Олтин нархи яна тушадими? Инвесторлар АҚШ қарорини кутмоқда

Жаҳон бозорида олтин ва кумуш нархлари пасайишда давом этмоқда. 23 октябр куни Ню-Йоркдаги «COMEX» биржасида 2026 йил декабр ойида етказиб бериладиган олтин фючерслари 0,98 фоизга арзонлаб, бир трой унцияси учун 4 020,5 долларни ташкил этди. Кумуш фючерслари эса 2,33 фоизга пасайиб, бир унция учун 53,73 долларга тушган.

«Reuters» агентлиги 23 октябр куни олтин нархи сўнгги тўрт ойдан ортиқ даврдаги энг катта ҳафталик пасайишга қараб бораётганини хабар қилди. Агентлик маълумотига кўра, олтиннинг спот нархи бир унция учун 4 021,04 долларни ташкил этган, АҚШнинг декабр фючерслари эса 4 035,50 долларгача тушган.

Олтин нархи нега тушяпти?

«Reuters» маълумотига кўра, олтин нархига босим ўтказаётган асосий омиллардан бири — энергия нархларининг ошиши ва инфляция кучайиши мумкинлиги ҳақидаги хавотирлардир.

Нефт қимматлашса, транспорт ва ишлаб чиқариш харажатлари орқали иқтисодиётдаги нарх-навога босим кучайиши мумкин. Инфляция хавфининг ортиши эса марказий банкларнинг фоиз ставкаларини узоқроқ вақт юқори даражада сақлаб туриш эҳтимолини оширади.

«Reuters» агентлиги «Capital.com» таҳлилчиси Монте Сафиеддиннинг фикрига таяниб, олтин нархининг бир унция учун 4 000 долларлик чегарадан пастга тушиши бозорда инфляциянинг юқори даражада сақланиши ва доллар мустаҳкамланишига оид кутилмалар кучайганини англатиши мумкинлигини ёзди.

Нефт нархининг ўсиши олтин бозорига қандай таъсир қилмоқда?

23 октябр куни нефт котировкалари ҳам юқорилаган. «Reuters»га кўра, «Brent» маркали нефт фючерслари бир баррели учун 113,75 долларгача кўтарилган, «WTI» маркали нефт эса 100,13 долларга етган.

Агентлик нефт нархининг ўсишини Саудия Арабистонидаги энергетика таъминотига оид хавфлар ва Яқин Шарқдаги кескинлик билан боғламоқда. Хусийларнинг ҳужумлари минтақадаги нефт таъминотида узилишлар бўлиши мумкинлиги ҳақидаги хавотирларни кучайтирган.

Инвесторларнинг асосий диққати АҚШ Федерал захира тизимининг 27–28 октябр кунлари бўлиб ўтадиган йиғилишига қаратилган.

«Reuters», шунингдек, АҚШда инфляцияни баҳолашда муҳим кўрсаткич ҳисобланган шахсий истеъмол харажатлари нархлари индекси («PCE») бўйича янги маълумотлар ҳам бозор иштирокчилари томонидан диққат билан кузатилаётганини қайд этган.

Олтин нархи ҳафта давомида қанчага тушди?

23 октябр куни спот олтин нархи бир унцияси учун 4 021,04 долларни ташкил этган. Ҳафта бошидан буён пасайиш 3,6 фоизга етди. Агар шу тенденция сақланиб қолса, бу олтин учун июн ойидан бери қайд этилган энг ёмон ҳафталик натижа бўлиши мумкин.

Агентлик олтин нархи савдолар давомида 20 июлдан бери кузатилмаган энг паст даражагача тушиб кетганини ҳам хабар қилди. Шу билан бирга, 4 000 долларлик марра бозор иштирокчилари учун муҳим психологик чегара сифатида кўрилмоқда.

Кумуш бозорида ҳам пасайиш кузатилди. Биржа котировкаларида декабр фючерслари 2,33 фоизга арзонлаб, 53,73 долларга тушган.

Олтин нархининг тушиши Ўзбекистонга ҳам таъсир қиладими?

Жаҳон бозоридаги олтин нархи Ўзбекистон учун ҳам муҳим аҳамиятга эга. Марказий банк олтин қуймаларини сотиш ва қайта сотиб олиш нархларини белгилашда айнан халқаро қимматбаҳо металлар бозоридаги вазиятни ҳисобга олади. Банк маълумотига кўра, нархлар халқаро бозор шароитидан келиб чиқиб, кун давомида ҳам қайта кўриб чиқилиши мумкин.

Масалан, Марказий банкнинг 2026 йил 22 октябрдаги нархларига кўра, 5 грамлик олтин қуймаси 9 миллион 6 минг сўмдан сотилган. 23 октябрда эса шу қуйманинг сотиш нархи 8 миллион 979 минг сўмни ташкил этди. Бу бир кун ичида 27 минг сўмлик пасайиш демакдир.

100 грамлик қуйманинг нархи ҳам 22 октябрдаги 180 миллион 124 минг сўмдан 23 октябрда 179 миллион 572 минг сўмга тушган.

Олтин арзонлаши Ўзбекистоннинг халқаро захираларига қандай таъсир қилади?

Жаҳон бозоридаги олтин нархи мамлакатнинг расмий халқаро захиралари қийматига ҳам бевосита таъсир кўрсатади. Ўзбекистон Марказий банкининг 2026 йил 1 октябр ҳолатига кўра, сентябр ойида мамлакатнинг умумий халқаро захиралари 5,54 миллиард долларга, яъни 7,69 фоизга камайиб, 66,58 миллиард долларга тушган.

Ушбу пасайишнинг асосий қисми айнан олтин захираларининг қайта баҳоланиши ҳисобига тўғри келган. Марказий банк ихтиёридаги олтин қиймати 4,83 млрд долларга ёки 7,46 фоизга пасайиб, 60,08 млрд долларни ташкил этган.

Бироқ захиралардаги жисмоний олтин миқдори аксинча ошган: август ойидаги 14,11 миллион трой унциядан сентябрда 14,34 миллион трой унцияга етган.