xitoyga yetkazib berilayotgan Rossiya nefti uchun chegirma «ICE Brent» standart brendiga nisbatan barrelga 12 dollargacha bo‘lgan. Shuningdek, kompleks Rossiyaning Uzoq Sharqidan ko‘proq qimmat narxli «ESPO» sortini ham xarid qilmoqda.