Қозоғистон Эроннинг уран захираларини сақлашга тайёрлигини билдирди

Қозоғистон АҚШ ва Эрон ўртасидаги ядровий музокаралар муваффақиятли якунланган тақдирда, Эроннинг юқори даражада бойитилган уран захираларини ўз ҳудудида сақлашга тайёрлигини билдирди. Бу ҳақда Халқаро атом энергияси агентлиги (МАГАТЭ) бош директори Рафаэль Гросси Financial Times нашрига берган интервьюсида маълум қилди.

Маълумотларга кўра, Гросси шу ҳафта Қозоғистон пойтахти Остона шаҳрида президент Қосим-Жўмарт Тўқаев билан учрашган. Учрашув давомида Эроннинг бойитилган уран захиралари тақдири ҳам муҳокама қилинган. Гап 60 фоизгача бойитилган 440 килограмм уран ҳақида бормоқда. Бу захиранинг келажак тақдири АҚШ ва Эрон ўртасидаги ядровий музокараларнинг асосий мавзуларидан бири бўлиб қолмоқда.

Муҳим масала

Financial Times таъкидлашича, АҚШ президенти Дональд Трамп июнь ойидаги ҳужумлар Эроннинг ядровий дастурини «тўлиқ йўқ қилганини» бир неча бор айтган. Бироқ мутахассислар Теҳронда ушбу миқдордаги юқори бойитилган уран сақланар экан, мамлакат ядровий қурол яратиш имкониятини тўлиқ йўқотмаганини қайд этмоқда.

Аввалроқ Эрон бу материални мамлакат ташқарисига чиқаришни истамаслигини билдирган эди. Шунга қарамай, музокара иштирокчилари уни қайта ишлаш, бойитиш даражасини пасайтириш ёки учинчи давлатда сақлаш каби вариантларни муҳокама қилмоқда.

Музокаралар давом этмоқда

Гроссининг таъкидлашича, Қозоғистон радиоактив материалларни сақлаш учун зарур инфратузилмага эга. Шу боис бундай ечим назарий жиҳатдан ҳам Вашингтон, ҳам Теҳрон учун мақбул муроса бўлиши мумкин.

Экспертлар баҳолашича, Эрон ихтиёридаги мазкур ҳажмдаги уран қўшимча равишда қурол даражасигача бойитилса, тахминан ўнта ядровий заряд тайёрлаш учун етарли бўлади.

Ҳозирча Эрон уран захираларини мамлакат ташқарисига чиқариш бўйича расмий розилик билдирмаган. Бироқ музокаралар давом этаётгани сабабли турли вариантлар кўриб чиқилмоқда.