«У мамлакатни қандай парчалашни ўйлаб топди» — Украина мудофаа вазири бош қўмондонни айблаб, ишдан кетди

Украина мудофаа вазири Михаил Федоров Қуролли кучлар бош қўмондони Александр Сирский билан келиб чиққан зиддият сабабли ўз лавозимини тарк этди. Ушбу қарор ортидан Украинанинг кўплаб шаҳарларида норозилик намойишлари бошланди, Ғарб ҳамкорлари эса ҳайратда эканини билдирди. Бу ҳақда бугун, 16 июл куни «Meduza» хабар бермоқда.

Вазирнинг истеъфоси ҳали Олий Рада томонидан тасдиқланмаган бўлса-да, Федоровнинг ўзи матбуот анжуманида бу маълумотни тасдиқлаган. У мазкур лавозимда атиги ярим йил – 2026 йилнинг январидан бери ишлаб келаётган эди.

Зиддиятнинг асл сабаблари: Томонлар нима дейди?

Михаил Федоровнинг сўзларига кўра, у Мудофаа вазирлигига келганида армияда ҳеч ким ҳеч нарсага жавоб бермаслигини, қўмондонлар доимий равишда алмаштирилаётганини ва йирик лойиҳалар блокланаётганини кўрган. Ушбу муаммоларни ҳал қилиш мақсадида у бош қўмондон Александр Сирский ва Бош штаб бошлиғи Андрей Гнатовни ишдан бўшатишни таклиф қилган.

«Президент Сирскийни ишдан бўшатишни режалаштирмаётганини айтганида, мен у билан ишлашга ўрганишимни билдирдим. Аммо Сирский муаммолар ҳақида гаплашишга тайёр эмас эди. У интригалар тўқиб, «ёки мен, ёки у» қабилида ултиматум қўйди. У Россияни қандай енгишни ўйлаш ўрнига, мамлакатни қандай парчалашни ўйлаб топди», — дея таъкидлади Федоров.

Шунингдек, у 2019 йилдан бери президент жамоасида бўлганини, биринчи ҳукуматнинг сўнгги вазири эканини ва Зеленскийнинг маслаҳатчиси бўлиш таклифини рад этганини қўшимча қилди.
Ўз навбатида, Украина президенти Воладимир Зеленский ушбу вазиятга муносабат билдириб, уруш вақтида бундай танлов қилишга мажбур бўлмаслиги кераклигини, бироқ томонлар ўзаро муросага кела олмаганини маълум қилди.

«Мен жуда ҳам бирдамликни хоҳлардим. Томонлар буни топа олишмади... Улар менсиз музокаралар столига ўтиришмаяпти. Шунинг учун мен ҳал қилишимга тўғри келади. Федоров менинг жамоамда қолишига ишончим комил, аммо унинг аниқ роли ҳақида кейинроқ эълон қилинади», — деди президент.

Бош қўмондон Александр Сирский эса Федоровга Мудофаа вазири лавозимидаги иши учун миннатдорлик билдириб, унга Украина жамоасида қолишни тилаган. Сирский ҳозирда диққатни урушга ва аниқ натижалар кўрсатаётган самарали стратегияга қаратиш лозимлигини таъкидлади.

Ички норозиликлар ва халқаро муносабат

Федоровнинг кетиши ҳақидаги хабарлар Украина жамоатчилигида кескин реакцияни келтириб чиқарди. Киевдаги Иван Франко майдонида, шунингдек, Ивано-Франковск, Винница, Луцк, Хмельницкий, Львов, Ужгород, Днепр, Тернополь ва Одесса шаҳарларида одамлар «Федоровни қайтаринг!», «Шарманда!», «Сирский истеъфога!» шиорлари билан кўчаларга чиқди. Зеленский намойишларга муносабат билдираркан, одамлар демократик давлатда ўз хоҳиш-иродасини эркин билдириш ҳуқуқига эга эканини айтди.

Шу билан бир қаторда, қатор муҳим кадрлар ҳам истеъфога чиқишини эълон қилди:

— Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондони ўринбосари Павел Елизаров буни «мамлакат мудофаа салоҳияти учун катта ёвузлик» деб атаб, хизматдан кетиш ҳақида рапорт ёзди.

— Мудофаа вазири маслаҳатчилари Сергей Бескрестнов (Флеш) ва Сергей Стерненко ҳам ўз лавозимларини тарк этишди. Стерненко Федоровни «тарихдаги энг яхши мудофаа вазири» деб атади.

— «United24» давлат фандрайзинг платформаси ходимлари норозилик акцияларига қўшилгани сабабли ўз ишини вақтинча тўхтатди.

Ғарб ҳайратда, Россия эса мамнун

Европа Иттифоқининг мудофаа ва коинот бўйича комиссари Андрюс Кубилюс бу воқеа кутилмаган ҳолат бўлганини ва Федоров билан жуда яқин ҳамкорлик қилинганини таъкидлади. Германия мудофаа вазири Борис Писториус ва бундестаг депутати Робин Вагенер ҳам Федоровнинг инновацион ёндашуви ва Қуролли кучларни модернизация қилишдаги хизматларини юқори баҳолаб, унинг истеъфоси тушунарсиз эканини билдиришди.

Россия томонида эса вазият бошқача қабул қилинмоқда. Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков ким мудофаа вазири бўлишининг аҳамияти йўқлигини, асосийси тинчлик йўлига ўтиш учун масъулиятни ўз бўйнига оладиган шахс кераклигини айтди. Бироқ, Россиянинг Z-блогерлари ва ҳарбий таҳлилчилари Федоровнинг кетишини очиқчасига нишонламоқда. «Филолог в засаде», «Военный Осведомитель» каби каналлар ва Давлат Думаси депутати Андрей Колесник Федоровнинг қисқа вақт ичида коррупцион схемаларни бузганини, дронлар қўлланилишини кенгайтирганини, сунъий интеллектни жорий қилганини ва Россиянинг Starlink терминалларини узиб қўйганлигини таъкидлаб, унинг кетиши Россия учун жуда ижобий хабар эканини ёзишмоқда. Сиёсий фанлар доктори Дмитрий

Цибаковнинг фикрича, Зеленский Федоровнинг кучайиб кетишидан ва унда президентлик амбициялари пайдо бўлишидан хавфсираб (2022-2023 йиллардаги Залужний билан бўлган ҳолат каби), сиёсий мақсадга мувофиқликни ҳарбий заруратдан устун қўйган.