Россиялик миллиардерлар мамлакатдан маблағларини олиб чиқиб кетмоқда — «Bloomberg»
Пулларини олиб кетаётганлар орасида Путинга яқин бизнесменлар ҳам бор. Улар иқтисодиёт ва банк секторининг ёмонлашуви, бюджет харажатларининг ошиши ва мулкни мусодара қилиш ҳолатларининг кўпайишидан хавотирда.
© TASSРоссиянинг энг бадавлат шахсларидан бир нечтаси, жумладан, Путинга яқин бизнесменлар, сўнгги бир йил ичида миллиардлаб долларларни чет элга кўчирди. Улар иқтисодиёт ва банк секторининг ёмонлашуви, бюджет харажатларининг ошиши ва мулкни мусодара қилиш ҳолатларининг кўпайишидан хавотирда. Бу ҳақда «Bloomberg» ёзмоқда.
Нашр ўз хулосаларини олти нафар бадавлат россиялик ва бир нечта россиялик миллиардерларнинг қарорлари билан таниш бўлган одамлар билан суҳбатлар, шунингдек, корпоратив ҳисоботлар ва кўчмас мулк сотиб олиш ҳужжатларига асослаган.
Чиқиш кўлами
Аниқ миқдорни аниқлашнинг иложи йўқ, чунки транзакцияларнинг катта қисми — асосан криптовалюта транзакциялари — расмий статистикага киритилмаган. «Bloomberg»нинг консерватив ҳисоб-китобларига кўра, йил бошидан бери норасмий капитал оқими ўнлаб миллиард долларни ташкил этди ва ўтган йилга нисбатан тезлашди.
Пул қаерга кетяпти?
Сўнгги бир йил ичида бадавлат россияликлар криптовалюталар, олтин, хорижий кўчмас мулк ва хусусий инвестиция фондларига тобора кўпроқ сармоя киритмоқда. БАА, Туркия, Саудия Арабистони ва Кипр асосий йўналишлар бўлиб қолмоқда. Нашр манбаларидан бири Африкага инвестиция киритишни бошлаган. Россияликлар Дубайда кўчмас мулк сотиб олишда давом этмоқда ва Туркия ҳамда Монакодаги кўчмас мулкка тобора кўпроқ сармоя киритмоқда. Пул ўтказиш учун криптовалюталар ва Арманистон, Қозоғистон ва Қирғизистон орқали норасмий молиявий йўллардан фойдаланилади.
Мусодара қилишдан қўрқиш
2024-йилда Россия ҳукумати йирик тадбиркорларнинг, жумладан, бошқа мамлакатлар билан алоқалари бўлганларнинг активларини мусодара қила бошлаганида, босим кучайди. «Bloomberg» «Русагро» асосчиси Вадим Мошкович, олтин қазиб олувчи Константин Струков ва Домодедово аэропортининг собиқ эгаси Дмитрий Каменшчикни мисол қилиб келтиради.
Миллиардерларга босим
Март ойида Путин билан ёпиқ учрашув тадбиркорлар орасида янада хавотирга сабаб бўлди. Учрашувда миллиардер Сулаймон Каримов бизнесменларнинг бюджетга ҳисса қўшишини таклиф қилди. Путин бу ғояни қўллаб-қувватлади. Кейинчалик унинг матбуот котиби Дмитрий Песков сиёсатчи йиғилиш иштирокчиларидан давлатга пул хайрия қилишни сўраганини рад этди. Ҳарбий харажатларнинг ўсиши фонида Кремль қўшимча даромад манбаларини қидирмоқда ва мудофаа маблағларини сақлаб қолиш билан бирга фуқаролик бюджети моддаларини қисқартиришга интилмоқда.
Шу билан бирга, россиялик миллиардерлар сўнгги бир йил ичида бойиб кетди, бу эса уларга давлатнинг молиявий юкини бўлишиш учун босимни кучайтирди.
Мусодара қилиш кўлами
«Новая Европа» газетасининг хабар беришича, Россия хавфсизлик кучлари 2022-йилдан бери амалдорлар ва парламент аъзоларидан 1,8 триллион рубль (23 миллиард доллар) қийматидаги активларни мусодара қилган. Тўлиқ кўламли уруш бошланганидан бери 908 нафар амалдор, депутатлар, хавфсизлик ходимлари ва судьялар бизнес ва шахсий мулкни мусодара қилиш билан боғлиқ 453 та ишда иштирок этди.
2025-йилда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари 951 миллиард рубллик (12,2 млрд доллар) активларни мусодара қилди, бу 2024-йилга нисбатан олти баравар кўп. 2026-йилнинг биринчи ярмида яна 366 миллиард рубль (4,7 млрд доллар).
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ россияликлар банклардан пулларини ёппасига қайтариб олаётгани ҳақида ёзган эдик.





