4 йилга қамалган блогер, икки баробар кўпайган BYD ва Хитой билан «абадий дўстлик» — 5 октябрь дайжести

Сенат Хитой билан абадий дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисидаги қонунни маъқуллади

Олий Мажлис Сенати Марказий Осиё давлатлари (Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон) ва Хитой ўртасида Абадий яхши қўшничилик, дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисидаги шартномани ратификация қилиш ҳақидаги қонунни маъқуллади. 2025 йил 17 июнда Остона шаҳрида имзоланган мазкур ҳужжат «Марказий Осиё – Хитой» форматидаги биринчи кўп томонлама халқаро шартнома ҳисобланиб, томонларнинг суверен тенглиги, ҳудудий яхлитлиги ва ички ишларга аралашмаслик тамойиллари асосида стратегик шерикликни ривожлантиришни назарда тутади.

Шартнома доирасида савдо-иқтисодий, инвестиция, транспорт, энергетика, саноат кооперацияси ва рақамли технологиялар соҳаларида узоқ муддатли ҳамкорликни кенгайтириш белгиланган. Хусусан, ҳужжат «Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон» темир йўлини барпо этиш, янги транспорт йўлакларини ривожлантириш ва логистика инфратузилмасини модернизация қилиш учун ҳуқуқий асос яратади. Сенаторларнинг таъкидлашича, мазкур қонун Ўзбекистоннинг экспорт ва транзит салоҳиятини ошириш, хорижий сармояларни жалб қилиш ҳамда минтақавий хавфсизликни мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Ўзбекистонда саккиз ой ичида энг кўп қайси автомобиллар ишлаб чиқарилди?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь–август ойларида Ўзбекистонда жами 314 244 дона автомобил (жумладан, 310 389 та енгил ва 3 855 та юк машинаси) ишлаб чиқарилган бўлиб, бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 9,5 фоизга кўпдир. Анъанага кўра, Chevrolet Cobalt 107 141 дона кўрсаткич билан мутлақ етакчиликни сақлаб қолмоқда, гарчи мазкур моделнинг ички бозордаги сотув ҳажмида пасайиш кузатилаётган бўлса ҳам.

Қолган моделлар кесимида энг катта ўсиш BYD автомобилларида қайд этилиб, ишлаб чиқариш ҳажми қарийб икки баробарга (12 930 тадан 23 850 тага) ошган. Шунингдек, Onix (23 498 та), KIA (19 374 та) ва Haval (6 227 та) автомобилларини йиғишда ҳам ижобий динамика кузатилган ҳамда тармоқ статистикасига янги Chevrolet Damas Move модели (1 530 дона) қўшилган. Шу билан бирга, Damas (55 022 тагача), Tracker (29 781 тагача) ва Chery (5 751 тагача) моделларини ишлаб чиқариш ҳажмида ўтган йилги кўрсаткичларга нисбатан бироз камайиш кузатилган.

Ўзбекистонда валюта хатарларини бошқариш компанияси ташкил этилади

Марказий банк томонидан жамоатчилик муҳокамасига қўйилган янги қарор лойиҳасига асосан, Ўзбекистонда валюта курси ва фоиз ставкалари ўзгаришидан келиб чиқадиган молиявий хатарларни бошқаришга ихтисослашган акциядорлик жамияти ташкил этилиши режалаштирилмоқда. Мазкур тузилма мамлакатда деривативлар (ҳосила молиявий воситалар) бозорини ривожлантириш ва компанияларни эҳтимолий молиявий йўқотишлардан ҳимоя қилиш (хеджирлаш) мақсадида тузилади. Унинг фаолияти бевосита Марказий банк томонидан тартибга солинади.

Янги компаниянинг энг кам устав капитали 500 млрд сўм этиб белгиланади ва уни 2027 йилнинг 1 мартигача давлат рўйхатидан ўтказиш кўзда тутилган. Тузилмага банклараро пул бозорида қатнашиш, биржа ва биржадан ташқари бозорларда чет эл валютаси билан операциялар ўтказиш, шунингдек, ички ва халқаро капитал бозорларидан маблағ жалб қилиш ҳуқуқлари берилади.

Шунингдек, лойиҳада давлат улуши 50 фоиз ва ундан юқори бўлган тизимли йирик корхоналар учун янги мажбуриятлар белгиланмоқда. Унга кўра, бундай корхоналарнинг хорижий валютадаги кредитларини деривативлар орқали мажбурий хеджирлаш талаби босқичма-босқич жорий этилади (2028 йилнинг II чорагидан 10 фоиз, 2031 йилнинг якунига қадар эса 25 фоиз миқдорида). Бу уларнинг валюта қадрсизланиши натижасида қарз юкининг кескин ошиб кетишидан ҳимоя қилади.

Блогер Сирожиддин Одилов 4 йилга озодликдан маҳрум қилинди

Жиноят ишлари бўйича Мирзачўл туман судининг 2026 йил 5 октябрдаги ҳукми билан YouTube тармоғидаги чиқишлари орқали танилган блогер, «Сирожиддин медиа» МЧЖ раҳбари Сирожиддин Одилов 4 йил муддатга озодликдан маҳрум қилинди. Унга нисбатан тайинланган жазони манзил-колонияда ўташ белгиланган.

Суд ҳукмига кўра, блогер Жиноят кодексининг 168-моддаси (фирибгарлик) ва 165-моддаси (товламачилик) билан айбдор деб топилган. У жами 3 нафар фуқародан 75 миллион сўм маблағни — хусусан, бир фуқародан 12 миллион сўмни товламачилик, яна икки фуқародан 63 миллион сўмни фирибгарлик йўли билан қўлга киритганлиги ўз тасдиғини топган. Қайд этилишича, суд жараёни давомида жабрланувчиларга етказилган ушбу моддий зарар тўлиқ қопланган.

Маълумот ўрнида, блогерга нисбатан жиноят иши дастлаб жорий йилнинг март ойида, ваколати бўлмаса-да, фуқароларнинг молиявий муаммоларини ҳал қилиб беришни ваъда қилиб пул олганлик ҳолати юзасидан қўзғатилиб, унга қамоққа олиш эҳтиёт чораси қўлланилган эди.

Ўзбекистонда йилига 125 миллион куб метр газни тежаш режалаштирилмоқда

Жорий йилнинг ўтган даврида Ўзбекистонда 5 та янги газ кони очилиб, 6000 метр ва ундан ортиқ чуқурликдаги 80 та қудуқ бурғиланди (тўртинчи чоракда яна 40 та янги қудуқни бурғилаш режалаштирилган). 5 октябрь куни Президент Шавкат Мирзиёевга нефть ва газ тармоғи бўйича қилинган тақдимотда, хусусан, Устюртнинг катта чуқурликдаги қатламларини хорижий ҳамкорлар билан биргаликда ўрганиш ва янги конларни ўзлаштириш ишлари давом этаётгани таъкидланди.

Шунингдек, «Ўзбекнефтгаз» АЖ тизимида кредит портфелини мақбуллаштириш ва юқори фоизли қарзларни қайта кўриб чиқиш ҳисобига жорий йилнинг тўққиз ойи якунлари бўйича соф фойда ҳажми ўтган йилнинг мос даврига нисбатан ошган. Инфратузилмани ривожлантириш йўналишида эса янги магистрал газ қувурларини қуриш ва компрессор станцияларини замонавий электр двигателлари билан модернизация қилиш орқали йилига 125 миллион куб метр газни тежаш кўзда тутилмоқда. Тадбир якунида давлат раҳбари масъулларга геология-қидирув ва бурғилаш ишларининг натижадорлигини янада ошириш бўйича тегишли кўрсатмалар берди.