«Alif» ilovasi orqali amalga oshirilgan oylik to‘lovlar 1 milliard dollardan oshdi
Kompaniya asoschisiga ko‘ra, bu foydalanuvchilarning naqd puldan raqamli to‘lovlarga o‘tayotganini ifodalaydi.
«Alif» ilovasining oylik tranzaksiyalar hajmi O‘zbekiston va Tojikistonda 1 milliard dollardan oshdi. Bu haqda kompaniya asoschilaridan biri Abdullo Qurbonov «Linkedin» sahifasida ma’lum qildi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, bu foydalanuvchilarning naqd puldan raqamli to‘lovlarga o‘tayotganini ifodalaydi.
«Men 2017–2021 yillardagi ilk kunlarni eslayman. Kodni bir necha bor qayta yozishlar. Foydalanuvchilarni jalb qilishdagi qiyinchiliklar. Do‘konlarga kirib, «Alif» ilovasini qabul qilasizmi deb so‘raganimda, ular hali bu haqda eshitmaganini bilib tursam ham, «Yo‘q, faqat naqd pul» degan javobni eshitish og‘riqli edi. Jamoani oldinga undagan narsa – ishonch edi: raqamli va shaffof iqtisodiyot vaqti kelib naqd pul iqtisodiyotidan o‘zib ketishiga va biz bunda o‘z hissamizni qo‘shishimiz kerakligiga ishongandik. Keyin esa hammasi o‘zgardi. Avvaliga sekin, keyin esa shiddat bilan. Do‘konlar, taksilar, kommunal xizmatlar va davlat xizmatlari – hammasi qo‘shildi. Alif O‘zbekistonga kengaydi. Tranzaksiyalar hajmi qor to‘pidek ko‘payib, o‘tgan oyda deyarli 1,2 milliard AQSH dollariga yetdi», - dedi u.
Ta’kidlanishicha, servis auditoriyasi 10 million foydalanuvchiga yetgan, oxirgi to‘rt yil ichida esa hajm taxminan 30 baravar o‘sgan.
Markaziy Osiyoda fintex inqilobi
So‘nggi 5 yil ichida O‘zbekiston va Tojikistonda raqamli to‘lovlar bozori keskin o‘sish davrini boshdan kechirmoqda. O‘zbekiston Markaziy banki ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda naqd pulsiz hisob-kitoblar hajmi yiliga o‘rtacha 2-2,5 baravarga ortib bormoqda.
«Alif»ning bozorga kirib kelishi
Kompaniya 2014 yilda Tojikistonda kichik fintex-startap sifatida tashkil etilgan. «Alif» O‘zbekiston bozoriga 2019 yilda kirib keldi va qisqa vaqt ichida BNPL (Hozir sotib ol, keyin to‘la) modeli va «Alif Mobi» to‘lov tizimi orqali tanilgan. 2022 yilda kompaniyaning jami foydalanuvchilari soni 1 million atrofida bo‘lgan bo‘lsa, 2026 yilga kelib bu ko‘rsatkich 10 millionga yetdi. Bu 4 yil ichida 10 baravar o‘sish demakdir.
Raqobat muhiti: «Uzum» ekotizimi
«Uzum» guruhi 2024 yilda O‘zbekiston tarixidagi ilk «yakkashox» (unicorn) — qiymati 1 milliard dollardan oshgan kompaniyaga aylandi. Ushbu ekotizim tarkibidagi «Uzum Bank» va «Uzum Nasiya» xizmatlari «Alif»ning asosiy raqobatchilari hisoblanadi. «Uzum»ning ustunligi uning elektron tijorat («Uzum Market») bilan chambarchas bog‘langanida bo‘lib, bu foydalanuvchilarga tovarlarni muddatli to‘lovga olish va to‘lovlarni amalga oshirishda yaxlit qulaylik yaratadi. Bugungi kunda ekotizimning oylik faol foydalanuvchilari soni 10 milliondan oshgan bo‘lib, bu mamlakatdagi raqamli xizmatlar bozorining salmoqli qismini tashkil etadi.
«Payme» va «Click»
«Payme» va «Click» kompaniyalari O‘zbekistonda raqamli to‘lovlar madaniyatini shakllantirgan ilk o‘yinchilardir. «Payme» xalqaro TVS Bank Group tarkibiga kirgach, o‘z imkoniyatlarini raqamli banking bilan kengaytirdi va hozirda 11 milliondan ortiq foydalanuvchiga ega. «Click» esa o‘zining keng qamrovli to‘lov nuqtalari va davlat xizmatlari bilan integratsiyalashgani tufayli aholi orasida eng yuqori ommaviylikka ega (15 milliondan ortiq ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchi). Ushbu kompaniyalar asosan P2P (kartadan kartaga pul o‘tkazish) va kommunal to‘lovlar segmentida kuchli pozitsiyani egallagan.
