
Bitcoin narxi Maykl Seylorning “Strategy” kompaniyasi jamg‘armasida zarar nuqtasiga yetdi
Strategy kompaniyasi Bitcoin jamg‘armasi bo‘yicha dunyoda birinchi o‘rinda turuvchi ochiq kompaniya hisoblanadi. Kompaniyaning Bitcoin’ni o‘rtacha xarid narxi 76 ming dollar atrofida. Narxning yana pasayishi kripto jamg‘aruvchilar uchun nimani anglatadi?

Bu hafta Bitcoin narxining 76 ming dollar belgisidan pastga tushishi Strategy kompaniyasi aksiyalarining 8 foizga pasayishiga olib keldi. Strategy 713 502 BTCga egalik qiladi. Kompaniya yil boshida foydada edi, ammo narxning tushib borishi uning pozitsiyalarini zarar hududiga olib kirmoqda. Bu esa tabiiy ravishda Strategy aksiyalarining fond bozoridagi qiymati pasayishiga ham sabab bo‘ldi.
Strategy Bitcoin jamg‘armasining bozorga ta’siri
Strategy kompaniyasi (avval MicroStrategy nomi bilan tanilgan) umumiy Bitcoin taklifining taxminan 3,57 foizini jamg‘argan. Bunday yuqori ulush tashkilotning kripto bozorda ancha avvaldan faol ishtirok etganini ko‘rsatadi. Bu kompaniyani shunchaki yirik investor emas, balki bozor mexanizmining ajralmas qismiga aylantiradi.
CryptoQuant tahlilchisi Maartunn o‘zining hisobotida Maykl Seylorni endilikda shunchaki o‘sish tarafdori emas, balki bozor yo‘nalishini ko‘rsatib beruvchi indikatorlardan biri sifatida baholaydi. Bu Bitcoin’ga passiv egalik emas, balki moliyaviy tizimning bir bo‘lagiga aylanganini anglatadi.
Raqamlar ham buni tasdiqlamoqda. 1-fevral holatiga ko‘ra, Strategy 713 502 BTC saqlab turibdi. Shu paytgacha jamg‘arilgan Bitcoin’lar bir donasi o‘rtacha 76 052 dollardan jami 54,26 milliard dollarga sotib olingan. Bitcoin esa kecha 73 100 dollargacha tushib, kompaniyaning butun pozitsiyasini vaqtinchalik amalga oshirilmagan zarar zonasiga kiritdi.
Maartunn tahliliga ko‘ra, Strategy sotib olgan Bitcoin’larning aylanma taklifida 61 foizi foydada, 39 foizi esa zararda turibdi. Kompaniyaning ulkan pozitsiyasi aynan shu muvozanat chizig‘ida joylashgan.
Doimiy xarid bosimi
Bozordagi beqarorlikka qaramay, Strategy yangi bitim haqida e’lon qildi. O‘rtacha 87 974 dollar narxda 855 BTC sotib olindi. Bu qadam tanlangan strategiyaga sodiqlikni namoyon etadi. Shu bilan birga, u qo‘shimcha bosim ham keltirib chiqaradi.
So‘nggi xarid Strategy aktivlarining chegaraviy qiymatini oshiradi va kapitalga bog‘liqlikni kuchaytiradi. Bundan tashqari, bitim joriy bozor narxlaridan taxminan 7 foiz yuqori narxlarda amalga oshirildi. Natijada yangi Bitcoin’lar allaqachon “qizil hudud”da joylashgan.
Maartunn ta’kidlaganidek, 855 BTC’ni 87 974 dollardan sotib olish o‘rtacha xarajatlarni va pozitsiya hajmini oshiradi, bu esa darhol zarar ko‘rsatadi. Endi Seylorda joriy narxdan yuqori narxda sotib olingan Bitcoin’lar pastroq narxda olinganlardan ko‘proq. Bu esa har qanday pasayish yanada og‘riqli bo‘lishini anglatadi.
Kredit yelkasi xususiyatlari va xatarlar
Strategy pozitsiyasi kredit yelkasi elementlarini o‘z ichiga oladi, ammo an’anaviy savdo tushunchasidagi kabi emas. Bitcoin xaridlari aksiyalar, konvertatsiya qilinadigan obligatsiyalar va kapital bozorining boshqa vositalari chiqarilishi hisobidan moliyalashtirilgan.
AQSH Qimmatli qog‘ozlar komissiyasiga (SEC) taqdim etilgan hujjatlar moliyalashtirish ko‘lamini ochib beradi. Faqat STRK imtiyozli aksiyalari bo‘yicha qoldiq emissiya chegarasi 20,33 milliard dollarga teng. Qo‘shimcha imkoniyatlar STRF (1,62 mlrd dollar), STRC (3,62 mlrd dollar), STRD (4,01 mlrd dollar) va oddiy aksiyalar (8,06 mlrd dollar) o‘rtasida taqsimlangan.
Biroq fond bozoriga bunday bog‘liqlik ehtimoliy teskari aloqa zanjirini yuzaga keltiradi. Agar Bitcoin narxi pasaysa, Strategy aksiyalari ham qadrsizlanadi. Aksiyalarning past narxi kompaniyaning qo‘shimcha emissiya orqali kapital jalb qilish imkoniyatini cheklaydi. Kapitaldan foydalanish imkoniyati qisqarishi xarid qobiliyatini pasaytiradi. Natijada bozordan katta talab manbai yo‘qoladi.
Tahlilchilar ta’kidlashicha, kompaniya savdo yelkasidan foydalanmasa ham, uning balansi xatarlarni kuchaytiradi. BTC tushganda yoki moliyalashtirishga qiziqish susayganda, teskari aloqa mexanizmi kompaniyaga qarshi ishlay boshlaydi.
Bozor barqarorligini sinovdan o‘tkazish
Joriy vaziyat kripto bozorining avvalgi tuzilmaviy zaifliklarini eslatmoqda. Gap Strategy’ning muqarrar inqirozi haqida emas, balki uning pozitsiyasi barcha ishtirokchilar xatti-harakatlariga ta’sir qiladigan darajada katta bo‘lib qolganidadir.
Mutaxassislar Terra va FTX (ilgari bankrot deb e’lon qilingan kriptobirjalar) bilan o‘xshashliklarni ko‘rsatmoqda. Sabab bozorni qasddan beqarorlashtirish emas, balki bozorning bitta o‘yinchiga haddan tashqari bog‘lanib qolganidir. Umumiy taklifning 3,57 foiz ulushi, yuqori ommaviylik va rentabellik chegarasidagi narx vaziyatni keskinlashtirmoqda.
On-chain ko‘rsatkichlar ehtiyotkor bashoratni quvvatlamoqda. Amalga oshirilgan kapitalizatsiya (Realized Cap) to‘xtab qolgan, bu yangi kapital kiritilmayotganini ko‘rsatadi. Sarflangan chiqishlarning daromadlilik koeffitsiyenti (SOPR) birdan pastga tushmoqda. Bu qisqa muddatli treyderlar aktivlarni zarar bilan sotayotganini anglatadi.
Spot hajmlari tiklanmasa va ETF’larga mablag‘ oqimi bo‘lmasa, narxning har qanday o‘sishi ehtimol asosli qo‘llab-quvvatlanmaydi.
Bozor investorlarning ishonchini emas, balki kapital hajmi, uning konsentratsiyasi va moliyalashtirish tuzilmasini sinovdan o‘tkazmoqda. Hozircha joriy oraliqda barqarorlashuv eng ehtimoliy ssenariy sifatida ko‘rinmoqda. Vaziyat faqat Bitcoin narxi, Strategy aksiyalari va kapitalga kirish o‘rtasidagi teskari aloqa zanjiri salbiy bo‘lgan taqdirdagina o‘zgarishi mumkin.





