Dunyodagi eng yirik alyuminiy zavodi ham urush tufayli ishlab chiqarishni qisqartira boshladi

Bahreynning «Aluminium Bahrain» (Alba) kompaniyasi Ho‘rmuz bo‘g‘ozining bloklanishi tufayli dunyodagi eng yirik metallurgiya zavodida ishlab chiqarishni qisqartira boshladi, deb xabar berdi «Bloomberg».

«Alba» 15-martda e’lon qildiki, ular 1,6 mln tonna yillik ishlab chiqarish quvvatiga ega bo‘lgan zavodning 19 foiz quvvatiga to‘g‘ri keladigan uchta ishlab chiqarish liniyasini bosqichma-bosqich to‘xtatishga kirishdi.

«To‘xtatishning maqsadi – xomashyo zaxiralaridan samarali foydalanish va Ho‘rmuz bo‘g‘ozining amaliy yopilishi sharoitida ishlab chiqarishni uzluksiz ta’minlashdir», – deyiladi xabarda.

«Alba» yolg‘iz emas

Eronda urush boshlanishi va Ho‘rmuz bo‘g‘ozining bloklanishi bilan mintaqadagi metallurgiya zavodlari metall eksporti va xomashyo hamda gaz ta’minotida muammolarga duch keldi. «Alba» 4-martda mahsulotni mijozlarga yetkazib berolmaganligi tufayli fors-major e’lon qildi. Qatar alyuminiy zavodi «Qatalum» 3-martda gaz ta’minotidagi uzilishlar tufayli ishlab chiqarishni to‘xtatdi. Bir necha kundan so‘ng «Qatalum» gaz ta’minoti kafolatlari olinganini e’lon qildi va 60 foiz quvvatda ishlaydi, deb xabar berdi.

«Jahon alyuminiy ishlab chiqarishining taxminan o‘ndan biri Yaqin Sharqqa to‘g‘ri keladi va bu metall o‘simlikdan keyingi eng ommabop sanoat metalidir», deyiladi «Bloomberg» xabarida.

Ta’minotdagi uzilishlar xavfidan London metall birjasida alyuminiy narxi 2022-yildan buyongi eng yuqori darajaga ko‘tarildi. UBS banki mart oyida alyuminiy narxi bo‘yicha 2026-yil prognozini 13 foizga oshirib, tonnasi 3250 dollar deb baholadi; bu uzilishlar metall defitsitiga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi bilan izohlanadi.

Neft bilan ham shunday bo‘lgandi

Fors ko‘rfazidagi eng yirik va dunyoda AQSHdan keyin ikkinchi o‘rinda turuvchi neft ishlab chiqaruvchi davlat bo‘lgan Saudiya Arabistoni neft qazib olishni qisqartirishni boshladi. Manbaga ko‘ra, bunday qaror Ho‘rmuz bo‘g‘ozi amalda bloklangani bilan bog‘liq. Eron sohillari yaqinida joylashgan ushbu tor dengiz yo‘li orqali dunyodagi barcha dengiz orqali tashiladigan neftning taxminan beshdan bir qismi o‘tadi. Kemalar harakatining cheklanishi mamlakatdagi neft saqlash rezervuarlarining to‘lib ketishiga olib kelgan.

Yaqin Sharqda neft qazib olishni qisqartirgan birinchi yirik eksportyor Iroq bo‘ldi. 3-mart kuni u o‘zining uchta yirik neft konlarida ishlab chiqarishni qisqartirishini e’lon qildi.

5-mart kuni «Financial Times» manbalariga tayanib xabar berishicha, Saudiya Arabistoni neft saqlash omborlari to‘lib ketishi sababli ikki hafta ichida u ham qazib olishni qisqartirishga majbur bo‘lishi mumkin edi. Dunyodagi eng yirik neft eksportchilaridan hisoblangan Saudiya Arabistoni mintaqadagi eng katta neft omborlariga ega. Biroq sun’iy yo‘ldosh tasvirlari ba’zi obyektlar allaqachon to‘lib borayotganini ko‘rsatgan.