Ўзбекистон халқаро захираларида олтин улуши бўйича дунёда биринчи ўринда — «Fitch»

«Fitch Ratings» Ўзбекистон халқаро захиралари таркибидаги олтин улуши бўйича дунёда биринчи ўринда туришини маълум қилди.

Агентликка кўра, 2026-йил 1-август ҳолатига мамлакатнинг халқаро захиралари 64,35 миллиард долларни ташкил этган. Шундан 56,12 миллиард доллари ёки 87,2 фоизи монетар олтин ҳиссасига тўғри келади.

«Fitch» Ўзбекистонни олтин нархининг ўсишидан катта фойда кўрган, бироқ унинг кескин пасайишига ҳам юқори даражада таъсирчан мамлакатлардан бири сифатида баҳолади.

Олтин ўсиши захираларни оширди

Агентлик қайд этишича, олтин нархининг ўсиши ва марказий банклар томонидан қимматбаҳо металл харид қилиниши Кавказ ҳамда Марказий Осиё давлатларининг ташқи молиявий захираларини сезиларли даражада мустаҳкамлаган.

Ўзбекистонда июл ойининг ўзида халқаро захиралар 589,8 миллион долларга кўпайган. Бунда олтиннинг жаҳон бозоридаги нархи 4 016,7 доллардан 4 052,2 долларгача ошиши захиралар қийматига қарийб 490 миллион доллар қўшган.

Яъни захираларнинг бир ойлик ўсишининг қарийб 83 фоизи олтин нархининг кўтарилиши ҳисобига тўғри келган.

Қимматбаҳо металл экспорт тушумларида ҳам муҳим ўрин тутади. «Fitch» ҳисоб-китобига кўра, 2025-йилда олтин Ўзбекистон товар экспортининг 41 фоизини таъминлаган.

Хавфли жиҳатлар

Олтин экспортидан тушумларнинг ўсиши 2023–2025-йилларда Ўзбекистоннинг жорий ҳисоб тақчиллигини сезиларли қисқартиришга ёрдам берди. Натижада мамлакатнинг ташқи тўловларни қоплаш имконияти яхшиланди.

Бироқ олтиннинг захиралар ва экспортдаги юқори улуши тескари хавфни ҳам келтириб чиқаради. Қимматбаҳо металл нархи кескин пасайса, захиралар қиймати ва экспорт тушумлари бир вақтнинг ўзида камайиши мумкин.

Агентлик олтин нархининг пасайиши Ўзбекистон ва Қирғизистон учун минтақа давлатларига нисбатан каттароқ хавф туғдиришини қайд этди. Шунга қарамай, бундай ҳолатнинг ўзи суверен кредит рейтингини пасайтириш учун етарли омил бўлмаслиги таъкидланди.