Россиядан навбатдаги таҳдидлар, умрбод қамалган ўзбек, олтин ўғрилари — ҳафта дайжести

Ҳар ҳафтани россиялик фаолларнинг Марказий Осиёга нисбатан таҳдидли чиқишлари билан бошлаб тугатяпмиз. Бири Марказий Осиёни босиб олиш керак деса, иккинчиси Ўзбекистоннинг суверенитетига таҳдид қилади. Ортда қолган ҳафтада ҳам Кремль файласуфи Александр Дугин собиқ совет давлатлари, жумладан Ўзбекистоннинг суверенитетини тан олмаслик кераклигини таъкидлаб чиқди.

Соловьёвнинг таҳдидларини ҳазм қилмасимиздан, Дугин, ундан кейин эса собиқ спортчининг шу маънодаги чиқиши тармоқларга сиздирилди.
Бир сўз билан айтганда, бу ҳафта ҳам қизғин ва муҳокамаларга бой бўлди.

Шу каби ҳафта давомида Ўзбекистонда ва яқин хорижда рўй берган энг аҳамиятли ва муҳокамаларга сабаб бўлган воқеа-ҳодисаларни эсга оламиз. Бугун ҳафталик дайжестимизда:

• 15 млрд сўмлик олтин ўғрилари
• Сомсаси билан бузилган тандирлар
• Умрбодга қамалган ўзбекистонлик
• Эски машиналар ҳаракатига чеклов

Ўзбекистон мустақиллигига кетма-кет таҳдид

Кремль пропагандачиси, телебошловчи Владимир Соловьёвнинг Марказий Осиёга нисбатан «СВО» бошлаш ҳақидаги таҳдидли чиқишидан сўнг ҳовурлар босилмай, «Рус дунёси»нинг мафкурачиси Александр Дугин:«…биз суверен Арманистон, Гуржистон ёки суверен Озарбайжон, Қозоғистон, Ўзбекистон, Тожикистон ва Қирғизистоннинг мавжудлигига рози бўла олмаймиз…» — деб чиқиш қилди.

«Ёки улар бизнинг ягона иттифоқимиз таркибига киради, ёки АҚШ ва Европа Иттифоқи учун [бизга қарши] плацдармга айланади. Ҳаммаси тугади. Суверенитет якунланди. Миллий давлатлар — ўтмиш», — деди Дугин.

Бу фикрдан норози бўлган жамоат фаоллари ўзларининг кескин муносабатлари ва норозиликларини билдиришди.

Дугин ва Соловьёвнинг гапларини ҳазм қилишга улгурмасимиздан ҳафта якунида, Ўзбекистонлик профессионал боксчи Руслан Чагаевга енгилиб спортни тарк этган ва депутатликка ўтган собиқ боксчи Николай Валуев Дугиннинг фикрларини қўллаб-қувватлади. Унинг таъкидлашича, Украинадаги «махсус операциялар» собиқ совет республикаларида ҳам олиб борилиши керак.

Айнан бу чиқиш ҳам ўзбекистонлик фуқаролар, сиёсатшунос ва бошқа соҳа вакилларининг кескин эътирозларига сабаб бўлмоқда. Соловьёв, Дугин ёки бошқаларнинг бу каби чиқишлари ўз-ўзидан бўлмаяпти, деганлар ҳам топилади.

Ўзбекистонлик машҳур боксчи Руслан Чагаев Валуевнинг сўзларига жавобан уни жангга чақирди. Чагаев Валуевнинг чиқишини ҳақоратли деб баҳолаб, бу каби фикрлар Ўзбекистон ва Россия ўртасидаги ҳозирги ижобий муносабатларга путур етказишини таъкидлади.

Ўзбекистон «Тинчлик кенгаши»га қўшилди

22 январь куни Давосда ўтган Жаҳон иқтисодий форуми доирасида АҚШ президенти Доналд Трамп ўзининг янги ташаббуси — «Тинчлик кенгаши» тақдимотини ўтказди.

Мазкур кенгашга қўшилиш истагини билдирган дунёнинг 19 давлатидан президентлар, бош вазирлар ва расмий вакиллар ҳужжатни имзолади. Улар орасида Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев ҳам бор.

Давосдаги дипломатик тадбир тахминан бир соат давом этди. Таклиф этилган меҳмонлар залга йиғилиб, Доналд Трампни кутиб олди. Сўзга чиққан Трамп президентлик фаолиятининг бир йиллиги муносабати билан янги «Тинчлик кенгаши» ташкил этилаётганини яна бир бор эълон қилди. У ўз чиқишида аввалги нутқларида бўлгани каби, ўз раҳбарлиги даврида тугатилган урушлар мавзусига алоҳида тўхталиб ўтди.

Кенгаш низоми лойиҳасига кўра, Доналд Трамп органнинг биринчи раиси бўлади ва янги аъзоларни қабул қилиш бўйича қарорларни шахсан ўзи қабул қилади. Мутахассислар фикрича, ушбу тузилма моҳиятан БМТга муқобил платформа сифатида кўрилмоқда.

Шунингдек, кенгашда умрбод аъзолик учун мамлакатларга 1 миллиард доллар миқдорида молиявий бадал ажратиш таклиф қилинган.

«Bloomberg» нашрининг қайд этишича, бундай молиявий шартлар кўплаб жаҳон етакчиларини ҳайратда қолдирган ва кескин танқидларга сабаб бўлган.

Президент маслаҳатчиси, собиқ ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комиловнинг таъкидлашича, Ўзбекистоннинг «Тинчлик кенгаши»га қўшилиши, аввало, миллий хавфсизлик масалалари билан боғлиқ, бу қадам ташқи сиёсатдаги узоқ муддатли манфаатлардан келиб чиқиб қабул қилинган. Унинг сўзларига кўра, кенгаш олдига қўйилган вазифалар Ўзбекистон ташқи сиёсатининг асосий тамойилларига тўлиқ мос келади.

Наманганнинг тандирбузар ҳокими

2025 йил тандирлар билан боғлиқ бузди-буздилар ва тортишувлар билан эсда қолган эди. Қарангки, 2026 йилнинг илк ойи ҳам яна бир тандир машмашаси билан бошланди.

Наманган вилояти Чуст туманида тадбиркорга тегишли тандирхона бузилиши атрофида баҳс юзага келди. Тадбиркорнинг айтишича, у қонуний фаолият юритиб, 20 нафар фуқарони иш билан таъминлаб келган. Шундай бўлишига қарамай, сомсахона ҳеч қандай расмий тушунтиришсиз бузиб ташланган.

Унинг сўзларига кўра, ҳокимлик вакиллари бу иш ҳоким топшириғи эканини билдирган, бироқ ҳужжатлар ёки фаолият қонунийлиги юзасидан саволлар берилмаган.

Видеолар ижтимоий тармоқларда тарқалгандан сўнг Чуст тумани ҳокимлиги расмий муносабат билдириб, тадбиркорнинг ҳужжатлари мавжудлигини рад этган. Ҳокимликка кўра, Фарғона ҳалқа йўлининг кескин бурилиш қисмида жойлашган тандирхона ва ошхона бинолари зарур рухсатномаларсиз қурилган ҳамда йўловчилар хавфсизлиги учун бартараф этилган. Шу билан бирга, ҳокимлик огоҳлантирилгандан сўнг тандирхона тадбиркорнинг ўзи томонидан бузилганини қайд этган.

Тадбиркор эса бу даъволарни инкор этиб, ҳеч қандай тушунтириш берилмаганини билдирган.

Ўзбекистонлик эркак умрбод қамалди

Ҳафта давомида халқаро ва жиноят ишларига оид энг жиддий хабарлардан бири Россиядаги террорчилик иши бўлди. Москвадаги ҳарбий суд ўзбекистонлик Аҳмаджон Қурбоновни Россия Қуролли Кучларининг радиация, кимёвий ва биологик ҳимоя кучлари бошлиғи генерал-лейтенант Игор Кирилловнинг ўлимига сабаб бўлган ҳужумни содир этишда айблаб, умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилди.

Суд қарорига кўра, Қурбоновнинг дастлабки 10 йили қамоқда, қолган қисми қатъий тартибли колонияда ўтиши керак ва унга 1 миллион рубль жарима солинди.

Қурбонов ўз айбини тўлиқ тан олган. Ҳибсга олинганидан кейин терговда у Украина разведка хизматлари томонидан ёлланганини ва жиноят учун пул ҳамда саёҳат ваъда қилинганини айтган. Суд шу ишда иштирок этган яна уч шахсга ҳам озодликдан маҳрум қилиш жазосини белгилади: Батухан Точиев — 22 йил, Рамазан Падиев — 18 йил, Роберт Сафарян — 25 йил.

Маълумот учун, Игор Кириллов ва унинг ёрдамчиси Илья Поликарпов 2024 йил 17 декабрда Москвада электр скутерга ўрнатилган бомба портлаши оқибатида ҳалок бўлган.

Байроқ рангида либос кийган қиз жазоланди

Ҳафта давомида жамоатчилик эътиборини тортган воқеалардан бири халқаро танловда иштирок этган ўзбекистонлик қизнинг кийими ва унга нисбатан қўлланилган маъмурий жавобгарлик бўлди. Давлат рамзи тасвирланган либосда саҳнага чиққан қиз жаримага тортилди.

Маълумотларга кўра, фуқаро 2025 йил 28 октябрь куни Филиппиннинг Манила шаҳрида 25 йилдан буён дунё бўйлаб ўтказиб келинаётган «Ер гўзали — 2025» халқаро кўрик-танловида Ўзбекистон Республикаси давлат байроғи ранглари ҳамда давлат герби тасвирланган либосда иштирок этган. Шунингдек, у мазкур либосда тушган суратини ўзининг Инстаграм саҳифасига жойлаган.

Қайд этилишича, 19 январь куни Жиноят ишлари бўйича Миробод туман судида мазкур иш кўриб чиқилган. Суд мажлисида қиз айбини қисман тан олиб, «Ер гўзали — 2025» танловида давлат рамзларидан илҳомланиб ушбу либосни танлаганини билдирган ҳамда суддан унга нисбатан енгиллик қўллашни сўраган.

Суд қарорига кўра, фуқаро давлат рамзлари тўғрисидаги қонунчилик талабларини бузганликда айбдор деб топилган ва унга 824 минг сўм миқдорида жарима жазоси тайинланган.

Эски машиналар ҳаракатига чеклов

Ўтаётган ҳафта йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш соҳасида муҳим қарор қабул қилинди. Ҳукуматнинг янги қарорига кўра, 2026 йил 1 февралдан эски транспорт воситаларидан фойдаланишга чекловлар жорий этилади ҳамда айрим турдаги автомототранспортлар учун алоҳида давлат рақамлари белгиланади.

Қарорга мувофиқ, ишлаб чиқарилганига 50 йил ва ундан ортиқ бўлган транспорт воситаларидан фойдаланиш ҳамда уларни қайта рўйхатдан ўтказиш тақиқланади, бундай транспортлар давлат рўйхатидан чиқарилади. «Антиквар» автомобиллар, умумий вазни 44 тоннадан ортиқ юк машиналари, карьер ва шахта техникаси ҳамда йўналишсиз таксилар учун алоҳида серияли давлат рақамлари жорий этилади.

Автомототранспортни рўйхатдан ўтказиш жараёни рақамлаштирилиб, гувоҳномада мулкдор манзилини кўрсатиш талаби бекор қилинади ва зарур ҳужжатлар электрон тарзда олинади.

Шунингдек, йўналишсиз таксилар учун автомобилларнинг эксплуатация муддати 15 йил билан чекланиши режалаштирилмоқда.