Юнон миллиардерининг танкерлари Ҳўрмуз бўғозида ҳаракат қилмоқда

Юнон миллиардери Жорж Прокопиуга тегишли «Dynacom Tankers» кемасозлик компанияси 28-февралда Яқин Шарқда уруш бошлангандан бери камида бешта танкерини Ҳўрмуз бўғози орқали ўтказди, деб хабар бермоқда «Financial Times».

Прокопиу дунёдаги энг муҳим савдо йўлларидан бири бўлган Ҳўрмуз бўғози орқали оқилона ва қонуний йўлда ҳаракат қилишга тайёр бўлган кам сонли операторлардан бири эканлиги қайд этилмоқда.

«Кўпгина кемасозлар вазият тинчлангунча ўтишни тўхтатишди. Лекин баъзи корсарлар хавфни қабул қилишга тайёр» – деди номига тил олинмаган фрахт брокери.

Агар ҳаракат муваффақиятли бўлса, фойда катта бўлиши мумкин. Танкерлар учун фрахт ставкалари рекорд даражада ошди, урушнинг биринчи ҳафтасида икки баробардан кўп ўсди. «Argus» агентлиги маълумотларига кўра, VLCC (very large crude carrier) класидаги катта танкер, Ҳўрмуз бўғозидан ўтиб Хитойга юборилса, кунига тахминан 500,000 доллар даромад олиб келади, бу ҳали ҳарбий хавф учун қўшимча суғурта харажатларини ўз ичига олмайди.

Барча «Dynacom» кемалари Ҳўрмуз бўғози орқали ўтган вақтда уларнинг жойлашуви ва идентификация маълумотлари автоматик равишда узатилмаслиги учун транспондерлари ўчирилган. Эрон эса Ҳўрмуз бўғози орқали ўтмоқчи бўлган ҳар қандай кемани «ёқиб юбориш» билан таҳдид қилган. Уруш бошлангандан буён Эрон камида тўққизта кемага зарба берган, улар орасида кемида уч нафар денгизчи ҳалок бўлган.

Пропопиу ким ва нима билан машҳур?

Жорж Прокопиу 1946-йилда Афинада бой оилада туғилган ва грек кемасозларининг охирги авлодидан саналади, улар анча вақтдан бери денгиз савдосини бошқаради. 20 ёш атрофида биринчи кемасини харид қилган Прокопиу, вақт ўтиши билан катта флот барпо қилди, сувда 150 дан ортиқ кема ва тахминан 85 кема қурилишда.

Грецияда у шунингдек «кўчмас мулк қироли» сифатида ҳам машҳур. У ўтган йили «Four Seasons»нинг ягона грек меҳмонхонаси «Astir Palace» ва қўшни Вулиагмени маринасини харид қилди, бу асосан мегаяхтларга хизмат қилади.

Миллардер атрофидаги манба Прокопиуни «камтар» ва «ишқибоз» деб таърифлаган. «Forbes» унинг бойлигини 4,7 млрд доллар деб баҳолайди. Прокопиу корпоратив бейсболка кийиб, эски «Mercedes» йўлтанламасида тансоқчисиз юради, грек кемасоз элитаси орасида бундай ҳолат кам учрайди. Кўп йилни у 106,5 м узунликдаги «Dream» яхтасида ўтказади, ҳозир у Афина риверасида боғланган.

Пропопиу ўз иш давомида хавфни қабул қилиш ва контрактларни бажаришга тайёр одам сифатида обрў қозонган. «Financial Times»нинг ёзишича, «Dynacom Tankers» 2022-йилдан бери Россия нефтини ташувчи энг йирик компаниялардан бири саналади.

Пропопиу 2022-йилда «Санкциялар ҳеч қачон ишламаган», деган. Манбаларга кўра, у ҳеч қачон санкцияларни бузган эмас ва Россия нефтини сотишда қонуний чекловлар ва нарх баландликларига амал қилган.

Жорж Прокопиунинг бошқалар рад этган юкларни ташишга тайёрлиги унинг асосий даромад манбаи бўлган.

Кемасозлик инвестори ва «Contango Research» асосчиси Эд Финли-Ричардсоннинг фикрича, Ҳўрмуз бўғози орқали танкерларни ўтказиш Прокопиу учун тарихий имконият бўлган. Танкер бўғозга бўш ҳолда кирса, хавф камаяди, лекин у ерда турганида кеманинг, экипажнинг ва юкнинг хавфини ҳисобга олган ҳолда тўғри нарх талаб қилиш мумкин бўлади.

«Шундай пайтларда ҳақиқий элит кемасозлар ўзини намоён қилади», – дейди Финли-Ричардсон.

У Прокопиуни тарихий хавф пайтларида нефт ташишган Аристотел Онассис ва норвег кемачиси Жон Фредриксен билан солиштирди .

«Агар сиз хавфга тайёр эмас бўлсангиз, кемасозликда ҳеч нарса қилишингиз керак эмас. Агар хавфни истамасангиз, АҚШ облигацияларини сотиб олинг», – деган Пропопиу 2014 йилда.