Dollar o‘smoqda: investorlar energetik inqiroz xavfiga javob qaytarmoqda

Bugun, 9-mart kuni dollar keskin qimmatlashdi. Neft narxining jadal o‘sishi investorlarni naqd pulga «panoh» izlashga majbur qildi, chunki Yaqin Sharqdagi uzoq davom etishi mumkin bo‘lgan urush energiya resurslari ta’minotini jiddiy izdan chiqarishi va jahon iqtisodiy o‘sishiga zarar yetkazishi mumkin. Bu haqda «Reuters» xabar berdi.

Dollar bilan nima bo‘lyapti?

Osiyo bozorlarida dollar qariyb 159 iyenaga yetdi va 0,4 foizga o‘sib, 158,47 darajasiga chiqdi. Janubiy Koreya voniga nisbatan esa dollar 0,26 foizga ko‘tarilib, 1485,50 ga yetdi (sessiya davomida avval 1 foizga o‘sgan).

Shveysariya frankiga nisbatan dollar 0,43 foizga o‘sib, 0,7795 darajasiga chiqdi. Avstraliya va Yangi Zelandiya dollarlari avvalgi yo‘qotishlarini qisman kamaytirdi, ammo baribir mos ravishda 0,35 foiz va 0,1 foizga past darajada savdo qilinmoqda.

Yevro 0,6 foizga pasayib, 1,1548 dollargacha tushdi va sessiya boshida 3,5 oylik minimumni qayd etdi. Britaniya funti sterlingi esa 0,7 foizga arzonlashib, 1,3333 dollar darajasiga tushdi.

Tahlilchilar nima demoqda?

«AQSH dollari an’anaviy omillar va Amerika Qo‘shma Shtatlarining energiyani sof eksport qiluvchi davlat ekani tufayli qo‘llab-quvvatlanmoqda. Bu holat Yevropadagi ko‘plab mamlakatlardan keskin farq qiladi», – deydi «National Australia Bank» valutalar strategiyasi bo‘limi rahbari Rey Attrill.

Bugun bozorlardagi keng ko‘lamli pasayish investorlarning ommaviy aktiv sotishiga sabab bo‘ldi. Aksiyalar, obligatsiyalar va qimmatbaho metallar tushdi, chunki investorlar neft narxi o‘sishining inflatsiya va iqtisodiy o‘sishga ta’siridan xavotirlanib, xavfli aktivlardan chiqishni boshladi.

«Bu qancha uzoq davom etsa, zarar shuncha katta bo‘ladi va domino effektiga o‘xshaydi. Hozir neft bozori aynan shuni ko‘rsatmoqda – o‘tgan haftagacha bozorda vaziyat u qadar yomon bo‘lmasligi mumkin degan ayrim illyuziyalar bor edi», – deydi «Rabobank» katta global strategi Maykl Evriy.