Дунё янги рекордни кутмоқда: биткоин яна кескин қимматлаши учун нима бўлиши керак?
Биткоин нархи 3 млн долларга етиши фантастика эмас. Ҳеч бўлмаганда, бозордаги йирик компаниялардан бири шундай ҳисобламоқда. 2050-йилга бориб энг машҳур криптовалюта нархи шу даражага кўтарилиши мумкин. Биткоин нархининг келгуси ҳаракати бўйича яна бир муҳим прогноз банк томонидан берилди.
© Sun'iy intelektАммо бунинг учун биткоин оддий криптовалюта бозоридан ташқарига чиқиб, халқаро савдо-сотиқда ва нефт-газ соҳасидаги энергия ҳисоб-китобларида ҳам қўлланилиши керак. Бироқ бундай мақсадга эришиш учун ҳали анча вақт бор. Ҳозир эса яқин ҳафталарда биткоин 80 минг долларлик нархни сақлаб қола оладими ва яна 100 минг долларга кўтариладими, деган савол муҳимроқ. Агар бунинг уддасидан чиқолмаса, куздаги нарх пасайиши янада кучайиши мумкин. Агар 80 минг доллардан юқорида тура олса, кейинги муҳим марра Citi банки прогнози бўйича 113 минг доллар бўлади.
«VanEck» прогнози биткоинга бўлган қарашни ўзгартирмоқда
VanEck прогнози узоқ муддатли, яъни ўн йиллик иқтисодий истиқболга асосланган. Компания биткоинни доллар қадрсизланишидан ҳимояланиш воситаларидан бири сифатида кўришда давом этмоқда. Сигел биткоин нархининг узоқ муддатда ошишига ёрдам бериши мумкин бўлган бир нечта омилни санаб ўтди. Булар — биткоиндан халқаро савдода фойдаланишнинг кенгайиши, уни энергетика бозорларида қўллаш, ёш инвесторларнинг қизиқиши ва айрим давлатларнинг, асосан авторитар бошқарувдаги мамлакатларнинг унга эътибор қаратиши.
Бироқ таҳлилчи узоқ муддатли катта мақсад билан яқин келажакда эришиш мумкин бўлган натижани бир-биридан ажратмоқда. Унинг фикрича, биткоин учун 500 минг доллар анча реалистик мақсад ҳисобланади. Бунинг учун биткоиннинг умумий бозор қиймати олтиннинг умумий бозор қийматининг тахминан ярмига етиши керак. Сигел бу ҳолат жорий ёки кейинги бозор циклидаёқ юз бериши мумкинлигини айтмоқда.
Нега инвесторлар бундай катта рақамларни ҳам жиддий муҳокама қилмоқда? Мутахассислар баҳосига кўра, биткоиннинг жисмоний олтинда мавжуд бўлмаган бир устунлиги бор: уни бир мамлакатдан бошқасига ўтказиш осонроқ. Катта миқдордаги рақамли активни бошқа давлатга ўтказиш учун уни ташиш, махсус омборларда сақлаш ёки қуймаларни жисмонан етказиб бериш шарт эмас.
Бироқ унинг асосий камчилиги — нархининг тез-тез ва кескин ўзгариши. Биткоин нархи олтинникига қараганда тахминан уч баравар кўпроқ тебранади. Масалан, бир ҳафта ичида унинг қиймати сезиларли даражада тушиб кетиши мумкин. Шу сабабли йирик институционал инвесторлар ўз маблағларининг кичикроқ қисмини биткоинга йўналтиради.
Нархнинг янада ошиши учун бошқа имконият ҳам бор. VanEck мутахассислари электр энергиясини узоқ муддатли шартномалар асосида оладиган йирик майнерлар — биткоин ишлаб чиқарувчилар — криптовалюта нархи сезиларли ошса, сунъий интеллект лойиҳаларига йўналтирилган қувватларни яна биткоин майнингига қайтариши мумкинлигини тахмин қилмоқда.
Сигел ҳатто квант компютерлари туфайли юзага келиши мумкин бўлган хавфни ҳам биткоинни оммавий сотиш учун асос деб ҳисобламайди. Унинг айтишича, бу муаммо фақат биткоинга эмас, балки замонавий дастурий таъминотнинг катта қисмига ҳам тегишли. Дастурчилар эса бу муаммо устида аллақачон ишламоқда.
80 минг доллар биткоин учун асосий синовга айланмоқда
Биткоиннинг 3 миллион долларгача кўтарилиши ҳақидаги узоқ муддатли прогноз йирик инвесторлар учун қизиқ бўлиши мумкин. Аммо криптовалюта бозорида нархлар анча қисқа даврлар ичида ҳам ўзгариб туради. Биткоин октябр ойига ўтган йилги асосий устунликсиз кирди: у ҳали ўзининг тарихий рекордини янгилагани йўқ.
8-октябр куни биткоин нархи 83,5 минг доллардан 80,5 минг долларга тушди. Бу 2025-йилнинг октябрида қайд этилган 126,2 минг долларлик тарихий рекорддан 45,7 минг долларга кам. Шунинг учун 80 минг долларлик чегара муҳим аҳамият касб этмоқда. Агар биткоин бу нархни сақлаб қолса, харидорлар бозордаги устунлигини йўқотмайди. Нархнинг 85 минг доллардан юқорида мустаҳкамланиши ва кейинчалик 90–100 минг долларга кўтарилиши инвесторларнинг ишончини тиклаши мумкин.
«TradingView.com» мутахассисларининг огоҳлантиришича, биткоин нархининг 80 минг доллардан ҳам пастга тушиши бозор учун мутлақо бошқача сигнал бўлади. Бундай ҳолатда сотувчилар нархни янада тушириш имкониятига эга бўлади. Инвесторлар эса харидорлар қайси нарх даражасида яна фаоллашишини кузата бошлайди.
Шу билан бирга, биткоин бозоридаги умумий вазият ҳозирча бутунлай салбий эмас. «Santiment» маълумотларига кўра, 6-октябр куни бир сутка ичида криптовалюта биржаларидан 24 минг 73 та биткоин олиб чиқилган. Бу сўнгги етти ойдаги энг йирик соф кунлик чиқим ҳисобланади.
Ҳозир биржаларда сақланаётган биткоинлар улуши умумий таклифнинг тахминан 6,5 фоизигача камайган. Бу бозор учун ижобий сигнал бўлиши мумкин. Чунки савдо майдончаларида қанча кам биткоин бўлса, тезда сотувга чиқарилиши мумкин бўлган монеталар ҳам шунча кам бўлади. Бунинг мантиғи оддий: агар харидорлар талаби ўзгармаса-ю, сотишга тайёр биткоинлар сони камайса, харидорлар чекланган миқдордаги монеталар учун рақобатлашишига тўғри келади. Бундай шароитда нархнинг янада кўтарилиши учун қўшимча имконият пайдо бўлиши мумкин.
Бироқ муҳим жиҳат бор: биткоинларнинг биржалардан олиб чиқилиши нарх албатта ошишини англатмайди. Инвесторлар монеталарини ўзларининг бошқа ҳамёнларига ўтказиши ёки узоқ муддат сақлаш учун олиб қўйиши мумкин. Шунинг учун битта кунлик ўзгаришдан кўра, бу тенденция қанчалик давом этиши муҳимроқ.
Шу билан бирга, бозорда харидорлар фаоллиги ҳам сақланиб қолмоқда. Биткоин савдосининг бир суткалик ҳажми 21 фоизга ошиб, 31,7 миллиард долларга етди. Биткоиннинг умумий бозор қиймати эса тахминан 1,6 триллион долларни ташкил этмоқда.
Биткоин 100 минг доллардан ошадими? Citi прогнозини кўтарди
Биткоин нархининг келгуси ҳаракати бўйича яна бир муҳим прогноз Citi банкидан келди. «Reuters»нинг ёзишича, банк биткоиннинг келгуси 12 ой учун нарх мақсадини аввалги 82 минг доллардан 113 минг долларга оширди. Бу прогноз криптовалютага ихтисослашган биржа фондларига (ETF) маблағлар оқими қайта кўпайиши ва йирик инвесторларнинг талаби сақланиб қолиши мумкинлигига асосланган.
Бу жуда муҳим ўзгариш. Чунки ҳозир биткоин нархига аввалгидек фақат оддий трейдерлар эмас, балки йирик молиявий ташкилотлар ва инвесторлар йўналтираётган маблағлар ҳам кучли таъсир кўрсатмоқда. Агар ETF'лар орқали бозорга пул кириб келиши давом этса, харидорлар фаоллиги биткоин нархини аста-секин 100 минг доллардан юқорига кўтариши мумкин.
Бироқ ижобий прогнознинг салбий томонлари ҳам бор. Асосий сценарийга кўра, биткоин 80–90 минг доллар атрофида сақланиб туриши, бозордаги кайфият яхшиланса эса яна ўсишни бошлаши мумкин.
Шу билан бирга, хавфлар ҳам йўқолгани йўқ. АҚШ давлат облигацияларининг юқори даромадлилиги инвесторлар учун криптовалютадан кўра анъанавий молиявий воситаларни жозибадорроқ қилиши мумкин. Нефт нархининг қимматлиги инфляция хавфини оширади. АҚШ Федерал захира тизимининг (FRS) қатъий пул-кредит сиёсати эса одатда инвесторлар юқори хавфли деб ҳисоблайдиган активларга салбий таъсир кўрсатади.
Салбий сценарийда биткоин нархи 80 минг доллардан пастга тушиб, сотувлар янада тезлашиши мумкин. Шу сабабли яқин икки ой бозор учун тинч даврдан кўра, кўпроқ хавотирли давр бўлиши кутилмоқда. Демак, кузда биткоин бозорида икки куч ўртасидаги кураш давом этади. Бир томонда — йирик инвесторлар талаби, биржалардаги биткоин захираларининг камайиши ва молиявий шароитлар юмшашига бўлган умид.
Иккинчи томонда эса — юқори фоиз ставкалари, инфляция ва хавфли активларга босим кучайиши эҳтимоли.
Биткоиннинг 3 миллион долларгача қимматлаши ҳақидаги прогноз ҳозирча жуда катта ўзгаришларга асосланган. Бунинг учун биткоин жаҳон молия тизими ва энергетика соҳасининг тўлақонли қисмига айланиши керак бўлади. Аммо 2026-йилнинг кузида унинг олдида анча яқин ва оддийроқ вазифа турибди: 80 минг доллардан юқорида қолиш, янги харидорларни жалб қилиш ва бозор иштирокчиларини ҳозирги нарх пасайиши янги тушишнинг бошланиши эмас, балки вақтинчалик танаффус эканига ишонтириш.
Эслатма: ушбу материал фақат ахборот бериш мақсадида тайёрланган. У муайян шахсга мўлжалланган инвестициявий тавсия ёки акцияларни сотиб олиш ёки сотишга чақириқ эмас. Инвестиция киритиш ҳақидаги қарорни ўқувчи эҳтимолий хавфларни мустақил баҳолаб, лицензияга эга молиявий маслаҳатчи ёки брокер билан маслаҳатлашганидан сўнг қабул қилиши керак.




