Мексика ва Канада Трамп тарифларидан ютди, энг катта зарарни эса Хитой кўрмоқда

АҚШ президенти Доналд Трампнинг ташқи иқтисодий стратегиясидаги ўзгаришлар глобал экспорт харитасида кучлар нисбатининг жиддий қайта тақсимланишига олиб келди. Айрим давлатлар катта имтиёзларга эга бўлаётган бир пайтда, бошқалари мисли кўрилмаган тариф босими ва чекловларга дуч келмоқда. Бу ҳақда OANDA платформаси Global Trade Alert билан ҳамкорликда тайёрлаган таҳлилий ҳисобода сўз боради.

Ким ютмоқда: қўшнилар триумфи

Тадқиқотга кўра, Вашингтоннинг янги савдо сиёсати энг аввало АҚШнинг яқин қўшнилари ва анъанавий иттифоқчилари учун энг қулай бўлди.

Рейтингда мутлақ етакчи сифатида Мексика қайд этилди – у 17,4 фоиз даражасида нисбий савдо устунлигига эга бўлди. Бу мексикалик экспортчилар АҚШ бозорида рақобатчиларга нисбатан энг қулай шароитга эга эканини англатади.

Бенефициарлар бешлигига, шунингдек, қуйидагилар кирди:

Канада (+6,1%) – Шимолий Америкадаги иккинчи йирик ҳамкор;

Буюк Британия (+5,1%) – Лондон ва Вашингтон ўртасидаги «алоҳида муносабатлар» тасдиғи;

Сингапур (+3,6%);

Италия (+2,8%).

Ким ютқазмоқда: ривожланаётган гигантларга зарба

Спектрнинг қарши томонида эса энг йирик ривожланаётган иқтисодиётлар (BRICS мамлакатлари), шунингдек, айрим технологик хаблар жой олди. АҚШнинг қатъий протекционистик чоралари энг оғриқли тарзда Осиё гигантларига зарба берди.

Антирейтингда рақобатбардошликнинг бир хил пасайиши билан икки давлат етакчилик қилди:

Хитой (–19,4%);

Ҳиндистон (–19,4%).

Шунингдек, Бразилия (–16,6%), Швейцария (–6,9%) ва Жанубий Корея (–5,5%) ҳам катта йўқотишларга учради. Ушбу кўрсаткич мамлакатнинг ўз тарифлари билан унинг рақобатчилари тарифлари ўртасидаги савдога боғлиқ фарқни акс эттиради, яъни асосий бозорларга кириш шароитларининг ёмонлашувини англатади.

Нима учун бу муҳим?

Бу маълумотлар глобаллашувнинг классик даври якунланаётгани ва блокли савдо тизимига ўтилаётганини яққол кўрсатади. Инвесторлар учун бу аниқ сигнал: капитал Хитой ва Ҳиндистон бозорларидан Шимолий Америка ва унинг “сателлит” давлатларига оқиб ўтади.

Мексиканинг юқори савдо устунлиги унинг иқтисодиётида ўсиш бумни келтириб чиқариши ва песони мустаҳкамлаши мумкин. Айни пайтда, Хитой ва Ҳиндистонга бўлган босим ушбу мамлакатларни янги бозорлар (хусусан Европа ёки Глобал Жануб) излашга мажбур қилади, бу эса у ерларда ҳам рақобатни кучайтириши мумкин. Жаҳон иқтисодиёти учун эса бу таъминот занжирларининг қайта қурилиши демакдир, бу эса қисқа муддатда ишлаб чиқариш харажатлари ўсиши орқали инфляцияни ошириши мумкин.