Ўзбекистон ташқи савдоси 29 фоизга ўсди: манфий салдо 2,4 млрд доллардан ошди

02.03.2026 | 08:552 daqiqa

Жорий йилнинг илк ойида мамлакат ташқи савдо айланмаси қарийб 6 млрд долларга етди: импорт суръатлари экспортдан сезиларли даражада юқори бўлиб қолмоқда.

Ўзбекистон ташқи савдоси 29 фоизга ўсди: манфий салдо 2,4 млрд доллардан ошди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026-йил январ ойида Ўзбекистон ташқи савдо айланмаси 5,8 млрд долларни ташкил этди. Бу кўрсаткич ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 1,3 млрд доллар ёки 29,2 фоизга кўпдир. Умумий ҳажмдан экспорт 1,7 млрд долларни (ўсиш 26,7 фоиз), импорт эса 4,1 млрд долларни (ўсиш 30,3 фоиз) ташкил этди. Натижада ташқи савдода 2,4 млрд доллар миқдорида манфий салдо қайд этилди.

Ўзбекистон дунёнинг 145 дан ортиқ мамлакати билан савдо алоқаларини амалга оширмоқда. Энг йирик савдо ҳамкорлари сифатида Хитой (27,9 фоиз), Россия (18,7 фоиз) ва Қозоғистон (7,1 фоиз) етакчилик қилмоқда.

 

Экспорт

Экспорт таркибида саноат товарлари 18,1 фоизни, озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар эса 10 фоизни эгаллади. Россия Ўзбекистон маҳсулотларининг асосий харидори бўлиб, умумий экспортнинг 19,2 фоизи айнан ушбу мамлакат ҳиссасига тўғри келди.

Мева-сабзавот экспорти январ ойида 106,8 минг тоннани ташкил этиб, ўтган йилга нисбатан 13,6 фоизга ошди. Тўқимачилик маҳсулотлари экспорти эса 216,5 млн долларга етиб, умумий сотувнинг 12,8 фоизини ташкил қилди. Хизматлар экспортида туризм (47,9 фоиз) ва транспорт хизматлари (35,9 фоиз) асосий улушга эга бўлди.

 

Импорт таркиби ва йўналишлари

Январ ойи якунларига кўра, импорт ҳажми 4,1 млрд доллардан ошди. Импорт таркибида асосий улушни машиналар ва транспорт асбоб-ускуналари (35,9 фоиз), саноат товарлари (13,9 фоиз) ҳамда кимёвий моддалар (11,8 фоиз) эгаллади. Товарлар импорти ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 869,4 миллион долларга кўпайиб, 3,7 млрд долларга етди. Хизматлар импорти эса 443 млн долларни ташкил этди.

Ўзбекистонга товар ва хизматлар импорт қилувчи асосий давлатлар қаторида Хитой яққол пешқадамлик қилмоқда — жами импортнинг 35 фоизи. Россия (18,5 фоиз) ва Қозоғистон (8 фоиз) ҳам юқори ўринларни банд этган. Хизматлар импорти таркибида туризм (56,2 фоиз) ва транспорт хизматлари (18,7 фоиз) энг катта улушга эга бўлди. Шунингдек, телекоммуникация ва ахборот хизматлари импорти 10,2 фоизни ташкил этди.

Импорт суръатларининг экспортга қараганда тезроқ ўсиши мамлакат иқтисодиётида машинасозлик ва технологияларга бўлган эҳтиёж юқорилигидан далолат беради. Германия (2,3 фоиз) ва Туркманистон (2 фоиз) каби давлатлар ҳам йирик ҳамкорлар рўйхатидан жой олди. Импорт қилинаётган товарларнинг асосий қисми ишлаб чиқаришни модернизация қилишга йўналтирилган.

 

Ташқи савдодаги тенденциялар

Ўзбекистон ташқи савдосидаги манфий салдонинг ўсиши ички бозорда инвестицион товарларга бўлган талабнинг ортиши билан изоҳланади. Тўқимачилик экспортида тайёр маҳсулотлар улуши 51,4 фоизни ташкил этгани соҳада қўшилган қиймат яратиш жараёни фаоллашганини кўрсатади. Хизматлар экспортининг 44,1 фоизга ўсиши эса туризм ва ахборот технологиялари соҳасидаги ислоҳотлар самарасидир.

Январ ойидаги ижобий кўрсаткичлардан бири — мева-сабзавот маҳсулотлари экспорти қийматининг 21,6 фоизга ошганидир. Бу эса аграр секторда сотиш географияси кенгаяётгани ва сифат назорати яхшиланаётганидан далолат беради.

Teglar

Mavzuga oid