ХВЖ Қозоғистонни ЙИМ ўсиши бўйича кучли давлатлар қаторига киритди
Жаҳон иқтисодий кутилмаларининг ёмонлашишига қарамай, Халқаро валюта жамғармаси Қозоғистон бўйича прогнозини сақлаб қолди ва унинг келажагини аксарият йирик иқтисодиётларга қараганда анча юқори деб баҳолади.
Июль ойида Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) жаҳон иқтисодиёти ривожланиши бўйича прогнозларини қайта кўриб чиқди. Янгиланган баҳолашга кўра, 2026-йилда жаҳоннинг реал ялпи ички маҳсулоти 3 фоизга, 2027 -йилда эса 3,4 фоизга ўсади.
Апрель ойидаги прогноз билан солиштирганда, кутилмалар ёмонлашган. Бунинг асосий сабаблари сифатида Яқин Шарқдаги можаронинг оқибатлари кўрсатилган. Шу билан бирга, экспертлар фикрича, салбий таъсирнинг бир қисми сунъий интеллект ривожланиши ва технологик тараққиётнинг тезлашиши ҳисобига қопланади.
Қозоғистон
Жаҳон иқтисодиётидаги умумий секинлашув фонида Қозоғистон юқори ўсиш суръатларини сақлаб қолмоқда. ХВЖ прогнозига кўра, 2026-йилда мамлакатнинг реал ялпи ички маҳсулоти 4,6 фоизга, 2027-йилда эса 4,4 фоизга ошади.
Жамғарма шарҳида келтирилган мамлакатлар орасида келгуси йилда юқорироқ иқтисодий ўсиш фақат Ҳиндистон (6,4 фоиз), Индонезия (5 фоиз) ва Малайзияда (4,7 фоиз) кутилмоқда. Қозоғистон прогнозлари Миср ва Хитой кўрсаткичларига яқин. Шу билан бирга, 2027-йил учун Қозоғистон иқтисодиёти бўйича прогноз Хитой иқтисодиётидан юқорироқ.
Йирик давлатлар бўйича ХВЖ баҳолари қандай?
Кўплаб бошқа йирик давлатларда ХВЖ баҳолари анча паст. Жумладан, АҚШ иқтисодиёти ўсиши 2,3 фоиз, Бразилияда 2,4 фоиз, Туркияда 2,9 фоиз, Польшада 3,4 фоиз, Мексикада 1,2 фоиз, Саудия Арабистонида 1,7 фоиз, Россияда эса 1,1 фоиз бўлиши кутилмоқда. Ривожланган давлатлар орасида энг юқори ўсиш Жанубий Кореяда — 2,6 фоиз этиб прогноз қилинган. Испанияда иқтисодиёт 2,1 фоиз, Австралияда 1,9 фоиз, Канадада 1,1 фоиз, Буюк Британияда 1 фоиз, Германияда 0,7 фоиз, Франция ва Японияда 0,6 фоиздан, Италияда эса атиги 0,5 фоизга ўсиши кутилмоқда.
Умуман олганда, ХВЖ 2026-йилда ривожланган иқтисодиётлар атиги 1,7 фоизга, Европа мамлакатлари эса 0,9 фоизга ўсишини прогноз қилмоқда. Ривожланаётган бозорлар ва ривожланаётган иқтисодиётлар учун ўртача ўсиш 3,8 фоиз, Осиёнинг ривожланаётган мамлакатлари учун 5 фоиз, Лотин Америкаси ва Кариб ҳавзаси мамлакатлари учун 2,4 фоиз, Саҳрои Кабирдан жанубдаги Африка мамлакатлари учун 4,3 фоиз бўлиши кутилмоқда.
Шу билан бирга, Яқин Шарқ ва Марказий Осиё ҳудуди учун прогноз атиги 0,7 фоизни ташкил этади. Бунга давом этаётган геосиёсий беқарорлик сабаб бўлмоқда.
Июль ойидаги қайта кўриб чиқиш кўплаб мамлакатлар учун салбий бўлди
Халқаро валюта жамғармаси евро ҳудуди давлатлари, Германия, Франция, Япония, Канада, Туркия, Мексика, Саудия Арабистони ва бошқа айрим иқтисодиётлар бўйича прогнозларни пасайтирди. Шу билан бирга, Қозоғистон бўйича прогноз апрель ойидаги баҳолаш билан солиштирганда ўзгармади. Бу глобал ноаниқлик шароитида мамлакат иқтисодиётининг барқарорлиги ва ўсиш имкониятлари юқори баҳоланаётганини кўрсатади.
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Халқаро валюта жамғармаси Ўзбекистоннинг амалдаги (де-факто) валюта курси режимини «crawl-like» (судралувчи) тоифасидан «floating» (сузиб юрувчи) тоифасига қайта таснифлади. Ташкилот Ўзбекистон иқтисодиётининг ҳозирги ҳолатини ижобий баҳолаб, барқарор иқтисодий ўсиш, инфляциянинг пасайиши, бюджет ва ташқи иқтисодий кўрсаткичларнинг яхшилангани ҳамда халқаро захираларнинг юқори даражада сақланиб қолаётганини қайд этди.
