Путин янги қисман ҳарбий сафарбарликка замин ҳозирламоқда — ISW

Америкадаги «Урушни ўрганиш институти» (ISW) ҳисоботига кўра, Россия президенти Владимир Путин мажбурий қисман чақирувни қайта жорий этиш учун ахборотий шароит тайёрламоқда. Таҳлилчиларнинг фикрича, 2025 йил охирида қабул қилинган қонунлар Мудофаа вазирлигига 2 миллионлик сафарбарлик захирасини жалб этиш имконини беради.

Ҳисоботда қайд этилишича, контракт асосида хизматга жалб этилаётганлар сони фронтдаги йўқотишларни қопламаяпти. Ғарб разведкалари баҳолашларига кўра, январ ойида армия йўқотишларидан 9 минг нафарга камроқ одам жалб қилинган. Шу билан бирга, ноябрдан бошлаб ҳарбий комиссариатлар йил давомида чақирув олиб бормоқда, декабрда эса захирадаги ҳарбийлар йиғинлари тўғрисидаги қонун имзоланган.

Янги қонунда нима дейилган?

Расмийлар захирадаги ҳарбийлар фақат «мухим объектларни қўриқлаш» учун жалб этилишини айтган. Бироқ қонун матнида уларни Россия ташқарисида ҳам қўллаш мумкинлиги кўрсатилгани таъкидланади.

2022 йил сентябрдаги аввалги қисман сафарбарлик кенг норозилик ва оммавий чиқиб кетишларга сабаб бўлган эди. ISW маълумотларига кўра, ўша пайтда 700–900 минг киши мамлакатни тарк этган. 2022 йилда сафарбар этилган 300 минг кишидан 2025 йил май ҳолатига кўра фронтда 78 минг нафари қолган.

Оғир танлов

ISWʼнинг таъкидлашича, Путин анча вақтдан буён «тўп ва мой» ўртасида мувозанат сақлашга уриниб келмоқда. Бир томондан, янги сафарбарлик ижтимоий норозилик хавфини оширади, иш кучлари сонини қисқартиради иккинчи томондан, армия сонини сақлаш зарурати бор.

2025 йил якунларига кўра, Мудофаа вазирлиги шартнома асосида 422,7 минг аскар жалб этган. Бу 2024 йилга нисбатан кам. CSIS баҳолашига кўра, 2025 йилда Россия армияси 425 минг нафар йўқотишга учраган, уруш бошидан бери жами йўқотишлар 1,2 миллион нафарни ташкил этган. Таҳлилчиларга кўра, 2026 йилга бориб контракт тизими имкониятлари чекланиши мумкин.