Швейцария нақд пулдан фойдаланишни конституцияда мустаҳкамлаб қўяди
Мамлакатда ўтказилган референдум натижаларига кўра, банкнот ва тангалардан фойдаланиш ҳуқуқи Швейцария асосий қонунига киритиладиган бўлди.
Якшанба куни бўлиб ўтган референдумда сайловчиларнинг 69 фоизи нақд пулдан фойдаланиш ҳуқуқини ҳимоя қилиш бўйича ҳукумат таклиф этган ўзгартиришларни қўллаб-қувватлаган, деб хабар бермоқда «Politico» нашри. Ушбу ташаббус аввалроқ 100 мингдан ортиқ имзо тўплаган «Швейцария озодлик ҳаракати»нинг фаоллиги натижасида юзага келган эди.
Швейцария ҳукумати гуруҳнинг дастлабки талаблари «ўта кескин» эканини билдириб, ўз муқобил вариантини таклиф қилган эди. Натижада, ҳукумат лойиҳаси кўпчилик овозини олди. Шу тариқа, Швейцария нақд пулдан фойдаланиш ҳуқуқини конституциявий даражада мустаҳкамлаган Венгрия, Словакия ва Словения каби давлатлар қаторига қўшилди.
Рақамли тўловлар даври
Австриялик сиёсатчилар ҳам худди шундай қадам ташлаш масаласини муҳокама қилмоқдалар. Пандемиядан сўнг тўловларнинг рақамлашиши тезлашгани аҳоли орасида «ҳукуматлар нақд пулдан бутунлай воз кечиб, назоратни кучайтирмоқчи», деган конспирологик қарашларнинг кўпайишига сабаб бўлди. Конституцияга киритилаётган ўзгартириш бундай хавотирларни юмшатишга қаратилган.
Швейцария Миллий банки маълумотларига кўра, мамлакатда нақд пулдан фойдаланиш улуши сўнгги ўн йилда кескин камайган. Агар 2017 йилда кассадаги тўловларнинг 70 фоиздан ортиғи нақд пулда амалга оширилган бўлса, 2024 йилга келиб бу кўрсаткич атиги 30 фоизни ташкил этган.
Сиёсий ва иқтисодий аҳамияти
Нақд пулдан фойдаланиш ҳуқуқининг қонуний кафолатланиши Швейцария иқтисодий тизимининг ўзига хослигини сақлаб қолишга хизмат қилади. Бу нафақат эркин танлов ҳуқуқини ҳимоя қилади, балки рақамли тизимларда юз бериши мумкин бўлган техник узилишлар ёки инқирозлар пайтида молиявий барқарорликни таъминловчи қўшимча хавфсизлик чораси сифатида ҳам кўрилади.
