Ипотека субсидияси нега иккиламчи бозорга берилмайди? Расмий изоҳ берилди
Ўзбекистонда ипотека кредитлари бўйича субсидия ажратиш механизмини такомиллаштириш масалалари юзасидан Иқтисодиёт ва молия вазирлигига сенатор сўрови юборилганди. Вазирлик сенатор сўровига жавоб берди.
Ўзбекистонда ипотека кредитлари бўйича субсидия ажратиш механизмини такомиллаштириш юзасидан сенатор сўровига Иқтисодиёт ва молия вазирлиги расмий жавоб берди. Сўров аҳолидан келиб тушган мурожаатлар таҳлили асосида юборилган эди.
Маълум бўлишича, 2023–2025 йилларда субсидия ажратиш бўйича ижобий хулоса берилган 80 минг фуқародан 56,7 минг нафарига 4,6 триллион сўм маблағ ажратилган. Бироқ 23,3 минг нафар фуқаро турли сабабларга кўра бу имкониятдан фойдалана олмаган.
Бу ҳолатга асосан янги уй-жойлар нархининг юқорилиги, субсидия асосида таклиф этилаётган уйлар етишмаслиги ва қурилиш муддатларининг ноаниқлиги сабаб бўлган.
Шунингдек, ипотека кредитлари ва субсидия миқдорининг чеклангани, айрим қурувчиларнинг дастурда иштирок этмаслиги ҳамда уй-жой нархларини сунъий ошириш ҳолатлари аҳоли имкониятларини чекламоқда.
Нега иккиламчи бозорга берилмайди?
Вазирлик таъкидлашича, субсидия маблағларини иккиламчи уй-жой бозорига йўналтириш иқтисодий жиҳатдан самарасиз ҳисобланади. Давлат бюджети маблағлари, биринчи навбатда, янги уйлар қурилишини рағбатлантириш, бандликни ошириш ва иқтисодиётнинг реал секторини ривожлантиришга хизмат қилиши лозим.
Шунингдек, субсидия хабарномасининг амал қилиш муддати 12 ойдан 4 ойга қисқартирилган. Бу қарор кўпроқ фуқароларни қамраб олиш ва маблағлардан самарали фойдаланиш мақсадида қабул қилинган.
Янги чоралар ва ўзгаришлар
Янги қурилаётган уй-жойлар билан боғлиқ муаммоларни ҳал этиш учун 2026 йилдан ипотека омонати тизими жорий этилиши режалаштирилган. Бу механизм орқали фуқароларнинг уй-жой сотиб олиш имкониятлари кенгайтирилиши кутилмоқда.
Шу билан бирга, ипотека кредитларининг максимал миқдори 15 фоизга оширилди. Энди Тошкент шаҳрида 480 млн сўм, вилоятларда эса 380 млн сўмгача кредит ажратиш белгиланган.
Субсидия ажратиш жараёни тўлиқ рақамлаштирилган бўлиб, аризалар инсон омилисиз кўриб чиқилмоқда. Қўшимча равишда, субсидия олувчилар қамровини кенгайтириш учун давлат бюджети ҳисобидан қўшимча маблағлар ажратилаётгани, шунингдек, педагоглар ва тиббиёт ходимлари учун алоҳида қўллаб-қувватлаш механизмлари жорий этилган.
Вазирлик ипотека тизимини янада такомиллаштириш, уй-жой билан таъминлаш кўламини кенгайтириш ва аҳоли турмуш даражасини ошириш бўйича ишлар давом эттирилишини маълум қилди.
