Делси Родригес АҚШ буйруқларидан тўйиб кетганини айтди

Венесуэланинг вақтинча президенти Делси Родригес 25 январ куни Вашингтон буйруқларидан «етарли даражада тўйганини» маълум қилди. Бу ҳақда CNN мухбирлари ёзган мақолада келтирилган. Нашрга кўра, у АҚШ томонидан мамлакатнинг аввалги раҳбари Николас Мадуро қўлга олинганидан кейин Венесуэлани бирлаштириш устида ишлаётганини айтган.

Родригес АҚШ қўллаб-қувватлаган ҳолда вақтинча раҳбар сифатида иш бошлаганидан бери мураккаб мувозанатни сақлаб келмоқда: бир томондан, Мадуро тарафдорларини мамлакат ичида сақлаб қолиш, иккинчи томондан эса Оқ уйни қониқтиришга ҳаракат қиляпти.

У янги лавозимида қарийб бир ой ишлаганидан сўнг АҚШ томонидан доимий босим фонида Вашингтонга қарши очиқ позиция билдирди. Бу босимлар қаторига мамлакат Хитой, Россия, Эрон ва Куба билан иқтисодий алоқаларни узиши, шунингдек, нефт қазиб олиш соҳасида АҚШ билан эксклюзив ҳамкорликка рози бўлиши ва оғир нефтни сотишда Америка компанияларига устунлик бериши киритилган.

«Венесуэладаги сиёсатчиларга Вашингтон томонидан берилаётган буйруқлар етарли бўлди», - деган Родригес Пуэрто-ла-Крус шаҳрида нефт ишчилари олдида қилган нутқида. Бу тадбир давлатга қарашли Venezolana de Televisión телеканали орқали эфирга узатилди.

«Венесуэла сиёсати ўз ихтилофларимизни ва ички муаммоларимизни ўзи ҳал қилсин. Бу Республика мамлакатимиздаги фашизм ва экстремизм оқибатлари билан юзма-юз келгани учун жуда катта товон тўлади», - деган Родригес.

Оқ уй Венесуэлага нисбатан босимни сақлаб қолмоқда. Бу босим Мадуро ва унинг рафиқаси Силия Флорес январ ойи бошида ўтказилган рейд пайтида қўлга олиниб, АҚШга олиб кетилганидан сўнг янада кучайган. Ҳозирда собиқ президент АҚШда жиноий айбловлар бўйича жавобгарликка тортиляпти.

Мадуронинг собиқ ўринбосари бўлган Родригес сўнгги ҳафталарда АҚШ Венесуэлани бошқармаслигини таъкидлаб келмоқда. Бироқ у шу билан бирга Вашингтон билан очиқ тўқнашувга ҳам бормасликка ҳаракат қиляпти.

АҚШ президенти Доналд Трамп аввал Мадуро қўлга олинганидан кейин Венесуэлани «биз бошқарамиз» деб айтган эди. Аммо кейинчалик у Родригесни мамлакатнинг вақтинча раҳбари сифатида қўллаб-қувватлади. Шу ой бошида Трамп вақтинча президент билан телефон орқали суҳбатлашганини ва уни «жуда ажойиб инсон» деб атаганини айтди.

«Менимча, биз Венесуэла билан жуда яхши муносабатдамиз», — деди Трамп.

Барқарорликка интилиш

Сўнгги 25 йил давомида нефтга бой социалистик Венесуэла АҚШ билан доимий қарама-қаршиликда бўлиб келди. Аммо Мадуро ағдарилганидан сўнг, Вашингтон ҳозир Каракаста барқарор ҳокимиятни шакллантиришга интилаяпти.

Ички сиёсатда мамлакат ҳали ҳам бўлинган ҳолатда қолмоқда:

— Мадуро тарафдорлари,

— ҳукумат сиёсатига қарши чиққан чап қанот гуруҳлар,

— ҳамда «Чавистлар, аммо Мадуросиз» деб аталувчи гуруҳ — марҳум Уго Чавес тарафдорлари бўлиб, улар Мадурони 21 аср социализмини хиёнат қилишда айбламоқда.

Шу билан бирга, Венесуэла мухолифати етакчилари ҳам мамлакатдаги вазият қандай ривожланишини кузатиб турибди. Уларнинг келгуси сиёсий иштироки ҳозирча ноаниқ.

Ўтган ҳафта Трамп Венесуэла мухолифати етакчиси Мария Корина Мачадони мамлакат раҳбариятига қандайдир шаклда «жалб қилишни» исташини билдирди. Шу ой бошида Мачадо Оқ уйда Трамп билан тушлик қилган ва унга Нобел тинчлик мукофотини топширган.

Январ ойи бошида Каракасга берилган АҚШ зарбаларидан бир неча кун ўтиб, Трамп маъмурияти Венесуэладан қатор талабларни илгари сурган. CNN’га икки нафар юқори лавозимли Оқ уй амалдори маълум қилишича, улар орасида қуйидагилар бор:

— Хитой, Эрон, Россия ва Куба билан алоқаларни узиш,

— нефт ишлаб чиқариш бўйича фақат АҚШ билан ҳамкорлик қилиш.

Шунингдек, Родригесдан Трамп маъмурияти ва АҚШ нефт компанияларига келгусидаги нефт сотувларида устуворлик бериш талаб қилинган.

Венесуэла иқтисодиётининг асосий таянчи нефт ҳисобланади. Мамлакат дунёдаги энг катта ўта оғир нефт захираларига эга. Бу турдаги нефтни қайта ишлаш қийин ва қиммат, аммо у АҚШ нефт заводлари учун мос келади.