Марказий банк валюта интервенциялари стратегиясини ишлаб чиқади

Марказий банк 2026-йил охиригача ички валюта бозоридаги интервенцияларни рискка асосланган ёндашув асосида амалга ошириш стратегиясини ишлаб чиқади. Бу ҳақда регуляторнинг 2026 йил биринчи ярим йиллиги якунлари бўйича ички валюта бозори шарҳида маълум қилинди.

Ҳужжатга кўра, келгуси чора-тадбирлар валюта бозорининг самарадорлиги ва барқарорлигини оширишга қаратилган.

Хусусан, валюта бозорида маркет-мейкерлик институтини ривожлантириш, валюта курсини шакллантиришда тижорат банкларининг ролини кучайтириш ҳамда бозор инфратузилмасини такомиллаштириш режалаштирилган.

Шунингдек, ҳисоб-китоб, клиринг ва бозор мониторинги тизимларини модернизация қилиш орқали валюта операцияларининг шаффофлиги ва самарадорлигини ошириш кўзда тутилмоқда.

Хеджирлаш тизими жорий этилади

Марказий банк келгуси бир ярим йил давомида валюта хатарларини бошқариш механизмларини ҳам кенгайтиришни режалаштирган. Бунинг учун валюта хатарларини хеджирлаш амалиётини жорий этиш, шу жумладан ҳосила молиявий воситалардан фойдаланиш бўйича ҳуқуқий ва институционал асослар мустаҳкамланади.

Бу механизмлар импортёрлар, экспортёрлар ва валютада мажбуриятларга эга корхоналарга курс ўзгаришидан келиб чиқадиган молиявий таваккалчиликларни камайтириш имконини бериши кутилмоқда.

Марказий банк маълумотларига кўра, 2026 йил январь—июнь ойларида юридик шахслар валюта таклифининг ўсиши, экспорт тушумлари ҳамда халқаро пул ўтказмалари ҳажмининг ортиши миллий валюта курсининг нисбатан барқарор шаклланишига хизмат қилди.

Ҳисобот даврида доллар курси 11 935 сўмдан 12 320 сўмгача бўлган оралиқда ҳаракатланди. Июнь ойи якунида эса бир АҚШ долларининг расмий курси 12 009 сўмни ташкил этиб, йил бошига нисбатан деярли ўзгаришсиз қолди.

ХВЖ баҳоси ўзгарди

Марказий банк қайд этишича, Халқаро валюта жамғармаси июнь ойида эълон қилинган IV модда бўйича ҳисоботида Ўзбекистоннинг валюта курси режимини «cраwл-лике» тоифасидан «флоатинг» тоифасига қайта баҳолади.

Регулятор маълум қилишича, бугунги кунда Жанубий Корея, Янги Зеландия, Малайзия, Туркия, Таиланд, Арманистон ва Қозоғистон каби жами 33 мамлакат айнан шундай алмашув курси режимидан фойдаланади.

ХВЖ баҳосига кўра, алмашув курсининг мослашувчанлиги инфляцион таргетлаш самарадорлигини ошириш ва ташқи иқтисодий шоклар таъсирини юмшатишнинг муҳим шарти ҳисобланади. Марказий банк эса мазкур қайта таснифлашни мамлакатда макроиқтисодий барқарорликни мустаҳкамлаш, инфляцияни пасайтириш ва иқтисодиётнинг ташқи хавфларга чидамлилигини ошириш бўйича амалга оширилаётган ислоҳотлар натижаси сифатида баҳоламоқда.